Σε στρατηγική προτεραιότητα για την αμερικανική πολιτική στην Ανατολική Μεσόγειο επιδιώκουν να αναδείξουν τον Great Sea Interconnector (GSI) Αμερικανοί νομοθέτες, ζητώντας από την κυβέρνηση των ΗΠΑ να στηρίξει ενεργότερα την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ.
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς η διασύνδεση συνδέεται από τους Αμερικανούς βουλευτές με τον Οικονομικό Διάδρομο Ινδίας – Μέσης Ανατολής – Ευρώπης (IMEC) και τον ευρύτερο σχεδιασμό της Ουάσιγκτον για την Ανατολική Μεσόγειο.
Η παρέμβαση έρχεται μάλιστα λίγο μετά την υπογραφή στην Αθήνα της συμφωνίας για την είσοδο του γαλλικού επενδυτικού ομίλου Meridiam ως πλειοψηφικού μετόχου στην εταιρεία του Great Sea Interconnector.
Διακομματική επιστολή προς Ρούμπιο και DFC
Το αίτημα διατυπώθηκε μέσω διακομματικής επιστολής που απευθύνεται στον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, και στον επικεφαλής της αμερικανικής Αναπτυξιακής Τράπεζας (DFC), Μπεν Μπλακ.
Πρωτοβουλία ανέλαβαν ο Δημοκρατικός βουλευτής Μπραντ Σνάιντερ και ο Ρεπουμπλικάνος Γκας Μπιλιράκης, ενώ την επιστολή συνυπογράφουν ακόμη οι Τζέικ Όκινκλος, Νταν Γκόλντμαν, Κρεγκ Γκόλντμαν και Χέιλι Στίβενς.
Οι Αμερικανοί νομοθέτες ζητούν, μεταξύ άλλων, ενημέρωση για τα εμπόδια που εξακολουθούν να επηρεάζουν την υλοποίηση του έργου και επισημαίνουν τη στρατηγική του αξία για την περιοχή.
«Η Ανατολική Μεσόγειος θα διαδραματίσει ζωτικής σημασίας ρόλο ως πύλη προς τον IMEC και ο Great Sea Interconnector αποτελεί βασικό στρατηγικό έργο υποδομής, κεντρικό για την ανάπτυξη του διαδρόμου», αναφέρουν χαρακτηριστικά.
Ενεργειακός άξονας Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ
Σύμφωνα με τους Αμερικανούς βουλευτές, η ηλεκτρική διασύνδεση των τριών χωρών μπορεί να δημιουργήσει έναν σημαντικό ενεργειακό άξονα μεταξύ βασικών εταίρων των ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου, η οποία θα μπορούσε να περιοριστεί μέσω της διασύνδεσης, ενώ παράλληλα το έργο αναμένεται να ενισχύσει την ασφάλεια εφοδιασμού του Ισραήλ και να επιτρέψει αμφίδρομες ροές ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ Ευρώπης και Ανατολικής Μεσογείου.
Παράλληλα, οι νομοθέτες υποστηρίζουν ότι η Ουάσιγκτον έχει σαφές συμφέρον να προωθεί υποδομές που ενισχύουν τους συμμάχους της, διαφοροποιούν τις ενεργειακές οδούς και ενισχύουν την περιφερειακή συνεργασία.
Ο GSI στον σχεδιασμό του IMEC
Η αμερικανική παρέμβαση συνδέει ευθέως τον GSI με τον ευρύτερο σχεδιασμό του IMEC, του φιλόδοξου οικονομικού διαδρόμου που αποσκοπεί στη σύνδεση της Ινδίας με την Ευρώπη μέσω της Μέσης Ανατολής.
Οι συντάκτες της επιστολής παραπέμπουν ειδικότερα στο Eastern Mediterranean Gateway Act, μια διακομματική νομοθετική πρωτοβουλία των Σνάιντερ και Μπιλιράκη, η οποία κατατέθηκε τον Μάιο του 2025.
Το νομοσχέδιο αναγνωρίζει την Ανατολική Μεσόγειο ως σημαντική πύλη προς τον IMEC και περιλαμβάνει ρητή αναφορά στον Great Sea Interconnector μεταξύ των ενεργειακών υποδομών που θα μπορούσαν να συμβάλουν στη σύνδεση της Ινδίας και του Κόλπου με την Ευρώπη.
Στο μικροσκόπιο οι γεωπολιτικές προκλήσεις
Ιδιαίτερη σημασία έχει και το αίτημα των Αμερικανών νομοθετών για διαβαθμισμένη ενημέρωση σχετικά με τις γεωπολιτικές προκλήσεις που συνδέονται με την ολοκλήρωση του έργου.
Η αναφορά αυτή καταδεικνύει ότι ο GSI δεν αντιμετωπίζεται πλέον μόνο ως ένα ενεργειακό έργο, αλλά εντάσσεται σε ένα ευρύτερο γεωπολιτικό και γεωοικονομικό πλαίσιο.
Οι Αμερικανοί βουλευτές θεωρούν ότι η ενίσχυση τέτοιων υποδομών μπορεί να λειτουργήσει ως αντίβαρο σε ενεργειακά δίκτυα που ελέγχονται από στρατηγικούς ανταγωνιστές των ΗΠΑ, ενισχύοντας παράλληλα τη συνεργασία μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ.
