Στο αρχείο αναμένεται να οδηγηθούν φορολογικές υποθέσεις παλαιών χρήσεων που παρέμεναν ανοιχτές πέραν της πενταετίας μετά την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, η οποία ακυρώνει στην πράξη την εφαρμογή της δεκαετούς παραγραφής για συγκεκριμένες φορολογικές περιόδους. Σύμφωνα με πληροφορίες του Powergame, τις επόμενες ημέρες αναμένεται εγκύκλιος της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων προκειμένου να προσαρμοστούν οι οδηγίες προς τις ελεγκτικές υπηρεσίες στα νέα δεδομένα. Η εγκύκλιος θα αποσαφηνίζει τον τρόπο εφαρμογής της δικαστικής απόφασης στις εκκρεμείς υποθέσεις και τις ενέργειες που πρέπει να ακολουθούν οι φορολογικές Αρχές.
ΤΟ ΣΚΕΠΤΙΚΟ
Με την απόφαση 1246/2026, το ανώτατο δικαστήριο έκρινε αντισυνταγματική τη δεκαετή παραγραφή που είχε θεσπιστεί με τον νόμο 4646/2019 για τις χρήσεις 2012 και 2013 και τα φορολογικά έτη 2014-2017, επαναφέροντας ως γενικό κανόνα την πενταετία. Παράλληλα, έκρινε ανίσχυρη και τη διάταξη που προέβλεπε εικοσαετή παραγραφή σε περιπτώσεις φοροδιαφυγής.
Η απόφαση ανοίγει τον δρόμο για την αρχειοθέτηση εκκρεμών υποθέσεων, εφόσον έχει συμπληρωθεί η προβλεπόμενη πενταετής προθεσμία και δεν συντρέχει ειδική νόμιμη αιτία που να δικαιολογεί διαφορετική αντιμετώπιση. Πρόκειται για ελέγχους που θα μπορούσαν να καταλήξουν σε καταλογισμούς φόρων και προστίμων παρά την παρέλευση της πενταετίας, με βάση τη μεταβατική ρύθμιση του 2019.
Η υπόθεση αφορούσε ατομική επιχείρηση παραγωγής μελιού, στην οποία επιβλήθηκε το 2020 πρόστιμο 4.640 ευρώ για τη λήψη εικονικού τιμολογίου αξίας 11.600 ευρώ κατά τη χρήση 2013. Το πρόστιμο αντιστοιχούσε στο 40% της καθαρής αξίας του τιμολογίου. Η πράξη επιβολής του προστίμου εκδόθηκε στις 24 Νοεμβρίου 2020, όταν είχε ήδη παρέλθει η πενταετής προθεσμία παραγραφής. Η προσφυγή του φορολογουμένου απορρίφθηκε αρχικά από τη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών, ωστόσο το Διοικητικό Πρωτοδικείο Κοζάνης ακύρωσε το πρόστιμο, κρίνοντας ανίσχυρη τη μεταβατική διάταξη που επέτρεπε τη δεκαετή παραγραφή. Η ΑΑΔΕ προσέφυγε στη συνέχεια στο ΣτΕ.
Η φορολογική διοίκηση υποστήριξε ότι ο νόμος του 2019 δεν παρέτεινε, αλλά περιόρισε την παραγραφή, καθώς η προηγούμενη νομοθεσία προέβλεπε εικοσαετή προθεσμία για περιπτώσεις φοροδιαφυγής. Το ΣτΕ απέρριψε το επιχείρημα, κρίνοντας ότι η διάρκεια της παραγραφής πρέπει να είναι εύλογη και να σέβεται τις αρχές της αναλογικότητας και της ασφάλειας δικαίου. Όπως επισημαίνεται στο σκεπτικό, η εικοσαετής παραγραφή υπερέβαινε το αναγκαίο μέτρο για τον εντοπισμό φορολογικών παραβάσεων, ιδίως από τη στιγμή που η διοίκηση διαθέτει ηλεκτρονικά μέσα και σύγχρονες μεθόδους ελέγχου όπως η ανάλυση κινδύνου. Για τον λόγο αυτό κρίθηκε ανίσχυρη η σχετική διάταξη του άρθρου 36 παρ. 3 του νόμου 4174/2013.
Το δικαστήριο έκρινε επίσης ότι η δεκαετής παραγραφή για τις συγκεκριμένες παλαιές χρήσεις αντίκειται στο άρθρο 78 παρ. 1 και 2 του Συντάγματος. Στην υπόθεση που εξέτασε, καθώς η φορολογική Αρχή δεν επικαλέστηκε συμπληρωματικά στοιχεία, το δικαίωμα του Δημοσίου να επιβάλει το πρόστιμο για τη χρήση 2013 είχε παραγραφεί στις 31 Δεκεμβρίου 2019.
ΠΟΙΟΥΣ ΑΦΟΡΑ
Στο επίκεντρο βρίσκονται οι χρήσεις 2012-2013 και τα φορολογικά έτη 2014-2017. Για τις περιόδους αυτές, η συμπλήρωση της πενταετίας δεν μπορεί να παρακάμπτεται αποκλειστικά με επίκληση της δεκαετούς προθεσμίας του νόμου του 2019. Η εφαρμογή της απόφασης θα εξειδικευτεί με τις οδηγίες της ΑΑΔΕ, ενώ κάθε υπόθεση θα πρέπει να εξετάζεται με βάση τα πραγματικά δεδομένα και τυχόν ειδικές νόμιμες εξαιρέσεις.
Εφημερίδα Απογευματινή
