Τι είναι τελικά το περιβόητο πολιτικό rebranding; Μήπως κάτι σαν τον «Πυγμαλίωνα» του Τζορτζ Μπέρναντ Σο («Ωραία μου κυρία» η κινηματογραφική μεταφορά του), όπου ο καθηγητής Χένρι Χίγκινς βάζει στοίχημα ότι μπορεί να κάνει μια φτωχή πλανόδια πωλήτρια λουλουδιών να συμπεριφέρεται σαν κυρία της υψηλής κοινωνίας; Ίσως κάτι σαν το Airbnb, που ξεκίνησε ως AirBed & Breakfast για να βρίσκει ένα κρεβάτι σε όσους δεν έχουν να πληρώσουν ξενοδοχείο και μετεξελίχθηκε στη μεγαλύτερη πλατφόρμα βραχυπρόθεσμης ενοικίασης διεθνώς;
Στην πολιτική το πιο επιτυχημένο rebranding των τελευταίων δεκαετιών θεωρείται αυτό των Νέων Εργατικών, που λανσαρίστηκε από τον Τόνι Μπλερ και τον Γκόρντον Μπράουν στα μέσα της δεκαετίας του ’90, έφερε το κόμμα ξανά στην εξουσία το 1997 έπειτα από 18 χρόνια κυριαρχίας των Τόρις και το κράτησε εκεί μέχρι και το 2010. Συνιστούσε μια ριζική ανανέωση, μια ανασυγκρότηση εκ βαθέων του βρετανικού Εργατικού Κόμματος, από ανθρώπους με γνώση, με άποψη, με εμπειρία, που ήταν αποφασισμένοι κατά το κοινώς λεγόμενο να σπάσουν αυγά.
Χαρακτηριστικά σε μία ομιλία-απολογία του το 2003 ο Γκόρντον Μπράουν ανέφερε μεταξύ άλλων: «Σχεδόν για έναν αιώνα η Αριστερά στη Μεγάλη Βρετανία λανθασμένα εξίσωνε το δημόσιο συμφέρον με τη δημόσια ιδιοκτησία και ορισμένες φορές σχεδόν έφτασε στο σημείο να ορίσει τη δημόσια ιδιοκτησία σαν αυτοσκοπό. Η Αριστερά δεν κατάφερε να παραδεχθεί ότι για να προωθήσουμε την παραγωγικότητα έχουμε ανάγκη την ελεύθερη αγορά. Ότι για να αντιμετωπίσουμε τις αποτυχίες της ελεύθερης αγοράς δεν πρέπει να την καταργήσουμε αλλά να την ενισχύσουμε».
Στην Ελλάδα ο όρος «rebranding» έγινε ευρέως γνωστός πριν από δυόμισι περίπου χρόνια: αφού πια ο Αλέξης Τσίπρας είχε παραιτηθεί από επικεφαλής του ΣΥΡΙΖΑ αλλά και από βουλευτής και πλέον ιδιώτευε, εθεάθη σε πτήση από την Αθήνα προς το Παρίσι να διαβάζει ένα πολυσέλιδο έγγραφο, που τιτλοφορείτο «Rebranding – Alexis Tsipras», προϊόν σχετικής μελέτης από τη γαλλική εταιρεία επικοινωνίας Publicis Communications.
«Μπορεί ο κύριος Τσίπρας να κάνει την αλλαγή στον ρόλο και από ριζοσπάστης φοιτητής να γίνει εθνικός πολιτικός άνδρας;». Την ερώτηση αυτή έθετε με αγωνία ο γνωστός καθηγητής Ιστορίας και συγγραφέας Μαρκ Μαζάουερ σε άρθρο του στους «Financial Times» στις 24 Ιουνίου του 2015. Τότε ως πρωθυπουργός άφησε την πρώτη μεγάλη ευκαιρία για rebranding να πάει χαμένη. Την περίοδο 2019-2023 ως αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης άφησε τη δεύτερη μεγάλη ευκαιρία, με άπλετο χρόνο μάλιστα μπροστά του για να υλοποιήσει ένα τέτοιο εγχείρημα. Μπορεί τώρα, στα 52 του, να δημιουργήσει από το πουθενά ουσιαστικά μια τρίτη ευκαιρία και να την αξιοποιήσει;
Έχει τη δική του αξία πολλές φορές να ρίχνουμε μια πιο προσεκτική ματιά στις παραστάσεις και στα βιώματα ενός ανθρώπου και δη ενός πολιτικού. Εν προκειμένω, μάλιστα, μπορούν να οδηγήσουν σε ιδιαίτερα χρήσιμα συμπεράσματα. Ως μαθητής της Τρίτης Γυμνασίου, σε ηλικία 14 ετών, ο Αλέξης Τσίπρας ξεκίνησε την πολιτική του δραστηριοποίηση: εξελέγη πρόεδρος του 15μελούς μαθητικού συμβουλίου του γυμνασίου, γράφτηκε στην ΚΝΕ, συμμετείχε σε κινητοποιήσεις, αφισοκολλήσεις, καταλήψεις, πορείες. Μπήκε στο Πολυτεχνείο, στους Πολιτικούς Μηχανικούς, το 1992 και βγήκε (με μεταπτυχιακό) 11 χρόνια αργότερα, το 2003. Ενεργός αυτά τα χρόνια σε φοιτητική παράταξη της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς, αργότερα γραμματέας της Νεολαίας Συνασπισμού, διαδηλωτής στην Αθήνα και στη Γένοβα, εναντίον της Συνόδου Κορυφής του G8 το 2001. Υποψήφιος βουλευτής το 2004, υποψήφιος δήμαρχος Αθηναίων το 2006, υποψήφιος πρόεδρος του Συνασπισμού το 2008, θέση στην οποία και εξελέγη. Όλες οι παραπάνω προεκλογικές καμπάνιες με ατζέντα ριζοσπαστικής Αριστεράς, με προτάσεις που ξένιζαν την πλειοψηφία των πολιτών, αλλά παράλληλα ενθουσίαζαν μια δυναμική μειοψηφία.
Όταν λοιπόν επί τρεις και πλέον δεκαετίες τα βιώματα, οι παραστάσεις, οι παρέες, οι συζητήσεις, όλα έχουν ως κέντρο αναφοράς την κινηματική Αριστερά, πόσο εύκολο είναι το περιβόητο rebranding που θα επαναλανσάρει τον Αλέξη Τσίπρα ως πολιτικό προϊόν του μεταρρυθμιστικού Κέντρου – έστω της Κεντροαριστεράς; Οι εξελίξεις της τελευταίας περιόδου δίνουν ίσως από μόνες τους την απάντηση. Η συμμετοχή στο Παρίσι σε αντικυβερνητικές διαδηλώσεις κατά του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν και της κυβέρνησής του. Η ανακοίνωση της ΕΛΑΣ με τίτλο «Μιλήστε με ονόματα, όχι με γαβγίσματα. Αλλιώς βουλώστε το…». Ο χαρακτηρισμός του ίδιου «αρχιερέας της διαφθοράς» για τον Κυριάκο Μητσοτάκη, που στη συνέχεια επαναλαμβάνεται σε κομματικές ανακοινώσεις και άλλα. Η συμμετοχή σήμερα στην πορεία για το Πολυτεχνείο προς την αμερικανική πρεσβεία.
Ο Μαρκ Μαζάουερ αναρωτιόταν το 2015 αν ο Αλέξης Τσίπρας είναι σε θέση να επιλέξει «ένα μέλλον που δεν του είναι οικείο, απέναντι σε ένα γνώριμο παρελθόν». Το ίδιο δίλημμα τίθεται και τώρα. Μπορεί να γίνει μέσα σε λίγους μήνες ένας κεντρώος, μεταρρυθμιστής, εκσυγχρονιστής πολιτικός; Η απάντηση «γέρνει» προς το «όχι».
Εφημερίδα Απογευματινή






