Σημαντική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιούνται οι συναλλαγές πολιτών και επιχειρήσεων με το Δημόσιο φέρνει η νέα μεταρρύθμιση για τη μείωση της γραφειοκρατίας, καθώς δεκάδες δικαιολογητικά που μέχρι σήμερα απαιτούνταν θα αντικαθίστανται από μία απλή υπεύθυνη δήλωση.
Η νέα διαδικασία εντάσσεται στο πλαίσιο της εφαρμογής του νόμου 5293/2026 και αφορά τις διοικητικές διαδικασίες που είναι καταγεγραμμένες στο Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών «ΜΙΤΟΣ». Στόχος είναι η δημιουργία ενός πιο ευέλικτου κράτους, όπου οι πολίτες δεν θα χρειάζεται να προσκομίζουν έγγραφα που η δημόσια διοίκηση ήδη διαθέτει στις βάσεις δεδομένων της.
Η πρωτοβουλία υλοποιείται υπό τον συντονισμό της κυβέρνησης και με στόχο τον περιορισμό της ταλαιπωρίας στις καθημερινές συναλλαγές με τις δημόσιες υπηρεσίες.
Απλοποιείται το 40% των διαδικασιών του ΜΙΤΟΣ
Με βάση τα στοιχεία του ΜΙΤΟΣ, η μεταρρύθμιση οδηγεί στην απλοποίηση 1.007 διαδικασιών από τις περίπου 2.500 που απαιτούν σήμερα την υποβολή δικαιολογητικών.
Πρόκειται για το 40% των διαδικασιών του Μητρώου, ενώ η αλλαγή αφορά συνολικά 32 δημόσιους φορείς. Από αυτές, οι 622 διαδικασίες σχετίζονται με συναλλαγές πολιτών και οι 385 με επιχειρήσεις.
Το οικονομικό και διοικητικό όφελος εκτιμάται σημαντικό, καθώς κάθε χρόνο αναμένεται να εξοικονομούνται περίπου 42,5 εκατομμύρια πιστοποιητικά που μέχρι σήμερα απαιτούνταν για την ολοκλήρωση διαφόρων διαδικασιών.
Ποια δικαιολογητικά αντικαθίστανται
Με το νέο σύστημα, οι πολίτες δεν θα χρειάζεται να αναζητούν και να καταθέτουν πιστοποιητικά όπως αντίγραφα ληξιαρχικών πράξεων, πιστοποιητικά οικογενειακής κατάστασης, βεβαιώσεις μόνιμης κατοικίας, αντίγραφα ποινικού μητρώου, τίτλους σπουδών, φορολογική και ασφαλιστική ενημερότητα.
Η επιβεβαίωση των στοιχείων θα γίνεται πλέον αυτεπάγγελτα από τις αρμόδιες υπηρεσίες, μέσω των διαθέσιμων ψηφιακών συστημάτων του Δημοσίου.
Μεταξύ των συχνότερα απαιτούμενων δικαιολογητικών που καταργούνται είναι το αντίγραφο ποινικού μητρώου, το οποίο ζητούνταν σε 293 διαδικασίες, ο τίτλος σπουδών σε 275 διαδικασίες, το αποδεικτικό φορολογικής ενημερότητας σε 158, η ασφαλιστική ενημερότητα σε 113 και η βεβαίωση φορολογικού μητρώου σε 100 διαδικασίες.
Οι τομείς που επηρεάζονται περισσότερο
Η μεγαλύτερη αλλαγή καταγράφεται στο υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, όπου απλοποιούνται 230 διαδικασίες που απαιτούσαν δικαιολογητικά.
Ακολουθεί το υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού με 226 διαδικασίες, το υπουργείο Εθνικής Άμυνας με 135, το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας με 61 και το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών με 59.
Παραδείγματα από τις νέες διαδικασίες
Στην αίτηση για σύνταξη λόγω θανάτου ασφαλισμένου του Δημοσίου, τρία από τα 13 δικαιολογητικά που απαιτούνταν έως σήμερα, όπως η ληξιαρχική πράξη γάμου ή συμφώνου συμβίωσης, η ληξιαρχική πράξη θανάτου και το πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών, αντικαθίστανται από μία υπεύθυνη δήλωση. Η απλοποίηση στη συγκεκριμένη διαδικασία φτάνει το 23%.
Στη διόρθωση στοιχείων μητρώου της ΔΥΠΑ, τέσσερα από τα δέκα απαιτούμενα δικαιολογητικά, μεταξύ των οποίων η βεβαίωση μόνιμης κατοικίας, το αποδεικτικό ΑΜΚΑ, η φορολογική βεβαίωση και το πιστοποιητικό στρατολογικής κατάστασης, αντικαθίστανται από μία υπεύθυνη δήλωση, με όφελος 40% για τον πολίτη.
Αντίστοιχα, στην οριστική τοποθέτηση μόνιμου εκπαιδευτικού Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης μετά από μεταθέσεις και μετατάξεις, τέσσερα από τα 15 δικαιολογητικά θα καλύπτονται πλέον με μία υπεύθυνη δήλωση.
Στην ίδρυση και λειτουργία Μονάδων Παιδικής Προστασίας και Φροντίδας, τρία από τα 16 δικαιολογητικά αντικαθίστανται από υπεύθυνη δήλωση, ενώ στη γνωστοποίηση ίδρυσης και λειτουργίας γυμναστηρίου ή αθλητικής σχολής πέντε από τα 24 απαιτούμενα πιστοποιητικά θα καλύπτονται με τον ίδιο τρόπο.
Χατζηδάκης: «Ένα κράτος πιο φιλικό στον πολίτη»
Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης χαρακτήρισε τη μεταρρύθμιση σημαντική τομή για τη λειτουργία του Δημοσίου, επισημαίνοντας ότι οι πολίτες απαλλάσσονται από την υποχρέωση να αναζητούν πιστοποιητικά τα οποία ήδη διαθέτει το κράτος.
Στόχος της αλλαγής είναι η μετάβαση σε ένα πιο ψηφιακό και αποτελεσματικό μοντέλο δημόσιας διοίκησης, όπου οι υπηρεσίες θα αναλαμβάνουν την αναζήτηση και τον έλεγχο των στοιχείων, μειώνοντας τον χρόνο και την ταλαιπωρία για πολίτες και επιχειρήσεις.
