Ένα σπουδαίο αρχαιολογικό μνημείο των αρχών του 6ου αιώνα π.Χ., ο περίφημος ναός της Αφροδίτης, γνωστός ως ο «Παρθενώνας της Θεσσαλονίκης», μπαίνει σε τροχιά ανάδειξης. Το μνημείο, που βρίσκεται «κρυμμένο» ανάμεσα σε τρεις πολυκατοικίες στην πλατεία Αντιγονιδών στο κέντρο της Θεσσαλονίκης, αναμένεται σταδιακά να αποκαλυφθεί, καθώς οι εργασίες προστασίας και αποκατάστασής του προγραμματίζονται να ξεκινήσουν τον προσεχή Σεπτέμβριο, με στόχο την ολοκλήρωσή τους έως το τέλος του 2027.
Μάλιστα, το φιλόδοξο έργο «Προστασία και ανάδειξη των αρχαιολογικών καταλοίπων επί των οδών Καραολή & Δημητρίου 32 και Αντιγονιδών 38 – Φάση Α΄» θα υλοποιηθεί από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης του υπουργείου Πολιτισμού σε συνεργασία με την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, ενώ χρηματοδοτείται μέσω του ΕΣΠΑ με προϋπολογισμό 900.000 ευρώ.
Η αρχιτεκτονική μελέτη για την ανάδειξη τμήματος του ναού που είθισται να αναφέρεται ως «ο Παρθενώνας της Θεσσαλονίκης» έχει ήδη εγκριθεί από τον Ιούλιο του 2023 από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (ΚΑΣ). Το έργο, πλέον, θα υλοποιηθεί σε δύο φάσεις: Σε πρώτη φάση, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην ανάδειξη του μνημείου, ώστε να καταστεί επισκέψιμο και κατανοητό στο κοινό. Από το νότιο τμήμα του οικοπέδου θα δημιουργηθεί πεζογέφυρα, η οποία θα επιτρέπει στους επισκέπτες να προσεγγίζουν με ασφάλεια τον αρχαιολογικό χώρο. Επιπλέον, θα τοποθετηθεί πληροφοριακό υλικό και θα κατασκευαστούν αντίγραφα των βάσεων της κιονοστοιχίας που σώζονται στο κρηπίδωμα. Σε δεύτερη φάση θα πραγματοποιηθεί μια μερική αποκατάσταση, δηλαδή θα αποδοθεί και η τρίτη διάσταση του μνημείου, ώστε οι πολίτες να μπορούν να αντιληφθούν την αρχική μορφή του ναού.
Παλαιότερος
Ο ναός της Αφροδίτης στη Θεσσαλονίκη είναι υστεροαρχαϊκός ιωνικού ρυθμού, του οποίου η οικοδόμηση υπολογίζεται γύρω στον 6ο αιώνα π.Χ. Με άλλα λόγια, είναι περίπου 150 χρόνια παλαιότερος από τον Παρθενώνα στην Αθήνα! Ωστόσο, έχει αποκτήσει το παρωνύμιο «Παρθενώνας της Θεσσαλονίκης», λόγω του ότι είναι ο μοναδικός σωζόμενος ελληνικής αρχιτεκτονικής ναός στη Θεσσαλονίκη σε αυτήν την έκταση. Πρόκειται για ένα σημαντικό παράδειγμα ιωνικού ναού που βρισκόταν αρχικά σε άλλη θέση, πιθανότατα στην Αίνεια (σημερινή Νέα Μηχανιώνα), και κατά τα ρωμαϊκά χρόνια (τον 1ο αιώνα μ.Χ.) μεταφέρθηκε και ανασυντέθηκε στη σημερινή του τοποθεσία: στον χώρο των ιερών της Θεσσαλονίκης. Ήταν εξάστυλος ναός με ιωνικά κιονόκρανα, με τους κίονες να ξεπερνούν τα επτά μέτρα και το ύψος του μνημείου να αγγίζει τα 14 μέτρα, ενώ το πλάτος του παρά την αποσπασματική ανασκαφή έχει υπολογιστεί ότι είναι 13,35 μέτρα. Η ανακάλυψη του ναού έγινε το 1936, έπειτα από τα έργα για ανέγερση μιας διώροφης μονοκατοικίας σε οικόπεδο επί των οδών Δ. Καραολή και Αντιγονιδών.
Οι επεμβάσεις για την προστασία, συντήρηση και αναστήλωση του μνημείου θα ξεκινήσουν σύντομα, ενώ παράλληλα θα διαμορφωθεί ο περιβάλλων χώρος έτσι ώστε να γίνει επισκέψιμο το ορατό τμήμα του ναού της Αφροδίτης. Οι κίονες που θα τοποθετηθούν θα είναι πιστά αντίγραφα αυτών που έχουν βρεθεί, ενώ στο εσωτερικό του σηκού θα μπουν τα αγάλματα που έχουν βρεθεί, επίσης σε αντίγραφα. Μεταξύ των εντυπωσιακών ευρημάτων που προέρχονται από τον «Παρθενώνα της Θεσσαλονίκης» είναι δύο αγάλματα αυτοκράτορα, πιθανόν του Αδριανού, ένα άγαλμα του Δία Αιγίοχου και ένα της θεάς Ρώμης, καθώς επίσης κίονες και άλλα αρχιτεκτονικά μέλη, τα οποία βρίσκονται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης.
Εφημερίδα Απογευματινή
