Κάθε Σεπτέμβριο η Νέα Υόρκη γίνεται για λίγες ημέρες η πρωτεύουσα του κόσμου. Πρόεδροι, πρωθυπουργοί, υπουργοί και διπλωμάτες συγκεντρώνονται στη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών για να μιλήσουν (τουλάχιστον θεωρητικά) για ειρήνη, συνεργασία, ασφάλεια και ένα κοινό μέλλον. Είναι μια εικόνα που θα μπορούσε να γεννά ελπίδα. Μόνο που τα τελευταία χρόνια η ελπίδα περισσεύει περισσότερο στις διακηρύξεις παρά στην πραγματικότητα.
Ο ίδιος ο ΟΗΕ μιλά φέτος για την ανάγκη αποκατάστασης της εμπιστοσύνης και για έναν Οργανισμό που θα παράγει ουσιαστικά αποτελέσματα για όλους. Η διατύπωση είναι αποκαλυπτική. Για να χρειάζεται να αποκαταστήσεις την εμπιστοσύνη, σημαίνει ότι κάπου, κάποτε, την έχασες. Και ίσως γνωρίζουμε πού. Στα μικρόφωνα ακούγονται μεγάλες κουβέντες. Έξω από την αίθουσα, όμως, συνεχίζονται πόλεμοι, αντιπαραθέσεις, οικονομικές πιέσεις, ενεργειακή ανασφάλεια και ένας ανταγωνισμός ισχύος που συχνά αντιμετωπίζει ολόκληρες κοινωνίες σαν αριθμούς πάνω σε έναν γεωπολιτικό χάρτη.
Κάπου ανάμεσα στις σημαίες, στις χειραψίες, στις αυτοκινητοπομπές και στους προσεκτικά προετοιμασμένους λόγους υπάρχει και ο απλός άνθρωπος. Μόνο που αυτός δεν διαθέτει βήμα στον ΟΗΕ. Δεν κάνει γεωπολιτική. Πληρώνει ηλεκτρικό. Βάζει καύσιμα. Μετρά τα χρήματα που απέμειναν μέχρι το τέλος του μήνα. Βλέπει τα τρόφιμα να ακριβαίνουν, το ενοίκιο να βαραίνει, την εργασία να γίνεται περισσότερο επισφαλής. Αναρωτιέται πώς θα σπουδάσει τα παιδιά του και αν αύριο θα μπορεί να διατηρήσει το επίπεδο ζωής που θεωρούσε αυτονόητο χθες. Οι διεθνείς κρίσεις δεν φτάνουν στο σπίτι του ως διπλωματικά ανακοινωθέντα. Φτάνουν ως λογαριασμοί.
Και εδώ βρίσκεται η μεγάλη αντίφαση. Εκείνοι αποφασίζουν, αντιπαρατίθενται και ρητορεύουν. Οι υπόλοιποι πληρώνουμε τον λογαριασμό. Μια σύγκρουση χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά μπορεί να ακριβύνει μέσα σε λίγες εβδομάδες το πετρέλαιο, τις μεταφορές, το ηλεκτρικό, ακόμη και το ψωμί μιας οικογένειας που δεν έχει καμία συμμετοχή στις αποφάσεις που προκάλεσαν την αναστάτωση. Θα ήταν ασφαλώς άδικο να χαρακτηρίσουμε άχρηστη τη Γενική Συνέλευση. Παραμένει το μοναδικό παγκόσμιο βήμα όπου τα 193 κράτη-μέλη μπορούν να καθίσουν κάτω από την ίδια στέγη. Σε μια εποχή βαθιάς καχυποψίας, ακόμη και το γεγονός ότι οι αντίπαλοι εξακολουθούν να μιλούν έχει αξία.
Αλλά ο διάλογος δεν μπορεί να μετατρέπεται σε άλλοθι ακινησίας. Αν κάθε ηγέτης ανεβαίνει στο βήμα για να δικαιολογήσει τη δική του πολιτική, να καταγγείλει τον αντίπαλο, να χαϊδέψει το εσωτερικό του ακροατήριο ή να παρουσιάσει τη χώρα του μονίμως ως αθώα και τους άλλους μονίμως ως υπεύθυνους, τότε η παγκόσμια συνέλευση κινδυνεύει να καταντήσει ένα πολυτελές θέατρο παράλληλων μονολόγων. Οι κοινωνίες, όμως, δεν χρειάζονται περισσότερες ωραίες ομιλίες. Χρειάζονται λιγότερους πολέμους, περισσότερη συνεννόηση, σταθερότερες οικονομίες και πολιτικούς που να αντιλαμβάνονται ότι πίσω από κάθε απόφαση υπάρχουν ανθρώπινες ζωές.
Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι αν χρειαζόμαστε τον ΟΗΕ. Τον χρειαζόμαστε ίσως περισσότερο από ποτέ. Το ερώτημα είναι αν εκείνοι που ανεβαίνουν στο βήμα του θυμούνται ακόμη για ποιον δημιουργήθηκε. Γιατί η ειρήνη δεν μετριέται σε χειροκροτήματα μέσα σε μια αίθουσα. Μετριέται στο αν ο άνθρωπος έξω από αυτήν μπορεί να ζήσει χωρίς φόβο, χωρίς πόλεμο και χωρίς να πληρώνει καθημερινά το τίμημα αποφάσεων που άλλοι έλαβαν για λογαριασμό του.
Εφημερίδα Απογευματινή
