Αντιγράφουν τον Μαμντάνι

Πρώτος ο Ανδρουλάκης υποσχέθηκε «δωρεάν πρόσβαση για όλους τους νέους στα μέσα μαζικής μεταφοράς». Ακολούθησε ο Αλέξης Τσίπρας, που έταξε «δωρεάν μετακίνηση σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη για όλους πλην των τουριστών»
11:20 - 16 Ιουνίου 2026

Η Νέα Υόρκη έχει την τιμητική της αυτές τις ημέρες. Πρώτον και κυριότερον, επειδή η ομάδα της πόλης, οι New York Knicks, κέρδισαν τον τίτλο και στέφθηκαν πρωταθλητές στο ΝΒΑ έπειτα από 53 ολόκληρα χρόνια. Δεύτερον και σίγουρα λιγότερο γνωστό, επειδή ο δήμαρχος της πόλης, Ζοχράν Μαμντάνι, έχει αποκτήσει -χωρίς να το γνωρίζει βέβαια ο ίδιος- μιμητές στην Ελλάδα, στο κομμάτι των προεκλογικών του υποσχέσεων.

Η πολιτική επικοινωνία στις Ηνωμένες Πολιτείες ήταν ανέκαθεν πιο εξελιγμένη και προχωρημένη απ’ ό,τι στην εδώ πλευρά του Ατλαντικού και πάντοτε κέντριζε το ενδιαφέρον κομμάτων και πολιτικών αρχηγών στην Ευρώπη και δη στην Ελλάδα. Ειδικά χαρισματικές προσωπικότητες της εποχής τους, όπως ο Μπιλ Κλίντον ή ο Μπαράκ Ομπάμα, είχαν δει όχι μόνο την ελληνική Αριστερά, αλλά και το Κέντρο και τη Δεξιά πολλές φορές να αντιγράφουν τον λόγο τους, την καμπάνια τους και τα συνθήματά τους.

Τώρα μάλιστα, η ανάγκη της εν Ελλάδι Κεντροαριστεράς να αντλήσει έμπνευση από τις ΗΠΑ και το Δημοκρατικό Κόμμα είναι ακόμα μεγαλύτερη. Σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, μόνο τέσσερις χώρες έχουν κυβερνήσεις από την Κεντροαριστερά: η Ισπανία, η Δανία, η Μάλτα και η Λιθουανία. Στη Δανία οι

Σοσιαλδημοκράτες σχημάτισαν με δυσκολία κυβέρνηση συνασπισμού, καθώς έπεσαν από το 27,5% στο 22%, ενώ στην Ισπανία η αστυνομία εισέβαλε πρόσφατα στα κεντρικά γραφεία του κυβερνώντος Σοσιαλιστικού Εργατικού Κόμματος, αναζητώντας στοιχεία για υποθέσεις διαφθοράς που ανάγονται στην περίοδο διακυβέρνησης του Χοσέ Λουίς Θαπατέρο, αλλά αγγίζουν και τον αδελφό και τη σύζυγο του πρωθυπουργού, Πέδρο Σάντσεθ. Στο δε Ηνωμένο Βασίλειο, το ιστορικό κόμμα των Εργατικών σπαράσσεται από εμφύλιες διαμάχες, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας παραιτήθηκε προ ημερών, ο πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ αμφισβητείται έντονα και το Reform UK του Νάιτζελ Φάρατζ «καλπάζει» στις περισσότερες δημοσκοπήσεις.

Από πού να αντλήσεις έμπνευση και ελπίδα, λοιπόν; Από τη Νέα Υόρκη, την αμερικανική μεγαλούπολη, όπου ένας 34χρονος μουσουλμάνος, γεννημένος στην Ουγκάντα, εξελέγη δήμαρχος πριν από επτά μήνες, με μια εκλογική νίκη που συζητήθηκε διεθνώς. Βασικό σύνθημα του Μαμντάνι, «Affordability» («Προσιτότητα») και βασικές υποσχέσεις οι εξής τρεις: πάγωμα ενοικίων για τους πιο ευάλωτους, καθολική μέριμνα για παιδιά ηλικίας έως έξι ετών, δωρεάν μεταφορά με λεωφορεία για όλους. Το εύληπτο αυτό (και εκ του αποτελέσματος εκλογικά επιτυχημένο) «πακέτο» συζητήθηκε ευρέως σε κύκλους των Αθηνών και λίγους μήνες μετά έκανε την εμφάνισή του στην ελληνική πολιτική σκηνή.

Πρώτος ήταν ο Νίκος Ανδρουλάκης, ο οποίος σε ομιλία του στη Δραπετσώνα υποσχέθηκε «καθολική δωρεάν πρόσβαση για όλους τους νέους έως 24 ετών σε όλα τα μέσα μαζικής μεταφοράς σε Αττική και Θεσσαλονίκη», τονίζοντας ότι για το ΠΑΣΟΚ «τα θέματα της καλύτερης ζωής στα μεγάλα αστικά κέντρα είναι προτεραιότητα». Κοστολόγησε δε το μέτρο αυτό στα 30.000.000-35.000.000 ευρώ ετησίως.

Ακολούθησε ο Αλέξης Τσίπρας. Μιλώντας στο πάνελ του 7ου OT FORUM, ο πρόεδρος της ΕΛΑΣ υποσχέθηκε μεταξύ άλλων «δωρεάν μετακίνηση σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη για όλες και όλους πλην των τουριστών», προσθέτοντας πως «αυτό έχει ένα δημοσιονομικό κόστος γύρω στα 200.000.000-250.000.000 για Αθήνα και Θεσσαλονίκη, είναι χαμηλό».

Ώρα να δούμε τα δεδομένα, χωρίς να μπούμε στον πειρασμό να σχολιάσουμε το face control των ελεγκτών για να ξεχωρίσουν ντόπιους από τουρίστες. Στη Νέα Υόρκη, το ποσοστό φτώχειας είναι 25%, περίπου το διπλάσιο από τον αμερικανικό εθνικό μέσο όρο. Ένας στους τέσσερις Νεοϋορκέζους ζει σε συνθήκες ανέχειας. Ένα εισιτήριο στα μέσα μεταφοράς κοστίζει 2,6 ευρώ (τρία δολάρια), ενώ η εβδομαδιαία κάρτα, με ένα παρεμφερές σύστημα που ισχύει εκεί, φτάνει στα 30 ευρώ (35 δολάρια). Στην Αθήνα, η μηνιαία κάρτα απεριορίστων διαδρομών για μετρό, ηλεκτρικό, τραμ, τρόλεϊ, λεωφορεία (εκτός διαδρομών από και προς το αεροδρόμιο) κοστίζει 27 ευρώ και το μειωμένο 13,5 ευρώ. Άρα κάποιος φοιτητής π.χ. που χρησιμοποιεί τα μέσα μαζικής μεταφοράς τις καθημερινές για να πάει στη σχολή του και τα Σαββατοκύριακα για τις μετακινήσεις του πληρώνει 45 λεπτά την ημέρα για απεριόριστες διαδρομές.

Πρώτη παρατήρηση: Είναι ευχάριστο και ελπιδοφόρο συνάμα ότι τα κόμματα καταθέτουν κοστολογημένες προτάσεις στον δημόσιο διάλογο και εκπαιδεύουν έτσι τους πολίτες ότι το δημόσιο χρήμα δεν είναι απεριόριστο και ότι οι πολιτικές δυνάμεις οφείλουν να σχεδιάζουν τον καλύτερο δυνατό τρόπο αξιοποίησής του. Οφείλουν βέβαια να σχεδιάζουν και τρόπους αύξησης του δημοσίου χρήματος, αλλά αυτό είναι μια επόμενη συζήτηση.

Δεύτερη παρατήρηση: Το να γλιτώσεις έναν νέο από τη δαπάνη των 45 λεπτών του ευρώ ημερησίως δεν θα έπρεπε να είναι η πρώτη προτεραιότητα ως προς τα μέσα μαζικής μεταφοράς. Η πρώτη προτεραιότητα οφείλει να είναι να βρεις τον τρόπο να του προσφέρεις καθαρούς, σύγχρονους και προσβάσιμους συρμούς και λεωφορεία, δρομολόγια που να φτάνουν στην ώρα τους, γρήγορες και αξιόπιστες συγκοινωνίες.

Τρίτη παρατήρηση: Το να κοπιάρεις τις τακτικές του Μάικ Μπράουν των Νικς ή του Ζοχράν Μαμντάνι δεν αρκεί για να σε κάνει ούτε καλό προπονητή ούτε καλό πολιτικό, αντίστοιχα. Χρειάζεται σκέψη, γνώση και δουλειά.

Εφημερίδα Απογευματινή