Ήταν 23 Απριλίου, ανήμερα του Αγίου Γεωργίου, το 1998, όταν άφηνε την τελευταία του πνοή μία από τις μεγαλύτερες προσωπικότητες της πολιτικής ιστορίας της Ελλάδας και, οπωσδήποτε, η μεγαλύτερη της Μεταπολίτευσης. Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, που δικαίως θεωρείται, μετά την πτώση της χούντας, ο εδραιωτής της μεγαλύτερης σε διάρκεια Δημοκρατίας στη χώρα.
Αναμφίβολα ο Κωνσταντίνος Καραμανλής υπήρξε μία ισχυρή πολιτική προσωπικότητα που δεν σφράγισε μόνο τη μεταπολεμική Ιστορία της Ελλάδας αλλά και τους ανθρώπους που τίμησε με τη φιλία και την εμπιστοσύνη του.
Άνθρωπος με σταθερές όσο και σαφείς απόψεις που δεν άφηναν σκιές στον συνομιλητή του, δεν ήταν δυνατόν να μην ασκεί καταλυτική επίδραση στους γύρω του. Μπορεί να έπαιρνε από αυτούς ιδέες και ερεθίσματα, αλλά ήταν εκείνος που γοήτευε, επηρέαζε και έπειθε. Έπειθε με την αγνότητα της σκέψης του και, κυρίως με την ανιδιοτέλειά του. Γιατί το μόνο που τον ένοιαζε ήταν το καλό της πατρίδας του και του λαού της που γι’ αυτούς είχε «στεγνώσει την ψυχή του».
Δίδαξε το σύστημα
Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής δίδαξε όλο το πολιτικό σύστημα με την πολιτική του σοφία. Δίδαξε με την πολιτική του εμπειρία. Δίδαξε με την πολιτική του αρετή. Δίδαξε με την αμεσότητά του. Δεν ήταν ασφαλώς τυχαίο ότι όλοι οι ξένοι ηγέτες τον εκτιμούσαν και τον σέβονταν. Ούτε είναι τυχαίο ότι ως προσωπικότητα τον αντιμετώπιζαν ισότιμα, έστω και αν προερχόταν από μία μικρή χώρα, αδύναμη μπροστά στην ισχύ των δικών τους.
Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής θεωρήθηκε από πολλούς, αδίκως, σκληρός και απόμακρος. Απλώς, έκρυβε επιμελώς την ευαισθησία του. Γιατί ένας πραγματικός ηγέτης δεν πρέπει να δείχνει ανθρώπινες αδυναμίες, έστω και αν μέσα του σπαράσσεται. Και ο Κωνσταντίνος Καραμανλής είχε συχνά έναν εσωτερικό λυγμό.
Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, άνθρωπος της αριστοτέλειας λογικής, του πυθαγόρειου μέτρου και της σολώνειας αποφυγής της υπερβολής, άντλησε τη δύναμη από τον λαό, έστω και αν αυτός πολλές φορές τον πίκρανε. Δεν τον εγκατέλειψε όμως ποτέ. Ως αυθεντικός δημοκράτης πίστευε στον λαό. Οι πρωθυπουργικές του θητείες είχαν λαϊκό έρεισμα, ενώ φρόντισε να τηρήσει απόσταση από το κεφάλαιο, στην εθνική χρησιμότητα του οποίου πάντως πίστευε. Απέναντι στον επιχειρηματικό κόσμο ήταν ακριβοδίκαιος και δεν ανέχθηκε κανενός είδους εξάρτηση.
«Άκου να σου πω…»
Γεννημένος σε τουρκοκρατούμενη πόλη, την Πρώτη Σερρών που εκείνη την εποχή ονομαζόταν Κιούπκιοϊ, στη σκιά του Παγγαίου, πριν από 119 χρόνια, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής έμελλε να παίξει ένα πολύ καθοριστικό ρόλο στα πολιτικά πράγματα της χώρας, σφραγίζοντας με την πολιτική του την πορεία της Ελλάδας. Με αποκορύφωμα την ένταξη της μικρής πατρίδας του στην οικογένεια των ισχυρών ευρωπαϊκών χωρών. Ένα είναι βέβαιο, ότι αν ήταν άλλος στη θέση του Καραμανλή είναι αμφίβολο αν η Ελλάδα θα είχε ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα. Χαρακτηριστικό δε του πείσματος και της βούλησης να εξασφαλίσει στην Ελλάδα τις συνθήκες πολιτικής και οικονομικής ασφάλειας που κατοχύρωνε το ευρωπαϊκό κοινοτικό πλαίσιο είναι η στιχομυθία μεταξύ του Καραμανλή και του Γερμανού καγκελάριου (τότε) Χέλμουτ Σμιτ, που ήταν εναντίον της ένταξής μας στην ΕΟΚ, όπως την έχει περιγράψει ο ίδιος ο Καραμανλής στην Ελένη Γλύκατζη – Αρβελέρ: Όταν ο Σμιτ είπε στον Καραμανλή, «ξέρετε κ. πρόεδρε δεν έχετε τις οικονομικές προϋποθέσεις», ο Καραμανλής του απάντησε: «Άκου να σου πω (μία έκφραση που ο Καραμανλής συνήθιζε). Εσείς που έχετε αιματοκυλήσει την Ευρώπη δύο φορές, έχετε το δικαίωμα να είστε μέσα στην Κοινότητα και εμείς που δώσαμε τα φώτα σε όλους εσάς, θα είμαστε εκτός;». Και συμπλήρωσε απειλητικά: «Να ξέρετε, αυτό που σας λέω μεταξύ μας, τώρα που θα σταθούμε μπροστά στους δημοσιογράφους που μας περιμένουν έξω, θα το πω δημοσίως!». Όταν τέλειωσε η συζήτηση που είχαν και βγήκαν έξω ενώπιον των δημοσιογράφων, πρώτος ο Σμιτ δήλωσε: «Είμαστε υπέρ της Ελλάδος. Πρέπει να μπει στην Κοινότητα». Έτσι όμως είναι οι μεγάλοι ηγέτες και αναλόγως συμπεριφέρονται…
Ο πραγματικός φίλος
Πάντως, όπως λέγεται, ο Καραμανλής σε ανύποπτο χρόνο είχε εκμυστηρευτεί στον Πέτρο Μολυβιάτη ότι ο πραγματικός φίλος της Ελλάδας είναι ο Χέλμουτ Σμιτ, και όχι ο Ζισκάρ Ντ’ Εστέν, ο οποίος ως γνωστόν είχε παραχωρήσει το προεδρικό αεροσκάφος για να επιστρέψει εγκαίρως και πάλι στην Ελλάδα ο Καραμανλής από την αυτοεξορία του στη Γαλλία και να αναλάβει τις τύχες της χώρας μετά την πτώση της δικτατορίας.
Στον Χέλμουτ Σμιτ, τον τότε ισχυρό Καγκελάριο της Γερμανίας ανήκει η φράση: «Ο Καραμανλής ήταν το μοναδικό πρόσωπο που γνώρισα σε αυτά τα χρόνια και ήταν αξιόπιστος… Μπορούσες να βασιστείς στον λόγο του…». Αντιθέτως, χρόνια μετά, όταν ξέσπασε η ελληνική οικονομική κρίση ο Ντ’ Εστέν τάχθηκε δημοσίως υπέρ μια φιλικής εξόδου της χώρας από το ευρώ, διευκρινίζοντας μάλιστα ότι ήταν εναντίον της εισόδου της Ελλάδας στην Ευρωζώνη το 2001, «διότι ήταν προφανές σφάλμα».
Εφημερίδα Απογευματινή
