Οι επιστήμονες αποκάλυψαν το ανατριχιαστικό μυστικό πίσω από τους διαβόητους «Καταρράκτες του αίματος» της Ανταρκτικής — είναι γεμάτοι από απογόνους αρχαίων θαλάσσιων πλα-σμάτων.
Ο απόκοσμος κατακόκκινος καταρράκτης, ο οποίος χύνεται από τον παγετώνα Τέιλορ στη λίμνη Μπόνι, συναρπάζει εδώ και και-ρό τους ερευνητές με την όψη του που θυμίζει αίμα.
Τώρα, μια μελέτη υποδηλώνει ότι η πλούσια σε σίδηρο άλμη, που αναδύεται κάτω από τον πάγο, φιλοξενεί μία μοναδική κοινότητα θαλάσσιων μικροοργανισμών, οι οποίοι έχουν παραμείνει παγιδευμένοι κάτω από τον παγετώνα επί εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια.
Σε αυτούς περιλαμβάνονταν θαλάσσια διάτομα, απτόφυτα, δινομαστιγωτά και βλεφαριδοφόρα — μικροσκοπικοί οργανισμοί που συνήθως ζουν στον ωκεανό.
Πρόκειται για απογόνους αρχαίων θαλάσσιων κοινοτήτων που απομονώθηκαν όταν ο παγετώνας προχώρησε και απέκοψε το παγιδευμένο θαλασσινό νερό από τον ωκεανό.
Η ανακάλυψη προσφέρει τα ισχυρότερα βιολογικά στοιχεία μέχρι σήμερα ότι το μυστηριώδες νερό προερχόταν αρχικά από τη θάλασσα, προτού εγκλωβιστεί κάτω από τον πάγο που προχωρούσε.
Γράφοντας στο επιστημονικό περιοδικό «Nature Geoscience», οι ερευνητές περιέγραψαν την τοποθεσία ως «ένα σπάνιο θαλάσσιο καταφύγιο μέσα στην πολική έρημο».
Πρόσθεσαν: «Τα ευρήματα αυτά δείχνουν ότι το σύστημα που τροφοδοτείται από υποπαγετώδη άλμη στο άκρο του παγετώνα Τέιλορ διατηρεί βιολογικά ίχνη θαλάσσιας προέλευσης πολύ καιρό μετά τον φυσικό διαχωρισμό του από τον ωκεανό».
Οι «Καταρράκτες του αίματος» αποκτούν το τρομακτικό χρώμα τους από το πλούσιο σε σίδηρο αλμυρό νερό, το οποίο οξειδώνεται όταν έρχεται σε επαφή με τον αέρα, δημιουργώντας τη χαρακτηριστική αιματοκόκκινη κηλίδα πάνω στον παγετώνα.
Οι επιστήμονες υποψιάζονταν εδώ και καιρό ότι η άλμη ήταν κάποτε θαλασσινό νερό, το οποίο πλημμύρισε την κοιλάδα Τέιλορ κατά τη διάρκεια μιας θερμότερης περιόδου, προτού η στάθμη της θάλασσας υποχωρήσει και ο παγετώνας προχωρήσει πάνω από αυτήν.
Μέχρι σήμερα, ωστόσο, υπήρχαν ελάχιστες βιολογικές αποδείξεις ότι το παγιδευμένο νερό είχε πράγματι θαλάσσια προέλευση.
Οι ερευνητές ανέλυσαν 167 δείγματα νερού, ιζήματος, πάγου και αέρα, τα οποία συλλέχθηκαν από τις Ξηρές Κοιλάδες Μακ-Μέρντο και τις γύρω περιοχές της Ανταρκτικής.
Χρησιμοποιώντας αλληλούχιση DNA, εντόπισαν χιλιάδες διαφορετικούς μικροοργανισμούς που ζουν μέσα και γύρω από τους «Καταρράκτες του αίματος».
Η ομάδα ανακάλυψε ότι ο κόκκινος πάγος, η λάσπη και τα ιζήματα στο σημείο όπου αναδύεται ο καταρράκτης ήταν γεμάτα είδη που απαντώνται συνήθως σε θαλάσσια περιβάλλοντα και όχι στην ξηρά ή σε γλυκό νερό.
Συνολικά, το 9,34% των μικροοργανισμών στους «Καταρράκτες του αίματος» ήταν κοινό με δείγματα από τον κοντινό ωκεανό, σε σύγκριση με μόλις 1,15% σε άλλες τοποθεσίες των Ξηρών Κοιλάδων της Ανταρκτικής.
Οι ερευνητές λένε ότι αυτό το έντονο θαλάσσιο αποτύπωμα θα ήταν δύσκολο να εξηγηθεί μόνο από τη μεταφορά μικροβίων από την ακτή προς την ενδοχώρα μέσω του ανέμου.
Η μελέτη διαπίστωσε επίσης ότι πολλοί από τους μικροοργανισμούς εξακολουθούν να είναι βιολογικά ενεργοί, παρά το γεγονός ότι επιβιώνουν σε ένα από τα πιο αφιλόξενα περιβάλλοντα της Γης.
Τα γενετικά στοιχεία έδειξαν ότι πραγματοποιούσαν φωτοσύνθεση, επιδιόρθωναν κατεστραμμένα κύτταρα και ενεργοποιούσαν συστήματα απόκρισης στο στρες, προκειμένου να αντιμετωπίσουν τις παγωμένες και αλμυρές συνθήκες κάτω από τον πάγο.
Ορισμένα είδη μπορεί να επιβιώνουν εισερχόμενα σε κατάσταση αδράνειας, περιμένοντας ουσιαστικά μέχρι οι συνθήκες να γίνουν ξανά ευνοϊκές.
Στα μικρόβια περιλαμβάνονταν διάτομα, φύκη με γυάλινο κέλυφος που αποτελούν τη βάση των θαλάσσιων τροφικών πλεγμάτων, και απτόφυτα, μικροσκοπικά μονοκύτταρα φύκη, που αποτελούν σημαντικό τμήμα του πλαγκτού των ωκεανών.
Υπήρχαν επίσης δινομαστιγωτά, μικροσκοπικοί πλαγκτονικοί οργανισμοί οι οποίοι κινούνται μέσα στο νερό χρησιμοποιώντας ουρές που μοιάζουν με μαστίγια, καθώς και βλεφαριδοφόρα, μονοκύτταροι οργανισμοί καλυμμένοι με εκατοντάδες μικροσκοπικές τριχοειδείς δομές που ονομάζονται βλεφαρίδες.
Οι ερευνητές λένε ότι αυτά τα κρυμμένα οικοσυστήματα θα μπορούσαν να αποκαλύψουν πώς η ζωή επιβιώνει μέσα από δραματικές κλιματικές μεταβολές επί εκατοντάδες χιλιάδες χρό-νια.
Τα ευρήματα ενδέχεται επίσης να βοηθήσουν τους επιστήμονες να ανασυνθέσουν την αρχαία ιστορία της Ανταρκτικής, αποκα-λύπτοντας πότε παγιδεύτηκε το θαλασσινό νερό κάτω από το αναπτυσσόμενο παγοκάλυμμα.
Καθώς οι «Καταρράκτες του αίματος» διατηρούν βιολογικά ίχνη ενός αρχαίου θαλάσσιου κόσμου κρυμμένου κάτω από την πα-γωμένη ήπειρο, η ομάδα υποστηρίζει ότι προσφέρουν μια σπάνια εικόνα οικοσυστημάτων που έχουν παραμείνει απομονωμένα από τότε που το τοπίο της Ανταρκτικής μεταμορφώθηκε από την προέλαση των παγετώνων.
Ο κόκκινος καταρράκτης έχει ύψος περίπου πέντε ορόφων και βρίσκεται στην περιοχή των Ξηρών Κοιλάδων ΜακΜέρντο της Ανταρκτικής, η οποία είναι γνωστή ως ένα από τα ψυχρότερα και λιγότερο κατοικήσιμα μέρη στον κόσμο.
Ανακαλύφθηκε για πρώτη φορά το 1911 από τον Αυστραλό γεωλόγο Γκρίφιθ Τέιλορ, ο οποίος εξερεύνησε πρώτος την κοιλάδα.
Οι «Καταρράκτες του αίματος» αποτελούν το ψυχρότερο γνωστό χαρακτηριστικό που τροφοδοτείται από παγετώνα και διαθέτει μόνιμη ροή νερού, το οποίο αναδύεται σε θερμοκρασία περίπου -7°C.
Η λίμνη κάτω από τον παγετώνα έχει ασυνήθιστα υψηλή περιεκτικότητα σε αλάτι και, επειδή το αλμυρό νερό έχει χαμηλότερο σημείο πήξης από το καθαρό νερό και απελευθερώνει θερμότητα καθώς παγώνει, λιώνει τον πάγο, επιτρέποντας στα ποτάμια να συνεχίζουν να ρέουν.
Της XANTHA LEATHAM ©Associated Newspapers Limited
Εφημερίδα Απογευματινή
