Ως μία εξέλιξη με ιδιαίτερο συμβολισμό και ουσιαστική σημασία για την πορεία της χώρας χαρακτηρίζει το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών τη σημερινή απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου 2026, να διαπιστώσει ότι η Ελλάδα δεν αντιμετωπίζει πλέον μακροοικονομικές ανισορροπίες.
Η απόφαση σηματοδοτεί το τέλος μιας μακράς περιόδου αυξημένης ευρωπαϊκής εποπτείας που ακολούθησε το ξέσπασμα της ελληνικής κρίσης χρέους. Σύμφωνα με το υπουργείο, πρόκειται για ένα ιστορικό ορόσημο, καθώς η χώρα επιστρέφει στην πλήρη ευρωπαϊκή κανονικότητα έπειτα από τη δεκαετία των μνημονίων, το καθεστώς ενισχυμένης εποπτείας και την πολυετή παραμονή της στις κατηγορίες υπερβολικών και απλών μακροοικονομικών ανισορροπιών.
Αναγνώριση της προόδου από την Κομισιόν
Στην αξιολόγησή της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει ότι οι ευπάθειες που συνδέονταν με το δημόσιο και το εξωτερικό χρέος έχουν μειωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Η σταθερή οικονομική ανάπτυξη, τα δημοσιονομικά πλεονάσματα, η βελτίωση της κατάστασης των τραπεζών και η εφαρμογή μεταρρυθμίσεων συνέβαλαν καθοριστικά στη μείωση των κινδύνων που για χρόνια επιβάρυναν την ελληνική οικονομία.
Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι το δημόσιο χρέος ακολουθεί σταθερή πτωτική πορεία, οι εξωτερικές ανισορροπίες έχουν περιοριστεί, οι τράπεζες έχουν ενισχύσει τους ισολογισμούς τους, η αγορά εργασίας παρουσιάζει περαιτέρω βελτίωση και η χώρα έχει προχωρήσει σε σημαντικές μεταρρυθμίσεις στο επιχειρηματικό περιβάλλον, τη φορολογική διοίκηση και την αγορά εργασίας.
Ανάπτυξη υψηλότερη από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης
Η ελληνική οικονομία αναπτύχθηκε με ρυθμό 2,1% το 2025, παρά τις διεθνείς γεωπολιτικές και οικονομικές αβεβαιότητες. Για το 2026, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει ανάπτυξη 1,8%, ποσοστό διπλάσιο από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, ο οποίος εκτιμάται στο 0,9%.
Η πρόβλεψη αυτή επιβεβαιώνει, σύμφωνα με την έκθεση, την ανθεκτικότητα της ελληνικής οικονομίας και τη δυνατότητά της να διατηρεί θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης σε ένα σύνθετο διεθνές περιβάλλον.
Δημοσιονομικά πλεονάσματα
Η Ελλάδα κατέγραψε πλεόνασμα Γενικής Κυβέρνησης ύψους 1,7% του ΑΕΠ το 2025, έναντι 1,3% το 2024. Η επίδοση αυτή αποδίδεται στη συγκράτηση των δαπανών, στη μείωση του κόστους εξυπηρέτησης του χρέους και στην αυξημένη απόδοση των φορολογικών εσόδων.
Παράλληλα, η χώρα συνεχίζει να καταγράφει μία από τις ταχύτερες αποκλιμακώσεις δημόσιου χρέους στην Ευρώπη. Σύμφωνα με τις προβλέψεις της Επιτροπής, το χρέος από 154,2% του ΑΕΠ το 2024 υποχώρησε στο 146,1% το 2025 και αναμένεται να διαμορφωθεί στο 140,7% το 2026 και στο 134,4% το 2027.
Η συνολική μείωση κατά σχεδόν 20 ποσοστιαίες μονάδες μέσα σε τρία χρόνια αποδίδεται στην ισχυρή ονομαστική ανάπτυξη και στη διατήρηση πλεονασματικών δημοσιονομικών αποτελεσμάτων.
Ψηφιακές μεταρρυθμίσεις
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην πρόοδο που έχει επιτευχθεί στον ψηφιακό μετασχηματισμό του κράτους και ειδικότερα στη φορολογική διοίκηση. Η έκθεση επισημαίνει τη ψηφιοποίηση των φορολογικών υπηρεσιών και των τελωνειακών ελέγχων, την ανάπτυξη σύγχρονων εργαλείων συμμόρφωσης και τη σημαντική μείωση του κενού ΦΠΑ.
Παράλληλα, αναγνωρίζεται η πρόοδος στον εκσυγχρονισμό της δημόσιας διοίκησης, ενώ σημειώνεται ότι το μισθολογικό κόστος του Δημοσίου διαμορφώθηκε στο 10,2% του ΑΕΠ το 2025, επίπεδο σχεδόν ταυτόσημο με τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ταχύτερη αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαπιστώνει επίσης ότι η Ελλάδα υλοποιεί τα προγράμματα Πολιτικής Συνοχής με ταχύτερο ρυθμό σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, τόσο ως προς την επιλογή έργων όσο και ως προς τις πληρωμές.
Καθοριστική χαρακτηρίζεται και η συμβολή του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας στην προώθηση επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων που ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα και την ανθεκτικότητα της ελληνικής οικονομίας.
Νέα περιθώρια για επενδύσεις
Παράλληλα με την αξιολόγηση της ελληνικής οικονομίας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε τη δυνατότητα διεύρυνσης της Εθνικής Ρήτρας Διαφυγής ώστε να περιλαμβάνει, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, δαπάνες και επενδύσεις που σχετίζονται με την ενεργειακή ασφάλεια και τη μείωση της εξάρτησης από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα.
Το νέο πλαίσιο προβλέπει ειδικό ετήσιο όριο 0,3% του ΑΕΠ για την περίοδο 2026-2028 και σωρευτικό όριο 0,6% του ΑΕΠ για επενδύσεις ενεργειακής ανθεκτικότητας, δημιουργώντας πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο για στρατηγικά έργα στους τομείς της ενέργειας και των κρίσιμων υποδομών.
Επιστροφή στην ευρωπαϊκή κανονικότητα
Σύμφωνα με το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η έξοδος της Ελλάδας από το καθεστώς μακροοικονομικών ανισορροπιών αποτελεί μία από τις σημαντικότερες θεσμικές αναγνωρίσεις της προόδου που έχει επιτύχει η χώρα τα τελευταία χρόνια.
Η διατήρηση δημοσιονομικών πλεονασμάτων, η συνεχής αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους, η βελτίωση της αγοράς εργασίας, η πρόοδος στις μεταρρυθμίσεις και η αποτελεσματική αξιοποίηση των ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων συνθέτουν, όπως επισημαίνεται, την εικόνα μιας οικονομίας που έχει αφήσει πίσω της τα χαρακτηριστικά της κρίσης και συνεχίζει την πορεία της με όρους σταθερότητας, αξιοπιστίας και ανθεκτικότητας.
