ΓΡΑΦΕΙ ο Λάμπρος Καλαρρύτης
Αν τα μισά από αυτά που συμβαίνουν τώρα τα έλεγε κανείς ακόμα και πριν από δύο τρία χρόνια, προφανώς θα θεωρείτο αιθεροβάμων, ίσως λίγο ψεκασμένος και στην καλύτερη κυβερνητικός προπαγανδιστής.
Για να μη μακρηγορούμε εισαγωγικά, αναφέρομαι στο θέμα της εισόδου ή καλύτερα της εκτόξευσης της Ελλάδας στο Διάστημα.
Όσο και αν ακούγεται (και είναι) παράξενο, η Ελλάδα προχωρά ταχύτατα στην πρωτοπορία της δορυφορικής και εν γένει διαστημικής τεχνολογίας.
Πραγματοποιεί ένα ιστορικό τεχνολογικό άλμα, αφενός εδραιώνοντας την παρουσία της στο Διάστημα ως τον πέμπτο επιχειρησιακό τομέα εθνικής ασφάλειας -μετά την ξηρά, τη θάλασσα, τον αέρα και τον κυβερνοχώρο-, αφετέρου εισερχόμενη στο γενικότερο πεδίο των διαστημικών και δορυφορικών εφαρμογών με απεριόριστες προεκτάσεις σε πλήθος τομέων.
Ας δούμε το πρώτο. Με τη συγκρότηση της νέας Διοίκησης Διαστήματος στις Ένοπλες Δυνάμεις και την παράλληλη ραγδαία ανάπτυξη εγχώριας διαστημικής βιομηχανίας, η χώρα περνά από τον ρόλο του απλού χρήστη στην κατηγορία του αυτόνομου παραγωγού και παρόχου διαστημικής τεχνολογίας. Η ίδρυση του Κέντρου Διαστημικών Επιχειρήσεων στην Πολεμική Αεροπορία ανοίγει τον δρόμο για την ενσωμάτωση διαστημικών υποδομών στο εθνικό αμυντικό δόγμα, με παράλληλη χρήση στον πολιτικό τομέα (dual use). Ήδη βρίσκονται σε τροχιά 18 μικροδορυφόροι (nano cubes και micro, οπτικοί, θερμικοί και ραντάρ SAR), με κομβική συμμετοχή στη σχεδίαση, ανάπτυξη και κατασκευή τους ελληνικών πανεπιστημίων όπως το ΕΚΠΑ μέσω του προγράμματος «Ερμής» (με καθοριστική συμβολή των καθηγητών και των φοιτητών), ενώ αναμένεται η εκτόξευση επιπλέον επιχειρησιακών μονάδων πολύ υψηλής διακριτικής ικανότητας αλλά και αριθμού για αποκλειστικά στρατιωτική χρήση. Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει την απόκτηση του πρώτου αμιγώς εθνικού τηλεπικοινωνιακού δορυφόρου σε γεωστατική τροχιά (GEO) εντός της επόμενης τριετίας έως πενταετίας, εξασφαλίζοντας πλήρη τηλεπικοινωνιακή αυτονομία στις Ένοπλες Δυνάμεις, παράλληλα με τη συμμετοχή στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα ασφαλών επικοινωνιών Iris². Παράλληλα, αναπτύσσεται αστερισμός δορυφόρων χαμηλής τροχιάς (LEO), που συνδυάζει οπτική απεικόνιση, ραντάρ συνθετικού διαφράγματος (SAR) -ικανά να ανιχνεύουν ακόμα και το ηλεκτρομαγνητικό ίχνος ή την εκκίνηση μηχανών πλοίων- καθώς και δορυφόρους συλλογής πληροφοριών (Signal Intelligence – SIGINT). Η τεχνολογία αυτή θα παρέχει στις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις πλήρη επίγνωση της επιχειρησιακής εικόνας στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, ενώ ενισχύεται από διεθνείς συνεργασίες όπως το γαλλικό πρόγραμμα CSO για εικόνες ανάλυσης κάτω των 30 εκατοστών (!) και το πρόγραμμα SAFE.
Πέραν της αμυντικής διάστασης, η διαστημική στρατηγική θα λειτουργεί ως πυλώνας οικονομικής και τεχνολογικής ανάπτυξης. Στην Αθήνα δημιουργούνται δύο από τις μεγαλύτερες μονάδες παραγωγής δορυφόρων στην Ευρώπη! Η εταιρεία ISI, με κρατική επενδυτική συμμετοχή 35.000.000 ευρώ, στοχεύει στην ετήσια κατασκευή 150 δορυφόρων SAR για την παγκόσμια αγορά (!), ενώ η Open Cosmos αναπτύσσει γραμμή παραγωγής 300 δορυφόρων ετησίως…
Παράλληλα, η εθνική υποδομή δοκιμών στην ΕΑΒ, η εκπαίδευση νέων στελεχών στη Σχολή Ικάρων και η αξιοποίηση υπερυπολογιστικών υποδομών όπως ο «Δαίδαλος», που θα διασφαλίζουν την ταχεία επεξεργασία των δεδομένων εντός της χώρας, αποτελούν την εισαγωγή σε ένα πλέγμα εθνικών τεχνολογικών, διαστημικών δυνατοτήτων μέσα από ένα ολοκληρωμένο οικοσύστημα πλήρους τεχνολογικής καθετοποίησης, μειώνοντας -έως εξάλειψης σε ορισμένους τομείς- τις εξωτερικές εξαρτήσεις. Ελάχιστα κράτη έχουν αυτήν τη δυνατότητα.
Η διπλή χρήση (dual use) θα προσφέρει κρίσιμες υπηρεσίες στην πολιτική προστασία, τη ναυτιλία και τον τουρισμό και σε άλλα πεδία ων ουκ έστιν αριθμός, δημιουργώντας θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης, που ταυτόχρονα θα συγκρατούν αλλά και θα επαναπατρίζουν νέους επιστήμονες στη χώρα.
Με κίνδυνο να αδικηθεί πλήθος συμμετεχόντων σε αυτή την προσπάθεια και επιτυχία, οφείλω να αναφερθώ για το εθνικό έργο τους και τις πληροφορίες που μας παρείχαν στον Βάιο Λάππα, καθηγητή και πρόεδρο στο νέο Τμήμα Αεροδιαστημικής Επιστήμης και Τεχνολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, και στον Αθανάσιο Πότση, πρόεδρο της Ένωσης Ελληνικών Βιομηχανιών Διαστημικής Τεχνολογίας και Εφαρμογών (ΕΒΙΔΙΤΕ) και στις ομάδες και τους συνεργάτες τους.
Εφημερίδα Απογευματινή
