Όταν οι Ολυµπιακοί Αγώνες επέστρεψαν στην κοιτίδα τους

Aπό τον Μάρτιο του 1896 και την τελετή έναρξης στο Καλλιµάρµαρο, υπό τον διάδοχο Κωνσταντίνο, έως την πρόταση Καραµανλή το 1976 για µόνιµη διεξαγωγή στην Αρχαία Ολυµπία
23:00 - 31 Αυγούστου 2026
Η τελετή έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων το 1896 στο Kαλλιμάρμαρο

Την 1η Αυγούστου του 1936 είχαν διοργανωθεί από το ναζιστικό καθεστώς στο Βερολίνο οι 11οι Ολυμπιακοί Αγώνες. Υπήρχε βεβαίως μία επιφύλαξη από τη Διεθνή Ολυμπιακή Επιτροπή λόγω του αντισημιτισμού που προωθούσε ο Χίτλερ. Ετσι αυτός, προκειμένου να διεξαχθούν οι Ολυμπιακοί στη Γερμανία ώστε να εκμεταλλευθεί το ναζιστικό καθεστώς επικοινωνιακά τους Αγώνες, αναγκάστηκε να παράσχει διαβεβαιώσεις ότι στην ολυμπιακή αθλητική ομάδα της Γερμανίας θα μπορούσαν να συμμετάσχουν και εβραϊκής καταγωγής Γερμανοί αθλητές.

Προκειμένου να εξωραϊστεί στον διεθνή περίγυρο η εικόνα της ναζιστικής Γερμανίας, οι ναζί εξήντλησαν κάθε προπαγανδιστικό μέσο. Στο πλαίσιο αυτής της προσπάθειας πρέπει να ενταχθεί και η πρωτοβουλία που είχε πάρει το Βερολίνο -απηχώντας μάλιστα την αρχαιολατρεία των Γερμανών και ειδικά των ναζί- να οργανωθεί πρώτη φορά ένα γεγονός που έμελλε να διατηρηθεί ως παράδοση σε όλους τους μετέπειτα Ολυμπιακούς Αγώνες. Και το γεγονός αυτό ήταν το άναμμα της Ολυμπιακής Φλόγας στην Ολυμπία και η μεταφορά της με λαμπαδηδρομία στο Βερολίνο.

Χρόνια μετά -και κυρίως λόγω της σταδιακής εμπορευματοποίησης των Ολυμπιακών Αγώνων που κατά πολλούς φαλκίδευε την ολυμπιακή ιδέα της ευγενούς άμιλλας- ο Κωνσταντίνος Καραμανλής ως πρωθυπουργός υπέβαλε επισήμως πρόταση για μόνιμη διεξαγωγή των Αγώνων στην Ελλάδα. Η πρόταση είχε υποβληθεί στις 31 Ιουλίου του 1976 προς τον τότε πρόεδρο της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής, λόρδο Κιλάνιν.

Στην πρόταση αυτή ανέφερε ότι «…καμιά άλλη χώρα δεν θα μπορούσε να διεκδικήσει τη μόνιμη διεξαγωγή των Αγώνων στην περιοχή της, εκτός από τη χώρα που γέννησε την Ολυμπιακή Ιδέα και είχε την ικανότητα να διατηρήσει το βαρύ προνόμιο τελέσεώς τους επί χίλια ολόκληρα χρόνια. (…) Η Ελλάς, Κύριε Πρόεδρε, διαθέτει τον κατάλληλο χώρο, και μάλιστα στην Αρχαία Ολυμπία, για τη μόνιμη τέλεση των Αγώνων. Ο χώρος αυτός μπορεί να προσλάβει τον χαρακτήρα ουδετέρου εδάφους με μια διεθνή συμφωνία που θα κατοχυρώνει τα δικαιώματα στις εγκαταστάσεις, θα καθιερώνει το απαραβίαστο της περιοχής και θα αναγνωρίζει τον αποφασιστικό ρόλο της Ολυμπιακής Επιτροπής στην αθλητική αρμοδιότητά της».

Συμφέροντα

Η ιδέα Καραμανλή δεν έτυχε υλοποίησης, διότι κυριάρχησε το οικονομικό συμφέρον, που ασφαλώς θα περιοριζόταν από τη μόνιμη τέλεση των Αγώνων σε ένα μέρος. Ομως η Ελλάδα παραμένει ως χώρα ταυτισμένη στην παγκόσμια συνείδηση ως η κοιτίδα των Αγώνων αυτών, όχι μόνο διότι από αυτήν ξεκίνησαν, αλλά και διότι η αναβίωσή τους πραγματοποιήθηκε εδώ, όταν το 1896 διεξήχθησαν οι πρώτοι Ολυμπιακοί Αγώνες στην Αθήνα. Μάλιστα με κοινή πρωτοβουλία του υπουργείου Πολιτισμού και της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος έχει εκδοθεί ένα πρωτότυπο λεύκωμα, μέσα από το οποίο προβάλλονται ιστορικά τεκμήρια με τη μορφή ενθυμημάτων των πρώτων εκείνων Αγώνων του 1896.

Μεταξύ των πολύτιμων ιστορικών πηγών που χρησιμοποιήθηκαν ήταν πολλά έγγραφα και φυλλάδια από τα κατάλοιπα του Αρχείου του Δημητρίου Βικέλα, καθώς και το βιβλίο με τίτλο: «Οι Ολυμπιακοί Αγώνες 776 π.Χ. – 1896», με συγγραφείς τους βαρόνο Πιερ ντε Κουμπερντέν, Τιμολέοντα Φιλήμονα, Ν.Γ. Πολίτη και Χαράλαμπο Αννινο.

Το βιβλίο είχε εκδοθεί τη χρονιά εκείνη από τον εκδότη Κάρολο Μπεκ. Οπως αναφέρεται στην έκδοση: «Στην Αθήνα, κατά το διάστημα των Αγώνων, συγκεντρώνεται μεγάλος αριθμός ξένων επισκεπτών, προσωπικότητες του πολιτικού και πνευματικού κόσμου, αλλά και απλοί άνθρωποι, ταξιδιώτες από όλη την Ευρώπη και την Αμερική, με σκοπό να παρευρεθούν στο διεθνές αυτό αθλητικό γεγονός».

Την παραμονή των Αγώνων, στις 24 Μαρτίου/5 Απριλίου του 1896, με επίσημη τελετή γίνονται από τον διάδοχο Κωνσταντίνο τα αποκαλυπτήρια του μαρμάρινου ανδριάντα του Γεωργίου Αβέρωφ, έργου του γλύπτη Γεωργίου Βρούτου, που τοποθετείται δεξιά της εισόδου του Παναθηναϊκού Σταδίου, ως φόρος τιμής στον μεγάλο εθνικό ευεργέτη.

Στο Παναθηναϊκό Στάδιο ετελέσθησαν τα αθλητικά και γυμναστικά αγωνίσματα, ο τερματισμός του Μαραθωνίου, καθώς και οι επίσημες τελετές έναρξης και λήξης των Αγώνων. Στο δε Ζάππειο Μέγαρο φιλοξενήθηκαν οι αγώνες ξιφασκίας.

Η Αθήνα -αναφέρει το βιβλίο-αποκτά αθλητική υποδομή που ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις μιας σύγχρονης για την εποχή διεθνούς διοργάνωσης αθλητικών αγώνων. Ο,τι ακριβώς δηλαδή ανέφεραν και τα ΜΜΕ για την υποδομή που είχε κατασκευαστεί για τη διεξαγωγή των Ολυμπιακών Αγώνων στη χώρα μας το 2004.

Κυριακάτικη Απογευματινή