Ο Ντόναλντ Τραμπ παγιδεύτηκε στην ίδια του την μπλόφα. Η δήλωσή του, την περασμένη Κυριακή, ότι το Ναυτικό των ΗΠΑ θα απέκλειε «κάθε πλοίο που επιχειρεί να εισέλθει ή να εξέλθει από τα Στενά του Ορμούζ», αποδείχθηκε καυχησιολογία εξίσου παράλογη με τις εικόνες τεχνητής νοημοσύνης που ανήρτησε, παριστάνοντας τον εαυτό του ως Ιησού. Ο υποτιθέμενος «αποκλεισμός», που ξεκίνησε στις 10.00 π.μ. τη ∆ευτέρα, έσπασε μέσα σε λιγότερο από 24 ώρες. Αυτό έχει βυθίσει τον Τραμπ ακόμα βαθύτερα στην κρίση, προκαλώντας του νέα ταπείνωση στα μάτια του κόσμου. Είναι πλέον σαφές ότι τα 16 αμερικανικά πολεμικά πλοία που στάλθηκαν για να επιβάλουν τον αποκλεισμό δεν επαρκούν. Το γεγονός ότι ο αποκλεισμός που έχει επιβληθεί από το Ιράν δεν έχει αρθεί εδώ και εβδομάδες είναι ακόμα πιο αποκαρδιωτικό.
Τι γίνεται τώρα, λοιπόν; Είτε ο Τραμπ υποχωρεί και επιτρέπει στα πλοία να διέλθουν από τα Στενά ανεμπόδιστα -σοβαρή ταπείνωση- είτε διατάσσει τις ένοπλες δυνάμεις του να προβούν στο ιστορικής σημασίας βήμα της επιβίβασης και κατάσχεσης πλοίων. Και τα δύο, κατά τη γνώμη μου, θα μπορούσαν να συνιστούν επιλογές.
Την Τετάρτη, αφού το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών χαρακτήρισε τον αμερικανικό αποκλεισμό «επικίνδυνο και ανεύθυνο», ένα δεξαμενόπλοιο ιδιοκτησίας ναυτιλιακής εταιρείας της Σανγκάης πλησίασε τα Στενά, αρχικά σταμάτησε και στη συνέχεια πέρασε.
Οι ΗΠΑ δεν το εμπόδισαν – και δεν μπορούσαν, χωρίς να διακινδυνεύσουν τον Γ’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Το «Rich Starry», ένα σκάφος 180 μέτρων που μεταφέρει περίπου 250.000 βαρέλια μεθανόλης φορτωμένα στο λιμάνι Χαμρίγια των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, δεν έπλεε υπό κινεζική σημαία, αλλά έχει κινεζικό πλήρωμα – και όλα αυτά είχαν μεταδοθεί πριν από την προσέγγιση του πλοίου στο σημείο.
Μέσα σε λίγες ώρες, άλλα τρία πλοία είχαν αγνοήσει τον αποκλεισμό. Αυτό που μπορεί να συνέβη, αν και δεν το θεωρώ τόσο πιθανό, είναι ότι οι Αμερικανοί δεν ήταν ακόμη έτοιμοι να επιβάλουν τον αποκλεισμό, παρά την καυχησιολογία του Τραμπ.
Μια άλλη θεωρία, κάπως πιο αξιόπιστη, είναι ότι τα πλοία είχαν απενεργοποιήσει τους πομπούς του Αυτόματου Συστήματος Αναγνώρισης (AIS), αν και αυτό δεν θα έκανε καμία διαφορά για το Ναυτικό των ΗΠΑ, με τις αντικατασκοπευτικές δυνατότητες που διαθέτει.
Αρα, όχι: το πολύ πιο πιθανό σενάριο είναι ότι οι Αμερικανοί επέλεξαν σκόπιμα να μην παρέμβουν στον αποκλεισμό. Και κατά μία έννοια, πρέπει να είμαστε ευγνώμονες γι’ αυτό. Η κατάληψη ελέγχου ενός πλοίου υπό εθνική σημαία διαφέρει ελάχιστα από την απόβαση σε ένα νησί ή σε μια ακτή: είναι ένα μικρό κομμάτι εθνικού εδάφους. Η επιβίβαση στρατιωτών σε ένα κινεζικό δεξαμενόπλοιο, για παράδειγμα, θα αντιστοιχούσε λίγο έως πολύ σε κήρυξη πολέμου.
∆εν πείθει κανέναν
Αναμφίβολα ο Τραμπ θα επικαλεστεί δικαιολογίες και ίσως ισχυριστεί ότι έχει επιτευχθεί μία από τις περίφημες «συμφωνίες» του. ∆εν θα ξεγελάσει κανέναν, πολύ δε λιγότερο τους Ιρανούς. Παρά το στραβοπάτημα, ο αποκλεισμός των Στενών είναι θεωρητικά εφικτός. Οι ναυτικές δυνάμεις μπορούν να καταλάβουν τον έλεγχο ενός εμπορικού πλοίου αρκετά εύκολα: δεν απαιτούνται Ειδικές ∆υνάμεις, αλλά απλώς ένα-δύο ελικόπτερα και μια μονάδα καλά εκπαιδευμένων, βαριά οπλισμένων στρατιωτών.
Ωστόσο, ο αποκλεισμός, εάν ο Ντόναλντ Τραμπ εξακολουθήσει να τον επιδιώκει, κινδυνεύει να δημιουργήσει πολύ περισσότερα προβλήματα από όσα θα έλυνε.
Πρώτον, το Ιράν φαίνεται να το είχε προβλέψει, αποθηκεύοντας αποθέματα πετρελαίου σε δεξαμενόπλοια στη θάλασσα. Η «Wall Street Journal» εκτιμά ότι 160 εκατομμύρια βαρέλια βρίσκονται ήδη στην ανοιχτή θάλασσα, αρκετά για να εφοδιάσουν την Κίνα για τρεις μήνες. Αυτό θα μπορούσε να επιτρέψει στην Τεχεράνη να αντέξει τις αρχικές επιπτώσεις μιας αναστολής στις εξαγωγές.
∆εύτερον, το Ιράν έχει δεσμευθεί για εκ νέου επιθέσεις σε χώρες του Κόλπου, συμπεριλαμβανομένων των ΗΑΕ, της Σαουδικής Αραβίας, του Κουβέιτ και άλλων, σε αντίποινα.
Αυτό θα αυξήσει την πίεση στην παγκόσμια οικονομία, τη στιγμή που η τιμή του πετρελαίου κυμαίνεται ήδη γύρω στα 100 δολάρια το βαρέλι, σε σύγκριση με περίπου 72 δολάρια πριν από τον πόλεμο.
Οσον αφορά εμάς στη Βρετανία, δεν μπορούμε να ελέγξουμε έναν ασταθή και επικίνδυνο πρόεδρο των ΗΠΑ.
Μπορούμε όμως να αναλάβουμε τον έλεγχο των δικών μας ενεργειών. Το Βασιλικό Ναυτικό θα πρέπει να προσφερθεί να βοηθήσει τους συμμάχους μας στον Κόλπο, ιδίως το Ομάν, με εκκαθάριση ναρκοπεδίων – διαθέτουμε μερικούς από τους καλύτερους ναρκαλιευτές στον κόσμο.
Και θα πρέπει να αναπτύξουμε τουλάχιστον ένα πολεμικό πλοίο στην περιοχή, σε ετοιμότητα για την προστασία των βάσεών μας και όλων των Βρετανών υπηκόων στην περιοχή.
Αυτός δεν είναι ο πόλεμός μας. Αλλά πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι να αντιμετωπίσουμε ό,τι συμβεί στη συνέχεια.
*Ναυάρχου και πρώην αρχηγού επιτελείου του Βασιλικού Ναυτικού
ΤΟΥ LORD WEST*
©Associated Newspapers Limited
Κυριακάτικη Απογευματινή
