Άρθρο του Τ. Χατζηβασιλείου στην “Α”: Το τουρκικό παράδοξο

Για τη χάραξη αποτελεσματικής εξωτερικής πολιτικής χρειάζονται ρεαλισμός, γνώση, σχεδιασμός, υπευθυνότητα και όραμα
12:40 - 2 Ιουνίου 2026
του Τάσου Χατζηβασιλείου

Με βάση πληροφορίες, η τουρκική κυβέρνηση σχεδιάζει να καταθέσει νομοσχέδιο σχετικό με τις θαλάσσιες ζώνες στη βάση του έωλου αφηγήματος της «Γαλάζιας Πατρίδας». Αν αυτό πράγματι συμβεί, θα έχει καταγραφεί ένα ιστορικό παράδοξο: η Τουρκία, μέσω εθνικής νομοθεσίας, θα επιχειρεί να καθορίσει ζητήματα που ρυθμίζονται αποκλειστικά από το Διεθνές Δίκαιο. Άλλωστε, είναι γνωστό ότι οι παραδοσιακές θέσεις της Τουρκίας περί θαλάσσιας δικαιοδοσίας στερούνται βάσης και σοβαρότητας.

Όσοι ισχυρίζονται ότι η κυβέρνηση «δεν αντιδρά» στις πληροφορίες που φθάνουν από τα τουρκικά ΜΜΕ, ηθελημένα ή μη, παραβλέπουν την πραγματικότητα: ο πολυαναμενόμενος τουρκικός νόμος έρχεται ως αδικαιολόγητη αντίδραση στις νόμιμες πρωτοβουλίες που ανέλαβε η Ελλάδα, προκειμένου να θωρακίσει τα εθνικά της συμφέροντα. Στην ουσία, η Άγκυρα αντιδρά στον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό που αποτυπώνει σε ευρωπαϊκό έγγραφο για πρώτη φορά τα απώτατα όρια της ελληνικής υφαλοκρηπίδας. Αντιδρά στον καθορισμό Θαλασσίων Πάρκων και, ταυτόχρονα, στην παρουσία της Chevron σε θαλάσσιες περιοχές ελληνικής δικαιοδοσίας. Και, πάνω από όλα, αντιδρά στην απόφαση της Ελλάδας να στηρίξει αμυντικά τους αδελφούς Κυπρίους και τους συμμάχους Βουλγάρους. Είναι προφανές ότι κανένας στην Τουρκία δεν φανταζόταν ότι η Ελλάδα θα μπορούσε να καλύπτει αμυντικά έναν ευρύ χώρο που εκτείνεται από τη βαλκανική ενδοχώρα έως το πέρας της Ανατολικής Μεσογείου και τη Συρία.

Με δεδομένη την πίεση στο εσωτερικό της χώρας, η τουρκική κυβέρνηση επιχειρεί να προβάλει την εικόνα του «σκληρού παίχτη» στο γεωπολιτικό πεδίο. Ταυτόχρονα, επιχειρεί να χτίσει νομοθετικά τις παράλογες και ανυπόστατες θέσεις της, σκεπτόμενη ότι, με τον τρόπο αυτό, θα έχει καλύτερο σημείο αφετηρίας σε οποιαδήποτε πιθανή ελληνοτουρκική συζήτηση στο μέλλον. Σε κάθε περίπτωση, εκτός από το Διεθνές Δίκαιο, εξίσου δεσμευτικό είναι και το εθιμικό. Οι γείτονες οφείλουν να γνωρίζουν ότι τα κυριαρχικά δικαιώματα κατοχυρώνονται με διακρατικές συμφωνίες μεταξύ χωρών με αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές.

Σε αυτά τα δεδομένα, έρχεται να προστεθεί και η παραδοσιακή τουρκική θεωρία περί δήθεν περικύκλωσης. Δυστυχώς, πολλοί στην Άγκυρα θεωρούν πως η Ελλάδα, το Ισραήλ και η Κύπρος απεργάζονται διάφορα αντιτουρκικά σενάρια, κυρίως ισραηλινής έμπνευσης. Πρόκειται για μια εντελώς ανεδαφική προσέγγιση που ουδεμία σχέση έχει με την πραγματικότητα.

Η Αθήνα παραμένει υπέρμαχος της ελληνοτουρκικής προσέγγισης και της επίλυσης της διμερούς διαφοράς με βάση το Διεθνές Δίκαιο, χωρίς όμως αυταπάτες. Ταυτόχρονα, εκπέμπει ξεκάθαρο μήνυμα ότι δεν δέχεται παράνομα τετελεσμένα, ούτε αφήνει αναπάντητη οποιαδήποτε πρόκληση σε βάρος των συμφερόντων της πατρίδας. Άλλωστε, η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας και του Κυριάκου Μητσοτάκη είναι εκείνη που θωρακίζει υποδειγματικά την Εθνική Άμυνα της χώρας, πράγμα που εύκολα αντιλαμβάνονται όλοι στην περιοχή.

Για τη χάραξη αποτελεσματικής εξωτερικής πολιτικής χρειάζονται ρεαλισμός, γνώση, σχεδιασμός, υπευθυνότητα και όραμα. Και η σημερινή ελληνική κυβέρνηση τα διαθέτει.

• Ο κ. Χατζηβασιλείου είναι βουλευτής Σερρών και γραμματέας Διεθνών Σχέσεων της ΝΔ, επίκουρος καθηγητής HAU

Εφημερίδα Απογευματινή