Τη βαθιά του θλίψη για την απώλεια του Στέλιου Ράμφου, ο οποίος έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 87 ετών, εξέφρασε ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Ο πρωθυπουργός, με ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αναφέρθηκε στην προσωπικότητα, το έργο και την πνευματική παρακαταθήκη του σημαντικού φιλοσόφου και στοχαστή.
Ο κ. Μητσοτάκης χαρακτήρισε τον Στέλιο Ράμφο έναν άνθρωπο που συνέβαλε ουσιαστικά στον δημόσιο διάλογο, υπογραμμίζοντας παράλληλα την προσωπική τους σχέση και τις συζητήσεις που είχαν όλα αυτά τα χρόνια.
«Χάνω έναν φίλο και συνομιλητή»
«Η Ελλάδα και ο κόσμος της διανόησης θρηνούν από σήμερα την απώλεια ενός πιστού και ανυστερόβουλου υπηρέτη τους», ανέφερε ο πρωθυπουργός, σημειώνοντας πως ο ίδιος χάνει έναν φίλο και συνομιλητή.
Όπως τόνισε, οι συζητήσεις τους είχαν ιδιαίτερη αξία, ακόμη και όταν οι δύο άνδρες δεν συμφωνούσαν πάντοτε. «Χάνω έναν φίλο και συνομιλητή που πλούτιζε κάθε μας συζήτηση ανεξάρτητα αν συμφωνούσαμε πάντοτε και σε όλα», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης στάθηκε σε μια βασική αρχή της σκέψης του Στέλιου Ράμφου, σημειώνοντας πως «πίστευε ότι οι ιδεολογίες φυλακίζουν τις ιδέες». Όπως πρόσθεσε, γι’ αυτό και ο Ράμφος προτιμούσε συνήθως το ρήμα «νομίζω» αντί του «πιστεύω».
Από την Αριστερά στη Φιλοσοφία
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε και στη διαδρομή του Στέλιου Ράμφου, χαρακτηρίζοντάς τον μία από τις πιο φωτεινές προσωπικότητες της προδικτατορικής Αριστεράς.
Όπως σημείωσε, μέσω της ιστορικής «Πανσπουδαστικής» συμμετείχε ενεργά στις ιδεολογικές και πολιτιστικές αναζητήσεις της εποχής. Κατά τη διάρκεια της δικτατορίας, βρέθηκε στο Παρίσι, όπου ξεκίνησε τη μεγάλη του πορεία στον χώρο της Φιλοσοφίας, την οποία συνέχισε με συνέπεια στην Ελλάδα της Μεταπολίτευσης.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι ο Ράμφος κινήθηκε «μακριά από δόγματα και δεσμεύσεις», διατηρώντας σε όλη τη διαδρομή του την ανεξαρτησία της σκέψης του.
Το έργο και η πνευματική του παρακαταθήκη
Στην ανάρτησή του, ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε εκτενώς και στο συγγραφικό και διδακτικό έργο του εκλιπόντος.
Όπως σημείωσε, ο Στέλιος Ράμφος μελέτησε και δίδαξε σημαντικούς διανοητές, επιχειρώντας να δώσει νέες διαστάσεις στη σκέψη τους και αξιοποιώντας παράλληλα στοιχεία από την κοινωνική ανθρωπολογία και την ψυχανάλυση.
Το έργο του αποτυπώθηκε σε περίπου 50 βιβλία, μέσα από τα οποία, σύμφωνα με τον κ. Μητσοτάκη, καταπιάστηκε με ζητήματα που αφορούν τη σύγχρονη ζωή και τη σύγχρονη Ελλάδα. Για τον λόγο αυτό, όπως υπογράμμισε, η προσφορά του δεν περιορίζεται στον ακαδημαϊκό χώρο, αλλά έχει και ευρύτερη κοινωνική διάσταση.
Η Ορθοδοξία και η ερμηνεία της ελληνικής κοινωνίας
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο πρωθυπουργός και στον τρόπο με τον οποίο ο Στέλιος Ράμφος προσέγγισε την Ορθοδοξία και την ελληνική ιστορία.
Όπως ανέφερε, ο Ράμφος προσέγγισε την Ορθοδοξία «μέσα από ένα πρίσμα προοδευτικό», ενώ στην ανάλυσή του για την ιστορική πορεία της Ελλάδας ανέδειξε τις συνέπειες που είχε, κατά την οπτική του, το γεγονός ότι η χώρα δεν γνώρισε την Αναγέννηση μετά τον Μεσαίωνα.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης σημείωσε ότι μέσα από αυτή την προσέγγιση ο Ράμφος επιχείρησε να ερμηνεύσει αντιφάσεις που χαρακτήρισαν επί δεκαετίες όχι μόνο το πολιτικό σύστημα, αλλά και τις καθημερινές συμπεριφορές της ελληνικής κοινωνίας.
«Ένας μοναδικός κριτικός παρατηρητής της δημόσιας ζωής»
Ξεχωριστή θέση στην ανάρτηση του πρωθυπουργού είχε η συμβολή του Στέλιου Ράμφου στον δημόσιο διάλογο.
Ο κ. Μητσοτάκης τόνισε ότι ο εκλιπών «αναδείχθηκε και σε έναν μοναδικό κριτικό παρατηρητή της δημόσιας ζωής», προτάσσοντας τη λογική και την ευθύνη απέναντι στον λαϊκισμό.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στη θέση του Ράμφου ότι «δεν υπάρχει παράδοση χωρίς εξέλιξη», επισημαίνοντας ότι ο ίδιος ο στοχαστής υπηρέτησε τις ιδέες του με διακριτικότητα και συνέπεια, συνδυάζοντας τα λόγια του με τον τρόπο ζωής του.
«Πρόκειται για εθνική απώλεια»
Κλείνοντας το μήνυμά του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αποχαιρέτησε τον Στέλιο Ράμφο με λόγια σεβασμού, χαρακτηρίζοντάς τον «λαμπρό Έλληνα και γλυκό άνθρωπο».
Παράλληλα, εξέφρασε τη συμπαράστασή του στη σύζυγο του εκλιπόντος, Ειρήνη, στις δύο κόρες του, αλλά και στους μαθητές και φίλους του.
«Πρόκειται για εθνική απώλεια», ανέφερε χαρακτηριστικά ο πρωθυπουργός, εκφράζοντας παράλληλα την πεποίθηση ότι οι ιδέες και οι αρχές που υπηρέτησε ο Στέλιος Ράμφος θα συνεχίσουν να αποτελούν οδηγό για όσους επιδιώκουν να παραμένουν «ελεύθεροι, αδέσμευτοι και χρήσιμοι στους άλλους».
Η ανάρτηση του Κυριάκου Μητσοτάκη
«Η Ελλάδα και ο κόσμος της διανόησης θρηνούν από σήμερα την απώλεια ενός πιστού και ανυστερόβουλου υπηρέτη τους. Αλλά και εγώ χάνω έναν φίλο και συνομιλητή που πλούτιζε κάθε μας συζήτηση ανεξάρτητα αν συμφωνούσαμε πάντοτε και σε όλα. Ο Στέλιος Ράμφος, άλλωστε, πίστευε ότι οι ιδεολογίες φυλακίζουν τις ιδέες. Γι’ αυτό και το ρήμα που προτιμούσε, συνήθως, ήταν το «νομίζω» και όχι το «πιστεύω».
Από τις πιο φωτεινές προσωπικότητες της προδικτατορικής Αριστεράς και, μέσω της ιστορικής «Πανσπουδαστικής», πρωτοστάτησε στις τότε ιδεολογικές και πολιτιστικές αναζητήσεις της. Ενώ στα χρόνια της δικτατορίας, ξεκίνησε, στο Παρίσι, το μεγάλο ταξίδι του στη Φιλοσοφία. Για να το συνεχίσει, ύστερα, με επιμέλεια στην Ελλάδα της Μεταπολίτευσης μέχρι και χθες. Μακριά από δόγματα και δεσμεύσεις.
Ο Στέλιος Ράμφος μελέτησε και δίδαξε όλους τους μεγάλους διανοητές, δίνοντας νέα διάσταση στη σκέψη τους και αξιοποιώντας, παράλληλα, δεδομένα της κοινωνικής ανθρωπολογίας και της ψυχανάλυσης. Έτσι, στα περίπου 50 βιβλία που συνέγραψε τέμνει όλα τα προβλήματα της σύγχρονης ζωής. Και, μαζί της, της σύγχρονης Ελλάδας. Συνεπώς η προσφορά του δεν είναι μόνο ακαδημαϊκή. Όσο, κυρίως, κοινωνική.
Προσέγγισε την Ορθοδοξία μέσα από ένα πρίσμα προοδευτικό. Και «διάβασε» την ιστορία της χώρας φέρνοντας στο προσκήνιο τις συνέπειες που είχε το γεγονός ότι ο τόπος μας δεν γνώρισε την Αναγέννηση μετά τον Μεσαίωνα. Μπόρεσε, με αυτόν τον τρόπο, ν’ απαντήσει σε πολλές αντιφάσεις που διαπερνούν επί δεκαετίες όχι μόνο το πολιτικό μας σύστημα. Αλλά και τις καθημερινές μας συμπεριφορές.
Με άλλα λόγια, ανάμεσα στα πολλά άλλα, ο Στέλιος Ράμφος αναδείχθηκε και σε έναν μοναδικό κριτικό παρατηρητή της δημόσιας ζωής. Προτάσσοντας πάντα τη λογική και την ευθύνη απέναντι στον λαϊκισμό. Και εξηγώντας ότι δεν υπάρχει παράδοση χωρίς εξέλιξη. Όλα αυτά, ζώντας ο ίδιος αθόρυβα και διακριτικά, συνδυάζοντας τη συνέπεια των λόγων του με εκείνη του καθημερινού βίου του.
Αποχαιρετώ με θλίψη και σεβασμό αυτόν τον λαμπρό Έλληνα και γλυκό άνθρωπο. Και στέλνω τη σκέψη μου στη γυναίκα του Ειρήνη, στις δύο κόρες του και στους χιλιάδες μαθητές και φίλους του. Πρόκειται για εθνική απώλεια. Είμαι σίγουρος, όμως, ότι όσα πρέσβευε ο Στέλιος Ράμφος θα γίνουν οδηγοί στη σκέψη και στη δράση όλων των πολιτών που θέλουν να είναι ελεύθεροι, αδέσμευτοι και χρήσιμοι στους άλλους».
