Στο Αφγανιστάν, εκατομμύρια γυναίκες δεν ζουν απλώς περιορισμένες. Σβήνουν αργά από τον δημόσιο χώρο. Δεν επιτρέπεται να σπουδάσουν, δυσκολεύονται να εργαστούν, εμποδίζονται να μετακινηθούν ελεύθερα και μαθαίνουν να χαμηλώνουν ακόμη και τη φωνή τους. Πέντε χρόνια μετά την ανάληψη της εξουσίας από τους Ταλιμπάν, τα μισά πρόσωπα μιας χώρας έχουν σχεδόν εξαφανιστεί πίσω από τοίχους, υφάσματα και απαγορεύσεις. Τα νεότερα στοιχεία της υπηρεσίας του ΟΗΕ για τις γυναίκες είναι σοκαριστικά. Οι Αρχές έχουν εκδώσει περισσότερα από εκατό διατάγματα που περιορίζουν κορίτσια και γυναίκες, ενώ οι μισές από όσες ερωτήθηκαν δηλώνουν ότι βγαίνουν από το σπίτι μόλις μία ή δύο φορές τον μήνα. Δεν πρόκειται για αυστηρό έθιμο ούτε για πολιτισμική ιδιαιτερότητα. Είναι συστηματική αφαίρεση της ανθρώπινης υπόστασης.
Η εκπαίδευση υπήρξε από τους πρώτους στόχους. Το Αφγανιστάν παραμένει η μοναδική χώρα όπου απαγορεύεται στις γυναίκες η φοίτηση μετά την πρωτοβάθμια βαθμίδα. Περίπου 2.200.000 κορίτσια στερούνται το σχολείο, ενώ περισσότερες από 100.000 νέες αποκλείστηκαν από τα πανεπιστήμια, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΟΥΝΕΣΚΟ. Κάθε κλειστή αίθουσα δεν φυλακίζει μόνο μία μαθήτρια. Καταδικάζει μία μελλοντική γιατρό, δασκάλα ή επιστήμονα και φτωχαίνει ολόκληρη την κοινωνία. Απέναντι σε αυτό το έγκλημα διαρκείας η λεγόμενη πολιτισμένη Δύση εκδίδει ανακοινώσεις, οργανώνει διασκέψεις και διατυπώνει «βαθιά ανησυχία». Οι φράσεις είναι αυστηρές, οι συνέπειες συχνά αναιμικές. Όταν στο τραπέζι εισέρχονται η περιφερειακή ασφάλεια, οι μεταναστευτικές ροές, οι πρώτες ύλες και οι διπλωματικές ισορροπίες, τα δικαιώματα μετακινούνται στις υποσημειώσεις. Η γυναίκα που χάνει τη ζωή της χωρίς να πεθαίνει δεν διαθέτει χρηματιστήριο, στρατό ή αγωγό ενέργειας. Διαθέτει μόνο το δίκιο της. Και αυτό δεν αρκεί για να ανοίξει τις πόρτες των ισχυρών.
Θα ήταν άδικο να αγνοήσουμε τους Οργανισμούς, τους εθελοντές, τους εκπαιδευτικούς και τις κυβερνήσεις που συνεχίζουν να προσφέρουν βοήθεια. Όμως η φιλανθρωπία δεν μπορεί να υποκαταστήσει την πολιτική βούληση. Ούτε οι μεγαλόστομες διακηρύξεις αρκούν όταν η διεθνής κοινότητα συνηθίζει σταδιακά το αδιανόητο και εξετάζει την εξομάλυνση σχέσεων χωρίς έμπρακτες εγγυήσεις. Το Αφγανιστάν είναι ο καθρέφτης της επιλεκτικής ηθικής μας. Διακηρύσσουμε ότι η αξιοπρέπεια είναι οικουμενική, αλλά την υπερασπιζόμαστε αποφασιστικά μόνο όταν δεν κοστίζει πολιτικά ή οικονομικά. Έτσι διδάσκουμε στους καταπιεστές ότι ο χρόνος εργάζεται υπέρ τους. Αρκεί να αντέξουν τις πρώτες αντιδράσεις, ώσπου η φρίκη να γίνει συνήθεια.
Οι Αφγανές δεν ζητούν οίκτο. Ζητούν σχολείο, εργασία, παρουσία, φωνή. Ζητούν να αντιμετωπιστούν ως άνθρωποι και όχι σαν σκιές που επιτρέπεται να αναπνέουν μόνο πίσω από κλειστά παράθυρα. Αν η Δύση συνεχίσει να μετρά τη δύναμη με το χρήμα και όχι με την ικανότητα υπεράσπισης του αδύναμου, τότε δεν προδίδει μόνο εκείνες. Ακυρώνει τον ίδιο τον πολιτισμό που επικαλείται και αποδεικνύει ότι οι αξίες της έχουν τελικά τιμή, αλλά όχι πάντοτε αξία.
Εφημερίδα Απογευματινή
