Η Τουρκία με την επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από την ανατολική Λιβύη επιχειρεί να δημιουργήσει ένα νέο τετελεσμένο, το οποίο αν και νομικά σαθρό και άκυρο το χρησιμοποιεί, όπως πάντα, για να επιβάλει μια de facto κατάσταση στο πεδίο ώστε να εκβιάσει το αποτέλεσμα που θέλει είτε μέσω στρατιωτικού καταναγκασμού είτε διαπραγμάτευσης με την Ελλάδα σε ασθενή θέση. Το τελευταίο το εξάγει ως συμπέρασμα από τη διαχρονική στάση της Αθήνας αποφυγής κρίσης ακόμα και με τίμημα.
Όμως η τουρκική κίνηση εκπυρσοκρότησε περισσότερο από όσο περίμενε ο Ερντογάν.
Εκδηλώθηκε μπαράζ διπλωματικών παρεμβάσεων, από την Ευρωπαϊκή Ένωση, την Αίγυπτο, το Ισραήλ, αυτονόητα την Κύπρο και τις Ηνωμένες Πολιτείες, μετά την τελευταία διορθωτική τους δήλωση, διαμορφώνοντας ένα δυσμενές περιβάλλον για τις τουρκικές επιδιώξεις.
Η σημαντικότερη πρόσφατη εξέλιξη είναι η νεότερη τοποθέτηση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, το οποίο επανέφερε την πάγια θέση της Ουάσινγκτον, χαρακτηρίζοντας το τουρκολιβυκό μνημόνιο «αντιπαραγωγικό και προκλητικό», που οδηγεί σε όξυνση.
Η μεταστροφή σημειώθηκε έπειτα από ενέργειες της ελληνικής πρεσβείας στην Ουάσινγκτον και του πρέσβη Αντώνη Αλεξανδρίδη, του επιτετραμμένου της αμερικανικής πρεσβείας στην Αθήνα, Τζος Χακ, ο οποίος επιβεβαιώνει τη φήμη του έμπειρου και αποτελεσματικού διπλωμάτη, και την κινητοποίηση της ελληνοαμερικανικής κοινότητας.
Ιδιαίτερο ρόλο στην ομογενειακή κινητοποίηση διαδραμάτισε το Hellenic American Leadership Council (HALC), με επικεφαλής τον Έντι Ζεμενίδη, το οποίο απευθύνθηκε στον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, ζητώντας σαφή αμερικανική τοποθέτηση απέναντι στη συμφωνία.
Επιπλέον, το Κάιρο προετοιμάζει επίσημο υπόμνημα προς τον ΟΗΕ και το Συμβούλιο Ασφαλείας.
Πλέον έχει συγκροτηθεί μία κοινή άποψη και θέση σε ευρωατλαντικό επίπεδο αλλά και στην περιοχή: η συμφωνία Τουρκίας – Λιβύης παραβιάζει κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας και δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα έναντι όσων θίγονται αλλά και γενικώς.
Η απόφαση Ελλάδας και Αιγύπτου να επανεκκινήσουν διαπραγματεύσεις για συνέχιση και πιθανή ολοκλήρωση οριοθέτησης της μεταξύ τους ΑΟΖ, παρά τις δυσκολίες που θα έχει το εγχείρημα λόγω της γνωστής θέσης των Αιγυπτίων για την επήρεια των ελληνικών νησιών στην Ανατολική Μεσόγειο, συνιστά παράθυρο ευκαιρίας για να κλείσει μία μείζονα γεωπολιτική εκκρεμότητα. Έστω και αν χρειαστεί η Ελλάδα να επιδείξει ευελιξία με απαράβατο όρο ότι θα διατηρηθεί η επαφή της ελλαδικής με την κυπριακή ΑΟΖ.
Τώρα είναι η ώρα να δημιουργήσουμε τετελεσμένα και μάλιστα νόμιμα, αλλά επειδή η Τουρκία δεν πτοείται από τη νομιμότητα ως επιχείρημα θα πρέπει να διαμηνυθεί και η στρατιωτική ετοιμότητα της χώρας να επιβάλει στο πεδίο είτε ενδεχόμενη συμφωνία με την Αίγυπτο είτε δικές μας μονομερείς καθ’ όλα νόμιμες αποφάσεις, όπως η ανακήρυξη ΑΟΖ και η επέκταση των χωρικών υδάτων. Σήμερα, όταν ξεκαθαρίσει και το τοπίο στο Ισραήλ με τις εκλογές, η Αθήνα οφείλει να επιταχύνει τις δικές της πρωτοβουλίες και να μην αφήσει την Τουρκία να περιπλέξει την κατάσταση με άλλες δικές της κινήσεις.
Χθες προστέθηκε μία ισχυρή και ειδικού βάρους παρέμβαση από τον ίδιο τον υπουργό Εξωτερικών, Γιώργο Γεραπετρίτη, από το βήμα του ΟΗΕ, στου οποίου το Συμβούλιο Ασφαλείας η Ελλάδα προεδρεύει.
«Προβαίνω στην παρούσα δήλωση εξ ονόματος των Αιγύπτου, Κύπρου, Μπαχρέιν, Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και της χώρας μου, της Ελλάδας. Το εν λόγω μνημόνιο παραμένει άκυρο και ανυπόστατο, αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο και δεν μπορεί να αποτελέσει νόμιμη βάση για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών ούτε να παραγάγει έννομα αποτελέσματα για τρίτα κράτη».
Το ζητούμενο πλέον δεν είναι μόνο να αποτραπούν νέα παράνομα τετελεσμένα από την Άγκυρα αλλά και να προχωρήσει η Ελλάδα στην άσκηση δικαιωμάτων που επί δεκαετίες παραμένουν ανενεργά.
Εφημερίδα Απογευματινή
