Ήρθε η ώρα για μια Ευρώπη της Θάλασσας

Η Ελλάδα με τον μεγαλύτερο ναυτικό στόλο, σε συντονισμό με την Κύπρο, μπορεί να προωθήσει πρωτοβουλία συγκρότησης «φόρουμ διαβούλευσης»
09:30 - 9 Ιουνίου 2026
Πλοία έξω από τα Στενά του Ορμούζ

Η επιχείρηση εκεχειρία με το Ιράν του προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, και η συνολική προσπάθεια της Ουάσινγκτον να σταθεροποιήσει το περιβάλλον στη Δυτική Ασία, αλλά και την ελευθεροπλοΐα και ασφάλεια των διεθνών στενών δεν πάει καλά. Υπήρξε από τον Λευκό Οίκο για εβδομάδες μετά τη διακήρυξη της παύσης πυρός στο τέλος Απριλίου μία κλιμακούμενη αυτοπεποίθηση και αισιοδοξία, η οποία όμως στο πεδίο δεν μπόρεσε να καταλήξει σε πρακτικά αποτελέσματα. Αιτία οι Φρουροί της Επανάστασης οι οποίοι, από την Τεχεράνη και παρά τη διαρκή μεσολάβηση του Πακιστάν, δεν άφησαν ουσιαστικά περιθώρια για οριστικό τέλος του πολέμου. Ούτε καν έδειξαν μια ευπρέπεια ως προς τη μη εμπλοκή τους στις εσωτερικές υποθέσεις του Λιβάνου. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των ηγεσιών Λιβάνου και Ισραήλ που εξελίχθηκαν στην Ουάσινγκτον με αμερικανική μεσολάβηση υπήρξαν ιστορικές μόνον και μόνον για τι συνέβησαν με δεδομένο ότι τα δύο κράτη ήταν σε δομική σύγκρουση από το 1948 όταν και ιδρύθηκε το Ισραήλ. Στην παρούσα φάση συμφώνησαν στην ειρηνική συνύπαρξή τους και σε μια βαθμηδόν επίλυση των ζητημάτων ασφαλείας στα σύνορά τους. Αλλά ο καθοδηγούμενος από το Ιράν μη κρατικός δρων, η ένοπλη οργάνωση Χεζμπολάχ, διαφώνησε με την ειρήνη και με πλήγματα σε βάρος οικιστικών περιοχών του βορείου Ισραήλ και έντονη κριτική στην νόμιμη και επίσημη διακυβέρνηση Αούν οδήγησε σε νέα εμπλοκή στον νότιο Λίβανο αλλά και πλήγματα σε συνοικίες της Βηρυτού.

Η επιστροφή στις στρατιωτικές επιχειρήσεις από τις δυνάμεις του Ισραήλ (IDF), σε επιχειρησιακό συντονισμό με τις αμερικανικές δυνάμεις, οι οποίες όμως δεν έχουν εμπλακεί επί του παρόντος σε νέα δράση, ήταν προβλέψιμη από τη στιγμή που το Ιράν αρνείται να προχωρήσει σε συμβιβασμούς τόσο ως προς το καθεστώς των Ορμούζ όσο και με το πυρηνικό του πρόγραμμα, τις ποσότητες υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου ή πολύ περισσότερο τα βαλλιστικά πυραυλικά προγράμματα.

Αντίθετα, αξιόπιστος ανώτατος σύμβουλος των Φρουρών της Επανάστασης πριν από την κλιμάκωση των τελευταίων 24ωρων είχε δείξει τις προθέσεις του καθεστώτος: Εκβιασμός προς τις ΗΠΑ για να δοθούν άμεσα 24 δισ. δολάρια από τα «παγωμένα κεφάλαια» του Ιράν χωρίς συμφωνία, απειλή για όλα τα Στενά και όχι μόνον του Ορμούζ ή τον Αραβικό Κόλπο (όπου επιμένουν για την καταβολή τελών διέλευσης) αλλά και της Ερυθράς, τόσο προς το Σουέζ όσο και προς τον Ινδικό Ειρηνικό, καθώς και για τις θαλάσσιες περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου, ανοιχτή παρέμβαση στον Λίβανο με περαιτέρω ενίσχυση της ένοπλης Χεζμπολάχ, προσδιορισμός ως «νόμιμων στόχων» των αραβικών κρατών της περιοχής που έχουν επιτρέψει την εγκατάσταση αμερικανικών βάσεων στην επικράτειά τους. Εν ολίγοις, το Ιράν συνεπικουρούμενο από την Κίνα επιβάλλει τους όρους του όχι μόνον στο Ισραήλ και τις ΗΠΑ ως νικητής του πολέμου αλλά και ως επικυρίαρχος σε όλα τα κράτη της Δυτικής Ασίας και τις παγκόσμιες ναυτικές δυνάμεις ως προς την ελεύθερη κίνηση των εμπορικών στόλων.

Απέναντι στην πραγματικότητα αυτή η Ευρώπη με σωρεία ναυτικών δυνάμεων και όγκο εμπορικών στόλων παραμένει αμήχανη και αδρανής. Η Ελλάδα με τον μεγαλύτερο ναυτικό στόλο στην ποντοπόρο από πλευράς ιδιοκτησίας, σε συντονισμό και με την Κύπρο με αξιοσημείωτο στόλο και σημαία, θα μπορούσε να προωθήσει μία πρωτοβουλία για τη συγκρότηση ενός «φόρουμ διαβούλευσης» και όχι «συμμαχία των προθύμων», αξιοποιώντας και την αναβαθμισμένη σχέση με ΗΠΑ και Ισραήλ, εναρμονίζοντας τα ευρωπαϊκά και τα αραβικά συμφέροντα στις εν γένει γεωπολιτικές περιοχές σε σχέση με τη ναυσιπλοΐα και την ασφάλεια αγωγών, διυλιστηρίων, λιμανιών και διαδρομών. Από την πλευρά της Ευρώπης στις ναυτικές εμπορικές δυνάμεις θα πρέπει να λογίζονται πέραν των δύο κρατών των Ελλήνων: Ηνωμένο Βασίλειο, Νορβηγία, Γερμανία, Ολλανδία, Γαλλία, Ιταλία, Ελβετία, Βέλγιο, Μάλτα, Μονακό, Σουηδία, Δανία. Ουσιαστικά ο λόγος για μία Ευρώπη της Θάλασσας (και όχι του Χάλυβα) με ισχυρή κοινότητα συμφερόντων στην κρατική και την εταιρική υπόσταση.

Εφημερίδα Απογευματινή