Με τις εξελίξεις στη σύγκρουση ΗΠΑ – Ιράν ξεκίνησε η συζήτηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ben Hall, Europe Editor των Financial Times, στο συνέδριο «Energy Transition Summit: East Med & Southeast Europe». Ο πρωθυπουργός έκανε λόγο για μια περίοδο έντονης γεωπολιτικής και οικονομικής αστάθειας, επισημαίνοντας ότι κανείς δεν μπορεί να προβλέψει την εξέλιξη της κατάστασης, ενώ επανέλαβε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση στηρίζει σταθερά μια διπλωματική λύση.
«Το Ιράν δεν μπορεί να αποκτήσει πυρηνικά όπλα και η ελευθερία της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ πρέπει να διασφαλιστεί πλήρως», τόνισε, υπογραμμίζοντας πως η κατάσταση δημιουργεί ένα ιδιαίτερα επικίνδυνο προηγούμενο. Όπως ανέφερε, αυτά τα δύο ζητήματα θα καθορίσουν και το πλαίσιο μιας πιθανής συμφωνίας ανάμεσα στην Τεχεράνη και την Ουάσιγκτον.
Η ελληνική οικονομία, τα πλεονάσματα και η ακρίβεια
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης σημείωσε ότι οι κυβερνήσεις οφείλουν να είναι προετοιμασμένες για ένα δυσμενές σενάριο, με παρατεταμένη σύγκρουση, αυξημένο πληθωρισμό, επιβράδυνση της ανάπτυξης και ανάγκη στήριξης των πολιτών. Αναφέρθηκε στη δημοσιονομική κατάσταση της Ελλάδας, λέγοντας ότι η χώρα διαθέτει περιθώρια χάρη στα πρωτογενή πλεονάσματα, επισημαίνοντας ότι συγκαταλέγεται στις λίγες ευρωπαϊκές χώρες που το έχουν επιτύχει.
Υπενθύμισε επίσης την ενεργειακή κρίση του 2022, όταν η εκτίναξη των τιμών φυσικού αερίου προκάλεσε σοβαρές αναταράξεις στις αγορές ενέργειας, τονίζοντας ότι η προστασία οικονομιών και πολιτών από μια νέα παρατεταμένη κρίση αποτελεί κοινή ευρωπαϊκή ευθύνη.
«Η Ευρώπη χρειάζεται σοβαρή πολιτική ενεργειακής ασφάλειας»
Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι οι εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ αποδεικνύουν πως η Ευρώπη πρέπει να αντιμετωπίσει πιο ουσιαστικά το ζήτημα της ενεργειακής ασφάλειας. Όπως είπε, η Ευρώπη διαθέτει πολιτική για την κλιματική αλλαγή, όχι όμως και ολοκληρωμένη στρατηγική ενεργειακής ασφάλειας, σημειώνοντας ότι τα δύο δεν συμβαδίζουν πάντα. Προειδοποίησε ακόμη ότι κάθε εβδομάδα κατά την οποία τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν κλειστά αυξάνει την πίεση στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα, με συνέπειες για την παγκόσμια οικονομία, την Κίνα αλλά και τις Ηνωμένες Πολιτείες, λόγω και της αύξησης στις τιμές καυσίμων. «Ζούμε σε έναν αλληλοεξαρτώμενο κόσμο. Μια σοβαρή διαταραχή στον εφοδιασμό πετρελαίου δεν μπορεί να αφήσει κανέναν ανεπηρέαστο», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η θέση της Ελλάδας στην ενέργεια και οι ανησυχίες για τον τουρισμό
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επισήμανε ότι η Ελλάδα είναι ενεργειακά αυτάρκης στα καύσιμα και διαθέτει ισχυρή διυλιστηριακή βάση, αποτελώντας σημαντικό εξαγωγέα πετρελαϊκών προϊόντων. Παράλληλα επανέλαβε τη στήριξή του στην πράσινη μετάβαση, σημειώνοντας ότι η κλιματική ουδετερότητα θα ενισχύσει και την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας. Ωστόσο, τόνισε ότι τα ορυκτά καύσιμα εξακολουθούν να επηρεάζουν την Ευρώπη και αναφέρθηκε στις πιθανές επιπτώσεις της κρίσης στον τουρισμό και στις αερομεταφορές. Όπως είπε, αρκετοί ταξιδιώτες ενδέχεται να καθυστερούν τις κρατήσεις τους μέχρι να ξεκαθαρίσει η κατάσταση, αν και εμφανίστηκε αισιόδοξος για ισχυρό κύμα κρατήσεων της τελευταίας στιγμής.
Στήριξη νοικοκυριών και έμφαση στη δημοσιονομική σταθερότητα
Ο πρωθυπουργός ανέφερε ότι η κυβέρνηση παρενέβη στην αγορά diesel, καθώς επηρεάζει άμεσα την εφοδιαστική αλυσίδα και τον πληθωρισμό, ενώ πρόσθεσε ότι στηρίχθηκαν συνταξιούχοι και οικογένειες με παιδιά. Όπως σημείωσε, το κόστος ζωής αποτελεί σήμερα το μεγαλύτερο πρόβλημα για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, ενώ συνέδεσε την ανταγωνιστικότητα με την ανάγκη για υψηλότερους μισθούς, παραγωγικότητα και μεγαλύτερο δημοσιονομικό χώρο. Ο κ. Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι η ακρίβεια βρίσκεται στην κορυφή της κυβερνητικής ατζέντας, διευκρινίζοντας πως τα μέτρα στήριξης πρέπει να είναι στοχευμένα και προσωρινά ώστε να μη τροφοδοτούν περαιτέρω τον πληθωρισμό. Εκτίμησε ακόμη ότι μέσα στη χρονιά η Ελλάδα ενδέχεται να πάψει να είναι η πιο υπερχρεωμένη χώρα της Ευρώπης, χαρακτηρίζοντας τη δημοσιονομική σταθερότητα πολιτική παρακαταθήκη και υποχρέωση απέναντι στις επόμενες γενιές.
Ευρωπαϊκή άμυνα, ναυτιλία και ο ρόλος της Ελλάδας
Ο πρωθυπουργός δήλωσε ότι η Ελλάδα και η Ιταλία έχουν διαθέσει πλοία για την προστασία της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα, υπογραμμίζοντας ότι η Ευρώπη οφείλει να διαθέσει περισσότερους πόρους αν θέλει να διαδραματίσει ουσιαστικό ρόλο στην περιοχή. Παράλληλα ανέφερε ότι η Ελλάδα είναι έτοιμη να συμμετάσχει σε ενδεχόμενη ειρηνευτική αποστολή υπό τον ΟΗΕ, εφόσον υπάρξει σχετική συμφωνία. Σημείωσε ακόμη ότι η ναυτιλία αποτελεί στρατηγικό πυλώνα της ελληνικής οικονομίας και πως η χώρα έχει άμεσο συμφέρον να προστατεύσει την ελευθερία της ναυσιπλοΐας.
ΑΠΕ, φυσικό αέριο και συζήτηση για την πυρηνική ενέργεια
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε και στις έρευνες για κοιτάσματα υδρογονανθράκων στα ελληνικά ύδατα, λέγοντας ότι μπορούν να ενισχύσουν τόσο την Ελλάδα όσο και την Ευρώπη ενεργειακά. Τόνισε ότι η χώρα έχει πετύχει χαμηλότερες τιμές ηλεκτρικής ενέργειας χάρη στην ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και έχει εξελιχθεί σε εξαγωγέα ενέργειας. Όπως είπε, η Ελλάδα μπορεί να καλύπτει έως και το 80% των αναγκών της από ΑΠΕ, ωστόσο το υπόλοιπο ποσοστό θα πρέπει να καλύπτεται από άλλες πηγές, με το φυσικό αέριο να παραμένει αναγκαίο στο προβλέψιμο μέλλον. Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε επίσης στο ζήτημα της πυρηνικής ενέργειας, σημειώνοντας ότι συγκροτήθηκε ομάδα εργασίας για τη μελέτη της μελλοντικής πολιτικής της χώρας στον τομέα αυτό.
Ξεκαθάρισε ότι δεν έχει ληφθεί καμία απόφαση, επισημαίνοντας ωστόσο πως το γεγονός ότι πλέον γίνεται δημόσια συζήτηση για την πυρηνική ενέργεια με επιχειρήματα υπέρ και κατά συνιστά σημαντική εξέλιξη για τη χώρα.
