Η παλαιά διατλαντική σχέση ασφαλείας τελείωσε

Οι Ηνωμένες Πολιτείες και μάλιστα διά στόματος του ίδιου του Αμερικανού προέδρου έχουν προαναγγείλει επανεξέταση των όρων συμμετοχής τους στο ΝΑΤΟ
11:20 - 23 Απριλίου 2026
Τραμπ

Ότι το διεθνές σύστημα βρίσκεται σε μετάβαση και το μεταπολεμικό status quo έχει τελειώσει δεν αποτελεί είδηση. Είναι πλέον κοινή συνείδηση. Όλοι πορεύονται, σχεδιάζουν και προσαρμόζονται με δεδομένη τη μετάβαση σε νέους παγκόσμιους συσχετισμούς οι οποίοι ακόμα τελούν υπό διαμόρφωση. Βίαιη. Οι επιμέρους ψηφίδες έχουν πολύ μεγάλο ενδιαφέρον διότι δείχνουν πως κατ’ αρχάς τοποθετούνται οι διάφοροι παίκτες όλων των κατηγοριών.

Οι μεσαίες δυνάμεις είναι αυτές που επιδεικνύουν τη μεγαλύτερη κινητικότητα καθώς αφενός διερευνούν τα περιθώρια που έχουν να προωθήσουν τις ατζέντες τους, αφετέρου αναζητούν το γεωπολιτικό μπλοκ στο οποίο θα ενταχθούν.

Οι μεγαλύτερες ανατροπές προέρχονται από την αναθεώρηση της αμερικανικής πολιτικής και των όρων της παγκόσμιας παρουσίας τους όπως αυτοί αποτυπώνονται στο κείμενο εθνικής ασφάλειας που δημοσιεύτηκε στα τέλη του προηγούμενου έτους όπως και στον νέο προσανατολισμό της αμυντικής στρατηγικής που ακολούθησε λίγες εβδομάδες αργότερα.

Και μόνο η συζήτηση για πιθανή απόσυρση από την Ευρώπη ή έστω αποστασιοποίηση και μετριασμού του βαθμού εμπλοκής των ΗΠΑ στην άμυνα και ασφάλεια της Γηραιάς Ηπείρου είναι κοσμογονική εξέλιξη.

Χθες οι Γερμανοί ανακοίνωσαν τη νέα αμυντική στρατηγική τους στο πλαίσιο της οποίας, μεταξύ άλλων, προωθείται η αναδιάρθρωση των ενόπλων δυνάμεων ώστε να καταστούν οι ισχυρότερες συμβατικές στην Ευρώπη όπως έχει επανειλημμένως δηλωθεί επισήμως στο ανώτατο επίπεδο.

Ο σχεδιασμός αναμένεται να ολοκληρωθεί σε τρία στάδια και με καταληκτικό χρονικό ορίζοντα το 2039.

Αυτό που προκάλεσε αίσθηση αν και αναμενόμενο ήταν η απάντηση του Γερμανού υπουργού Άμυνας, Μπόρις Πιστόριους, όταν ρωτήθηκε αν στον σχεδιασμό ενσωματώνεται το ενδεχόμενο απόσυρσης των ΗΠΑ από την άμυνα της Ευρώπης.

Η απάντηση ήταν καταφατική, διευκρινίζοντας ότι λαμβάνονται υπόψη και τα δύο σενάρια, είτε πλήρους αποχώρησής τους είτε μείωσης της δέσμευσής τους στην κοινή διατλαντική ασφάλεια.

Ζήτησε όμως να μην δοθεί περαιτέρω διάσταση σε αυτό σημειώνοντας ότι το μεγαλύτερο μέρος της αμυντικής στρατηγικής είναι απόρρητο και ότι δημοσιεύεται ένα μέρος μόνο ώστε να γνωρίζει τα απαραίτητα η γερμανική κοινή γνώμη.

Υπενθυμίζεται ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και μάλιστα διά στόματος του ίδιου του Αμερικανού προέδρου έχουν προαναγγείλει επανεξέταση των όρων συμμετοχής τους στο ΝΑΤΟ. Έχουν αφήσει σαφώς να εννοηθεί ότι προκρίνουν τη δημιουργία νέων αμυντικών σχημάτων στη βάση κυρίως διμερών ή και πολυμερών συνεργασιών αλλά με επιμέρους κράτη (πχ 3+1), δημιουργώντας μία νέα πιο επιχειρησιακή, ευέλικτη και συμβατή με τη νέα κατάσταση στην Ουάσινγκτον αρχιτεκτονική ασφαλείας.

Είναι προφανές ότι όσο ανησυχία και αβεβαιότητα προκαλεί όλη αυτή η δομική μεταβολή και μετάβαση του συστήματος, άλλες τόσες ευκαιρίες εμπεριέχει για χώρες οι οποίες έχουν την κατάλληλη γεωγραφική θέση και έχουν τοποθετηθεί στρατηγικά σωστά. Η Ελλάδα και η Κύπρος είναι μέσα σε αυτές.

Εφημερίδα Απογευματινή