Η ζωή και πολύ περισσότερο η πολιτική είναι γεμάτες ανατροπές. Πριν από δεκαπέντε χρόνια η Ελλάδα χρεοκόπησε και αναγκάστηκε να υπαχθεί σε καθεστώς μνημονίων με επαχθείς όρους, βιώνοντας απώλειες στο βιοτικό επίπεδο αλλά και στην υπόστασή της ως κράτος που μόνο χώρες οι οποίες έχουν ηττηθεί σε πόλεμο υφίστανται.
Σήμερα οι όροι έχουν αντιστραφεί. Παρότι το χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ παραμένει το υψηλότερο στην ΕΕ, η Ελλάδα καταγράφει τη μεγαλύτερη αποκλιμάκωση χρέους και δημοσιονομικό πλεόνασμα.
Στον αντίποδα, ισχυρές ευρωπαϊκές οικονομίες, που άλλοτε πρωταγωνιστούσαν στις συστάσεις δημοσιονομικής πειθαρχίας και κουνούσαν επιτιμητικά το δάχτυλο προς την Αθήνα, αντιμετωπίζουν υψηλά χρέη, μεγάλα ελλείμματα και αυξανόμενες πιέσεις από τις αγορές ένεκα απαγορευτικών επιτοκίων στα ομόλογά τους.
Η Γαλλία αποτελεί το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα. Η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωζώνης βρίσκεται αντιμέτωπη με δημοσιονομική και πολιτική κρίση, η οποία απειλεί να μεταδοθεί σε όλη την Ευρώπη. Έχει αναλογίες με την περίπτωση της Ελλάδας αλλά με πολλαπλάσια μεγέθη, με ό,τι αυτό σημαίνει αν «σκάσει». Το «too big to fail» είναι σχετικό όπως και το τι σημαίνει «σκάσιμο».
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Eurostat για το 2025, το γαλλικό δημόσιο χρέος διαμορφώθηκε στο 115,6% του ΑΕΠ, αυξημένο κατά 2,9 ποσοστιαίες μονάδες μέσα σε έναν χρόνο, ενώ το δημοσιονομικό έλλειμμα έφθασε το 5,1% του ΑΕΠ.
Η αντίθεση με τον άλλοτε αποδιοπομπαίο τράγο, την Ελλάδα, είναι εντυπωσιακή. Το ελληνικό χρέος, παρότι παραμένει το υψηλότερο στην ΕΕ, υποχώρησε από 154,2% του ΑΕΠ το 2024 σε 146,1% το 2025, καταγράφοντας αποκλιμάκωση οκτώ ποσοστιαίων μονάδων, τη μεγαλύτερη μεταξύ των 27 κρατών-μελών. Ταυτόχρονα παρουσίασε δημοσιονομικό πλεόνασμα 1,7% του ΑΕΠ, έναντι ελλείμματος 3,1% στο σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης…
Η ραγισμένη εικόνα των μεγάλων δεν περιορίζεται στη Γαλλία. Η Ιταλία καταγράφει χρέος 137,1%, αυξημένο κατά 2,4 μονάδες, με έλλειμμα 3,1%. Ο διαχρονικός δημοσιονομικός δήμιος της Ελλάδας, η Γερμανία, παραδοσιακός εκφραστής της αυστηρής δημοσιονομικής πειθαρχίας, έχει χρέος χαμηλό μεν, 63,5%, αυξημένο δε κατά 1,3 μονάδες και έλλειμμα (!) 2,7%.
Ακόμη μεγαλύτερη επιδείνωση εμφανίζει η άλλη αυστηρή του κλαμπ των δημοσιονομικά άμωμων και μονίμως με το δάχτυλο σηκωμένο να δείχνει συνήθως προς την Ελλάδα, η Φινλανδία, με αύξηση χρέους κατά 6,2 ποσοστιαίες μονάδες.
Η συνολική ευρωπαϊκή εικόνα έχει εξαιρετικό ενδιαφέρον: 19 από τις 27 χώρες παρουσίασαν αύξηση του χρέους ως ποσοστού του ΑΕΠ και μόλις οκτώ αποκλιμάκωση. Πρώτη σε ρυθμό είναι η Ελλάδα (8%) και ακολουθούν η Κύπρος (εξίσου εντυπωσιακά με 7,7%), η Ιρλανδία, η Πορτογαλία, η Δανία, η Ισπανία, η Κροατία και η Σλοβενία. Σε όλες τις υπόλοιπες 19 χώρες ο δείκτης επιδεινώθηκε.
Η αντιστροφή είναι σχεδόν ιστορική. Η Ελλάδα, που αντιμετωπίστηκε ως λεπρή με μνημονιακή καραντίνα, επιτροπεία και αναθέματα από τους εταίρους της, σήμερα είναι πρωταθλήτρια της δημοσιονομικής εξυγίανσης, ενώ οι κάποτε κραταιοί αντιμετωπίζουν προβλήματα που θυμίζουν τις ευρωπαϊκές συζητήσεις της προηγούμενης δεκαετίας.
Αν κάποιος θέλει να βρει μία διεθνοπολιτική και οικονομική αναλογία του ευαγγελικού «οι έσχατοι έσονται πρώτοι», αυτό που συμβαίνει τώρα στην Ευρώπη είναι ό,τι πιο κοντινό.
Εφημερίδα Απογευματινή
