Ανησυχία έχει προκαλέσει στους ειδικούς η απότομη αύξηση των διαδικτυακών αναζητήσεων για προβλήματα στα μάτια μετά την ηλιακή έκλειψη, καθώς χιλιάδες άνθρωποι σε Βρετανία και Ισπανία φαίνεται πως αγνόησαν τις προειδοποιήσεις και παρατήρησαν απευθείας τον ήλιο χωρίς την απαραίτητη προστασία.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της Mirror, οι αναζητήσεις για τη φράση «πονούν τα μάτια μου» αυξήθηκαν κατακόρυφα μετά το φαινόμενο. Οι ειδικοί υπενθυμίζουν ότι ακόμη και σύντομη απευθείας έκθεση στο ηλιακό φως μπορεί να προκαλέσει σοβαρή βλάβη στον αμφιβληστροειδή.
Στη Βρετανία, οι σχετικές αναζητήσεις αυξήθηκαν κατά περίπου 1.500% το βράδυ της Πέμπτης σε σύγκριση με την προηγούμενη ημέρα. Στην Ισπανία, όπου η έκλειψη ήταν ολική και ο ουρανός σκοτείνιασε για λίγα λεπτά, η αντίστοιχη αναζήτηση στα ισπανικά, «me duelen los ojos», σημείωσε ακόμη μεγαλύτερη αύξηση, φτάνοντας το 5.000%.
Αναρτήσεις πανικού στα social media
Μετά την έκλειψη, αρκετοί χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης ανέφεραν πόνο στα μάτια, πονοκέφαλο και θολή όραση, παραδεχόμενοι ότι κοίταξαν απευθείας τον ήλιο.
«Το κοίταξα κυριολεκτικά για ένα δευτερόλεπτο και τώρα πονάνε τα μάτια μου», έγραψε χαρακτηριστικά ένας χρήστης.
Άλλοι περιέγραψαν έντονο πονοκέφαλο και προβλήματα στην όραση, ενώ ένας ακόμη ανέφερε ότι μετά την παρατήρηση της έκλειψης ένιωθε πως είχε υποστεί βλάβη στα μάτια του, καθώς η όρασή του είχε γίνει θολή.
Ανάλογη ήταν και η ανάρτηση χρήστη στο TikTok, ο οποίος δήλωσε ότι κοίταξε την έκλειψη και στη συνέχεια ένιωσε έντονο πόνο στα μάτια, εκφράζοντας τον φόβο ότι μπορεί να τυφλωθεί.
Τι είναι η ηλιακή αμφιβληστροειδοπάθεια
Οι οφθαλμίατροι προειδοποιούν ότι η απευθείας παρατήρηση του ήλιου μπορεί να προκαλέσει ηλιακή αμφιβληστροειδοπάθεια, μια κατάσταση που προκαλείται από τη βλάβη των φωτοευαίσθητων κυττάρων του αμφιβληστροειδούς.
Ο Άλεξ Ιονίδης, οφθαλμίατρος στο Moorfields Eye Hospital του Λονδίνου, επισημαίνει ότι αποτελεί σοβαρή παρανόηση η αντίληψη πως κατά τη διάρκεια μιας έκλειψης είναι ασφαλές να κοιτάζει κανείς τον ήλιο χωρίς προστασία.
Ακόμη και όταν ένα τμήμα του ήλιου καλύπτεται, η ηλιακή ακτινοβολία παραμένει αρκετά ισχυρή ώστε να προκαλέσει βλάβη στους ευαίσθητους ιστούς του ματιού.
Ο αμφιβληστροειδής αποτελεί το φωτοευαίσθητο στρώμα στο πίσω μέρος του ματιού που είναι απαραίτητο για την όραση. Η έντονη ηλιακή και υπεριώδης ακτινοβολία μπορεί να καταστρέψει κύτταρά του, προκαλώντας προβλήματα που σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να είναι μόνιμα.
Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι η βλάβη μπορεί να προκληθεί ακόμη και μετά από σύντομη έκθεση και δεν συνοδεύεται απαραίτητα από άμεσο πόνο. Έτσι, κάποιος μπορεί να αντιληφθεί ότι έχει υποστεί βλάβη αρκετές ώρες μετά την έκθεση.
Ποια συμπτώματα δεν πρέπει να αγνοούνται
Οι ειδικοί συνιστούν άμεση αναζήτηση ιατρικής βοήθειας σε περίπτωση που μετά από απευθείας παρατήρηση του ήλιου εμφανιστούν συμπτώματα όπως πόνος στα μάτια, έντονος ερεθισμός ή ερυθρότητα, θολή ή παραμορφωμένη όραση και νέα σκοτεινά σημεία στο οπτικό πεδίο.
Ανησυχητικές θεωρούνται επίσης οι αιφνίδιες μεταβολές στην όραση, η μειωμένη αντίληψη των χρωμάτων, η δυσκολία στην ανάγνωση ή η εμφάνιση ενός σκοτεινού σημείου στο κέντρο του οπτικού πεδίου.
Σε ορισμένες περιπτώσεις τα συμπτώματα μπορεί να υποχωρήσουν σταδιακά, ωστόσο η ηλιακή αμφιβληστροειδοπάθεια μπορεί να οδηγήσει και σε μόνιμη απώλεια όρασης.
Η εμπειρία από την έκλειψη του 1999
Η ανησυχία των ειδικών συνδέεται και με την εμπειρία της Βρετανίας από την προηγούμενη μεγάλη ηλιακή έκλειψη, το 1999.
Τότε, το Moorfields Eye Hospital είχε δεχθεί περίπου 1.600 τηλεφωνήματα στην ειδική γραμμή που είχε δημιουργηθεί για την ενημέρωση του κοινού. Περισσότεροι από 100 άνθρωποι είχαν επικοινωνήσει μέσα στην πρώτη ώρα, αναφέροντας προβλήματα στα μάτια, ενώ οι τηλεφωνικές γραμμές παρέμειναν ιδιαίτερα επιβαρυμένες για τις επόμενες 24 ώρες.
Παράλληλα, περίπου 220 άνθρωποι εξετάστηκαν στα επείγοντα του νοσοκομείου με συμπτώματα που θεωρήθηκε ότι μπορεί να συνδέονταν με την παρατήρηση της έκλειψης.
Οι ειδικοί διευκρινίζουν, πάντως, ότι κάθε ενόχληση μετά την έκλειψη δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχει προκληθεί βλάβη στον αμφιβληστροειδή.
Ορισμένοι άνθρωποι ανέφεραν κόπωση στα μάτια ή πονοκέφαλο ακόμη και όταν χρησιμοποίησαν ειδικά πιστοποιημένα γυαλιά για την παρατήρηση του φαινομένου. Σε αυτές τις περιπτώσεις, μια ήπια καταπόνηση των ματιών μπορεί να είναι παροδική και να θυμίζει την ενόχληση που προκαλείται έπειτα από πολλές ώρες μπροστά σε οθόνη.
Εφόσον τα ειδικά γυαλιά χρησιμοποιήθηκαν σωστά και δεν έχει εμφανιστεί κάποια ξαφνική μεταβολή στην όραση, η ενόχληση συνήθως υποχωρεί μέσα σε λίγες ώρες.
Αντίθετα, η θολή ή παραμορφωμένη όραση, η εμφάνιση σκοτεινών σημείων ή οποιαδήποτε αιφνίδια επιδείνωση της όρασης είναι συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοούνται και απαιτούν άμεση αξιολόγηση από ειδικό.
