Remigration είναι το όνομα της «βόμβας» που έσκασε την περασμένη Τετάρτη στο γερμανικό Κοινοβούλιο και προκάλεσε σκηνές που θύμισαν τις δικές μας από άλλες εποχές… Ένταση, φωνές, διακοπές. Όλα στη σκιά της νίκης του AfD στο κρατίδιο της Σαξονίας-Άνχαλτ, με ένα βασικό σύνθημα, την «επαναμετανάστευση», για να αποδώσουμε με έναν τρόπο το περιεχόμενό του.
Το AfD υποστηρίζει επισήμως ότι πρόκειται για την επιστροφή αλλοδαπών που δεν δικαιούνται να παραμείνουν στη Γερμανία. Εάν η συζήτηση τελείωνε εκεί, θα βρισκόμασταν μπροστά σε μια αυστηρή μεταναστευτική πολιτική, την οποία άλλωστε σε διαφορετικούς βαθμούς εφαρμόζουν πολλές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Το πρόβλημα αρχίζει όταν το remigration αποκτά εθνοτικό περιεχόμενο.
Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς χρησιμοποίησε προχθές στην Bundestag μια εξαιρετικά βαριά έκφραση, μιλώντας για «εθνοκάθαρση με βάση την καταγωγή και το χρώμα του δέρματος». Η ουσία της επίθεσής του ήταν ότι υπάρχει μια κόκκινη γραμμή: άλλο η απέλαση κάποιου χωρίς δικαίωμα παραμονής και άλλο η αμφισβήτηση της θέσης ανθρώπων που είναι Γερμανοί πολίτες επειδή οι γονείς ή οι παππούδες τους γεννήθηκαν αλλού.
Η ευρωπαϊκή ιστορία μάς έχει διδάξει πόσο επικίνδυνη μπορεί να γίνει αυτή η μετατόπιση. Πριν από τις μαζικές διώξεις προηγείται συχνά κάτι πολύ απλούστερο: η πολιτική κατασκευή της διάκρισης ανάμεσα στο «εμείς» και στο «αυτοί». Ανάμεσα στον πολίτη και στον πολίτη υπό αίρεση. Η μεταπολεμική Γερμανία στηρίχθηκε στη βασική αρχή «ποτέ ξανά». Δεν μπορούν η ιδιότητα του πολίτη και η ανθρώπινη αξιοπρέπεια να εξαρτώνται από φυλή, αίμα ή καταγωγή.
Οι ιστορικοί παραλληλισμοί με τη Γερμανία του Μεσοπολέμου απαιτούν μεγάλη προσοχή. Η σημερινή Γερμανία δεν είναι η Δημοκρατία της Βαϊμάρης. Υπάρχει όμως ένα σημείο στο οποίο η ιστορία δικαιολογημένα προκαλεί ανησυχία: όταν μια δημοκρατία αρχίζει να συζητά όχι μόνο ποιος βρίσκεται νόμιμα στη χώρα αλλά και ποιος είναι «πραγματικά» μέλος του έθνους.
Για αυτό το remigration αφορά ολόκληρη την Ευρώπη. Το επικίνδυνο ερώτημα δεν είναι πλέον μόνο «ποιον αφήνουμε να μπει;» αλλά και το «ποιος από όσους βρίσκονται ήδη ανάμεσά μας δικαιούται να θεωρείται ένας από εμάς;».
Η Ευρώπη έχει ξανακούσει αυτό το ερώτημα με βαρύ τίμημα. Και γνωρίζει πού μπορεί να οδηγήσει…
Εφημερίδα Απογευματινή
