Στις 7 Αυγούστου, στην ιερή πόλη για τους µουσουλµάνους, τη Μέκκα, υπεγράφη µια τριµερής στρατιωτική συµφωνία. Σαουδική Αραβία, Πακιστάν και Τουρκία (φωτ.) συνοµολόγησαν τη συµµαχία τους εγγράφως και µε νοµικό πλαίσιο αµοιβαίας συνδροµής σε περίπτωση επίθεσης σε κάποια από αυτές από τρίτη χώρα, ανάλογο µε το γνωστό άρθρο 5 του ΝΑΤΟ. Το αµυντικό αυτό σύµφωνο, όπως χαρακτηρίστηκε και από τις ηγεσίες των τριών κρατών που βρέθηκαν στη Μέκκα για την υπογραφή, κατ’ ουσίαν είναι αποτρεπτικού χαρακτήρα και όχι επιθετικού έναντι κάποιου άλλου κράτους. Η υπογράµµιση αυτή αφορά φυσικά κατά εξαιρετικό τρόπο και το Ισραήλ. Πέραν αυτού, η συµφωνία δεν ακυρώνει διµερείς ή πολυµερείς συµφωνίες, µε τις οποίες δεσµεύονται πριν από αυτήν η κάθε χώρα που συνοµολόγησε τη συµφωνία στη Μέκκα.
Η υπογραφή της συγκεκριµένης τριµερούς δεν αποτέλεσε κεραυνό εν αιθρία. Ηταν γνωστές οι επαφές και οι διαβουλεύσεις µεταξύ των τριών κρατών όλο τον προηγούµενο χρόνο για τη συγκρότηση ενός άξονα από την πλευρά των σουνιτών. Η συµφωνία της Μέκκας δεν επικεντρώνεται πάντως στο εµπόριο, την οικονοµία, την ενέργεια, όπως άλλες, αλλά στον στρατιωτικό τοµέα µε την οπτική της άµυνας. Είναι φυσικό ότι η υπογραφή της προκάλεσε σχετική αναστάτωση σε όλους τους «παίκτες» από την Ανατολική Μεσόγειο µέχρι την Κεντρική Ασία, µε δεδοµένο ότι αξιολογείται αν επηρεάζει τον πυρήνα ή τη διάδραση των προτεραιοτήτων τους. Σε κάθε περίπτωση όµως είναι µια συµφωνία που προκλήθηκε ως αποτέλεσµα των πληγµάτων της Τεχεράνης και των αποµενόντων συµµάχων της, µη κρατικών δρώντων, όπως οι δυνάµεις των Χούθι, που έχουν βάση στην Υεµένη, αλλά και πολιτοφυλακές στο Ιράκ, αλλά και η Χεζµπολάχ στον Λίβανο, στις υποδοµές των κρατών της περιοχής. Επίσης είναι µια συµφωνία που ξεκινά από µια παραδοχή και προέκταση στο µέλλον, που αφορά τον περιορισµό του αµερικανικού αποτυπώµατος στις εν λόγω περιοχές της ∆υτικής Ασίας και τη µείωση των εγκατεστηµένων εκεί ενόπλων δυνάµεων των ΗΠΑ. Κάτι που προβλέπεται και από το δόγµα εθνικής ασφαλείας της προεδρίας Τραµπ στην Ουάσινγκτον.
Από τις πρώτες ώρες της δηµοσιοποίησης της υπογραφής της τριµερούς µεταξύ Σαουδικής Αραβίας, Πακιστάν και Τουρκίας, αναλυτές, πολιτικοί και δηµοσιογράφοι -και στη χώρα µας- «κωδικοποίησαν» τη συµφωνία ως την απαρχή ενός ΝΑΤΟ στην Ανατολή από την πλευρά του Ισλάµ.
Είναι βέβαιο ότι βρισκόµαστε πολύ µακριά από κάτι τέτοιο. Για να υπάρξει ΝΑΤΟ στην Ανατολή θα έπρεπε να ακολουθηθεί το µοντέλο του δυτικού µεταπολεµικού ΝΑΤΟ και να συµµετάσχουν σε αυτό ανταγωνιστικές µέχρι σήµερα δυνάµεις. Για παράδειγµα, το Ισραήλ, σε µια περιφερειακή στρατιωτική συµµαχία που να εγγυάται τις συνθήκες γεωπολιτικής σταθερότητας και ασφάλειας στην ευρύτερη περιοχή και τις Συµφωνίες του Αβραάµ. Από την άλλη, δεν µπορούν να λείπουν δυνάµεις εµβληµατικές και εξοπλισµένες, όπως τα Εµιράτα (ΗΑΕ). Ο στόχος µπορεί να είναι η διεύρυνση της τριµερούς µε κοµβική συµµετοχή για παράδειγµα της ογκώδους και πολυσήµαντης Αιγύπτου. Κάτι που δεν προκύπτει, αφού το Κάιρο δείχνει ότι τουλάχιστον επί του παρόντος προτιµά τη στάση «ουδετερότητας» και το Ριάντ είναι αρνητικό σε µια τέτοια εξέλιξη. Επίσης στόχος είναι η συµµετοχή Κουβέιτ, Μπαχρέιν και ούτω καθεξής. Οµως το τριµερές σύµφωνο της Μέκκας επίσης δεν σηµαίνει ότι η Σαουδική Αραβία, ως κεντρική µοναρχία από την πλευρά των Αράβων, δεν θα επικυρώσει τη συµµετοχή και τον συσχετισµό της µε άλλες σύµµαχες χώρες ή συνασπισµό κρατών που θα ακουµπούν στην περιοχή. Πέραν όλων των άλλων, το Ιράν ήδη έπληξε από το πρώτο 24ωρο στόχους στη Σαουδική Αραβία, προκειµένου να δοκιµάσει το έρµα και τις αντιδράσεις της τριµερούς αυτής στρατιωτικής συµµαχίας. Η απάντηση στην πρόκληση από την πλευρά των Σαουδικής Αραβίας – Πακιστάν – Τουρκίας ήταν η σιωπή.
Εφημερίδα «Κυριακάτικη Απογευματινή»
