Τον κώδωνα του κινδύνου για την αύξηση των επιτοκίων και τις επιπτώσεις στα χαρτοφυλάκια των δανείων τους κρούει ο SSM στις τράπεζες, καλώντας τες σε εγρήγορση και ζητώντας συγκράτηση στην αύξηση των δανείων. Το διεθνές σκηνικό, που παραµένει ταραγµένο, και οι αυξήσεις επιτοκίων, που αναµένεται να έχουν και συνέχεια, χτυπούν συναγερµό στις εποπτικές αρχές. Στις συναντήσεις που είχαν µε τις ελληνικές τράπεζες το προηγούµενο διάστηµα κλιµάκια του SSM, το µήνυµα ήταν σαφές: «Προσέξτε πολύ µε την πιστωτική επέκταση, γιατί οι καιροί είναι πονηροί».
Αυξηµένη προσοχή συνέστησαν οι επόπτες και για τις δανειοδοτήσεις των ελληνικών τραπεζών στο εξωτερικό, µε πλέον τρανταχτό το παράδειγµα αυτό της Βουλγαρίας, όπου η πιστωτική επέκταση γνωρίζει µεγάλη άνθηση, καθώς οι µισθοί έχουν ανεβεί 80%-90% την τελευταία τριετία. Με τη χώρα να γνωρίζει την ευφορία της εισόδου στη ζώνη του ευρώ, η Βουλγαρία παρουσιάζει εκρηκτική πιστωτική επέκταση, µε ρυθµό µεγέθυνσης των χορηγήσεων στο 16,06% και τα δάνεια προς νοικοκυριά να «τρέχουν» µε ετήσια άνοδο 20,8%, έναντι 3,1% µέσου όρου της Ευρωζώνης. Ατµοµηχανή της εκρηκτικής ανόδου είναι τα στεγαστικά δάνεια που «τρέχουν» µε ρυθµό αύξησης 25,2% σε ετήσια βάση, ενώ ισχυρή ανοδική τροχιά, µε ρυθµό αύξησης 15,9%, παρουσιάζουν και τα καταναλωτικά δάνεια.
Ανοδικά επιτόκια
Οι ανησυχίες του επόπτη αφορούν τόσο την πιστοδοτική δραστηριότητα των θυγατρικών εξωτερικού όσο και τις χορηγήσεις στην Ελλάδα. Τα τελευταία στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδος δείχνουν ότι τον Αύγουστο o ετήσιος ρυθµός µεταβολής της συνολικής τραπεζικής χρηµατοδότησης του ιδιωτικού τοµέα αυξήθηκε στο 7,1% από 6,8% τον προηγούµενο µήνα. Παράλληλα, τα επιτόκια κινούνται ανοδικά, µε τα στοιχεία της ΤτΕ να δείχνουν ότι τον Αύγουστο το µεσοσταθµικό επιτόκιο των νέων δανείων αυξήθηκε κατά 11 µονάδες βάσης από τον προηγούµενο µήνα, στο 4,79%. Τα επιτόκια είχαν εν πολλοίς προεξοφλήσει την επόµενη άνοδο επιτοκίων από την ΕΚΤ, µε το µέσο επιτόκιο των καταναλωτικών δανείων χωρίς καθορισµένη διάρκεια να αυξάνεται κατά 4 µονάδες βάσης, στο 14,59%, το µέσο επιτόκιο των νέων επιχειρηµατικών δανείων µε συγκεκριµένη διάρκεια και κυµαινόµενο επιτόκιο κατά 12 µονάδες βάσης, στο 4,35%, και το επιτόκιο για τα δάνεια τακτής λήξης προς µικροµεσαίες επιχειρήσεις να ενισχύεται κατά 10 µονάδες βάσης, στο 4,58%. Οι αυξήσεις αυτές δεν επεκτάθηκαν σε όλο το φάσµα των δανείων, µε χαρακτηριστική την περίπτωση των στεγαστικών δανείων, όπου το µέσο κυµαινόµενο επιτόκιο των δανείων υποχώρησε κατά 14 µονάδες βάσης, στο 3,39%. Ωστόσο, η εικόνα αυτή αναµένεται να αλλάξει µε τα στοιχεία Σεπτεµβρίου που θα ανακοινώσει η ΤτΕ στο τέλος Οκτωβρίου, καθώς θα ενσωµατώνεται η αύξηση του επιτοκίου του ευρώ στο 2,50%, από 2,25%, στην οποία προχώρησε η ΕΚΤ τον προηγούµενο µήνα.
Στο πλαίσιο αυτό, αναµένεται να αποτυπωθεί ανοδική αναπροσαρµογή και στα κυµαινόµενα επιτόκια των δανείων συνολικά, µε φόβους, µάλιστα, η ανοδική τάση να αρχίσει να αγγίζει και τα σταθερά επιτόκια. Τα τελευταία αφορούν κατά πλειοψηφία τα στεγαστικά δάνεια.
Σε µια προσπάθεια να τονώσουν τη στεγαστική πίστη, οι ελληνικές τράπεζες έχουν χαµηλότερα σταθερά επιτόκια σε σχέση µε την Ευρωζώνη, τα οποία ξεκινούν από 2,90% για διάρκεια 3 ετών και φτάνουν έως το 4,70% για διάρκεια 30 ετών, έναντι κυµαινόµενων επιτοκίων τα οποία κινούνται από 3,30% έως και 5,50%.
Υψηλό κόστος χρήµατος
Οι αγορές εκτιµούν ότι τον Οκτώβριο η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα τηρήσει στάση αναµονής µε τις κινήσεις της στα επιτόκια, αλλά θα προχωρήσει σε αύξηση τον ∆εκέµβριο, ανεβάζοντας το επιτόκιο του ευρώ στο 2,75%. Μία επιπλέον αύξηση τον Μάρτιο του 2027 θεωρείται πιθανή. Πράγµα που σηµαίνει ότι νοικοκυριά και επιχειρήσεις θα κινηθούν σε περιβάλλον υψηλού κόστους χρήµατος για το επόµενο δωδεκάµηνο, καλώς εχόντων των πραγµάτων.
Το τοπίο διεθνώς διατηρεί µεγάλο βαθµό αβεβαιότητας και περιορισµένης ορατότητας και αυτό αποτυπώνεται στις αποδόσεις των κρατικών οµολόγων που σηµειώνουν άνοδο σχεδόν καθηµερινά σε παγκόσµιο επίπεδο.
Κυριακάτικη Απογευματινή
