Η Δανία χαιρέτισε τη «δεσμευτική» συμφωνία με τις ΗΠΑ για τη Γροιλανδία, η οποία, σύμφωνα με τον Ντόναλντ Τραμπ, παρέχει στην Ουάσιγκτον «μόνιμο έλεγχο» επί της ασφάλειας του νησιού και αποκλείει την εγκατάσταση ρωσικών και κινεζικών βάσεων.
Η συμφωνία έρχεται μετά την κρίση που προκάλεσαν στις σχέσεις ΗΠΑ και Ευρωπαϊκής Ένωσης οι απειλές του Αμερικανού προέδρου για ανάληψη του ελέγχου της Γροιλανδίας από την Ουάσιγκτον.
Δανία και Γροιλανδία ανακοίνωσαν ότι θα υπογράψουν τη συμφωνία στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη την επόμενη εβδομάδα.
Ο Δανός υπουργός Εξωτερικών, Λαρς Λόκε Ράσμουσεν, εκτίμησε ότι η συμφωνία «θα ενισχύσει την ασφάλεια» της Αρκτικής.
«Μια μακρά περίοδο αβεβαιότητας θα ακολουθηθεί, ελπίζουμε, από μια δεσμευτική συμφωνία που θα ενισχύσει την ασφάλεια στην Αρκτική και τον Βόρειο Ατλαντικό και, κατά συνέπεια, την κοινή μας ασφάλεια στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ και της Ευρώπης», ανέφερε σε μήνυμά του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Ο Ράσμουσεν σημείωσε ακόμη ότι η συμφωνία σέβεται «τις κόκκινες γραμμές» που είχε θέσει η Κοπεγχάγη.
Η Δανία επιμένει ότι διατηρείται η κυριαρχία της επί της Γροιλανδίας
Οι ακριβείς όροι της συμφωνίας δεν έχουν ακόμη αποσαφηνιστεί, με τη Δανία να επιμένει ότι η κυριαρχία της επί του νησιού διατηρείται ανέπαφη.
Το κείμενο «αναγνωρίζει την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα του Βασιλείου (της Δανίας) και το δικαίωμα του λαού της Γροιλανδίας στην αυτοδιάθεση», δήλωσε η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρέντερικσεν.
Από την πλευρά του, ο επικεφαλής της γροιλανδικής κυβέρνησης, Γενς–Φρέντερικ Νίλσεν, χαιρέτισε τον συμβιβασμό, αναφέροντας πως «εγγυάται και ενισχύει την ασφάλεια της Γροιλανδίας, του βασιλείου της Δανίας, των ΗΠΑ και της δυτικής συμμαχίας».
Η συμφωνία «αναγνωρίζει τα συμφέροντα της Γροιλανδίας και τη θέση μας στη διεθνή συνεργασία», συμπλήρωσε.
Τραμπ: «Μόνιμος έλεγχος» επί της ασφάλειας
Ο Ντόναλντ Τραμπ, ανακοίνωσε την Παρασκευή(18/09), ότι οι ΗΠΑ εξασφάλισαν από τη Δανία και τη Γροιλανδία «μόνιμο έλεγχο» επί της ασφάλειας της στρατηγικής περιοχής της Αρκτικής, με στόχο να αποτραπεί η εγκατάσταση εκεί αντιπάλων της Ουάσιγκτον, κυρίως της Κίνας και της Ρωσίας.
Η συμφωνία, την οποία ανακοίνωσε μέσω του Truth Social, «παρέχει στις ΗΠΑ μόνιμο έλεγχο επί της ασφάλειας καθώς και όλων των άλλων αναγκών της Γροιλανδίας».
Παράλληλα, προβλέπεται ότι θα εμποδίζεται κάθε «αντίπαλος» της Ουάσιγκτον να αποκτήσει στρατιωτική παρουσία στη Γροιλανδία ή να πραγματοποιεί εκεί ευαίσθητες επενδύσεις χωρίς τη σύμφωνη γνώμη των ΗΠΑ.
Το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών διευκρίνισε στη συνέχεια ότι ο συγκεκριμένος όρος αφορά την Κίνα και τη Ρωσία.
Τι προβλέπεται για Κίνα και Ρωσία
«Η συμφωνία αυτή διασφαλίζει ότι η Κίνα και η Ρωσία δεν μπορούν να εγκαθιδρύσουν βάση στη Γροιλανδία ούτε να αποστείλουν εκεί στρατεύματα και ότι υφίστανται οι απαραίτητοι μηχανισμοί για την αποτροπή οποιασδήποτε επένδυσης σε ευαίσθητους τομείς», δήλωσε αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, ο οποίος θέλησε να διατηρήσει την ανωνυμία του.
Η Γροιλανδία βρίσκεται στη συντομότερη διαδρομή μεταξύ Ρωσίας και ΗΠΑ και διαθέτει ανεκμετάλλευτα κοιτάσματα σπανίων γαιών. Η στρατηγική σημασία της ενισχύεται επίσης καθώς το λιώσιμο των πάγων δημιουργεί νέες ναυτιλιακές οδούς στην Αρκτική.
Ο Τραμπ ανακοίνωσε επίσης ότι οι ΗΠΑ «θα ξεκινήσουν αμέσως τη διαδικασία ανάπτυξης μιας μεγάλης στρατιωτικής παρουσίας» στο νησί.
Σύμφωνα με πολλά μέσα ενημέρωσης, οι ΗΠΑ επιδιώκουν τη δημιουργία τριών νέων βάσεων στο νότιο τμήμα της Γροιλανδίας, επιπλέον της βάσης Πίτουφικ στα βόρεια, η οποία αποτελεί κρίσιμο κρίκο στην αμερικανική αντιπυραυλική άμυνα.
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, έκανε λόγο για συμβιβασμό που «απαντά σε όλες τις ανησυχίες μας για την εθνική ασφάλεια που αφορούν τη Γροιλανδία».
«Αόριστη» η διάρκεια της συμφωνίας
Ο Ντόναλντ Τραμπ υπογράμμισε ακόμη ότι «η ισχύς της συμφωνίας είναι αόριστη» και δεν θα έχει «κανένα κόστος» για την Ουάσιγκτον, χαρακτηρίζοντάς την «ένα όνειρο που έγινε πραγματικότητα».
Σύμφωνα με τον αξιωματούχο του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, η συμφωνία παραμένει σε ισχύ «ακόμη και αν η Γροιλανδία γίνει πλήρως ανεξάρτητη χώρα».
Η αμερικανική στρατιωτική παρουσία στο νησί δεν ξεκινά με τη νέα συμφωνία. Συμφωνία άμυνας του 1951, η οποία επικαιροποιήθηκε το 2004, παρείχε ήδη στις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις ουσιαστικά ελεύθερο πεδίο δράσης για την ανάπτυξη εγκαταστάσεων στη Γροιλανδία, υπό την προϋπόθεση ότι θα ενημέρωναν τις αρχές. Η Ουάσιγκτον είχε διατηρήσει στο νησί έως και 17 στρατιωτικές εγκαταστάσεις.
