Ρεπορτάζ: Τρύφωνας Ιωαννίδης
Η νέα τουρκική NAVTEX για σήμερα, με τη δέσμευση θαλάσσιας περιοχής δυτικά και νοτιοδυτικά της Χίου και επέκταση προς το Κεντρικό Αιγαίο, επαναφέρει στο προσκήνιο τις γνωστές γεωπολιτικές ευαισθησίες στην περιοχή, καθώς αγγίζει μία από τις πρώτες ζώνες όπου η Άγκυρα είχε ανοίξει ήδη από το 1973 το ζήτημα της ελληνικής υφαλοκρηπίδας.
Θυμίζουμε πως από το συγκεκριμένο σημείο ξεκίνησε η μακρά σειρά των τουρκικών προκλήσεων, καθώς αποτέλεσε την πρώτη έμπρακτη αμφισβήτηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων μας.
Ακολούθησε η κρίση με το ερευνητικό «Χόρα» και τα Ίμια με τη γνωστή εξέλιξη. Η χρονική συγκυρία αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς συμπίπτει με τη συζήτηση που βρίσκεται σε εξέλιξη στην Τουρκία γύρω από το υπό διαμόρφωση νομοσχέδιο για τις θαλάσσιες ζώνες δικαιοδοσίας, το οποίο έχει συνδεθεί πολιτικά και επικοινωνιακά με το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας». Την ίδια ώρα πάντως, η Άγκυρα επιχειρεί να περιορίσει τις αντιδράσεις που έχουν προκληθεί γύρω από το συγκεκριμένο νομοσχέδιο, κυρίως μετά τις αναφορές ότι ενδέχεται να ενσωματώνει βασικές πτυχές της τουρκικής στρατηγικής στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο Τούρκος ακαδημαϊκός Γιουτζέλ Ατζέρ, ο οποίος φέρεται να συμμετείχε στη διαμόρφωση του σχεδίου νόμου, προχώρησε σε δημόσιες διευκρινίσεις, επιχειρώντας να χαμηλώσει τους τόνους της συζήτησης που έχει ανοίξει τόσο στην Τουρκία όσο και στην Ελλάδα. Ο Ατζέρ υποστήριξε ότι ούτε στον τίτλο ούτε στο περιεχόμενο του νομοσχεδίου υπάρχει ο όρος «Γαλάζια Πατρίδα», ενώ ξεκαθάρισε ότι το κείμενο δεν περιλαμβάνει χάρτες, αναφορές σε «γκρίζες ζώνες» ή στα λεγόμενα «152 νησιά». Σύμφωνα με τον Τούρκο ακαδημαϊκό, το σχέδιο νόμου δεν αφορά ζητήματα κυριαρχίας και δεν επιχειρεί να καθορίσει αμφισβητούμενες περιοχές, αλλά λειτουργεί ως ένα γενικό θεσμικό πλαίσιο για τις θαλάσσιες ζώνες δικαιοδοσίας της Τουρκίας. Όπως ανέφερε, το νομοσχέδιο περιλαμβάνει και την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη, με βασικό στόχο την κωδικοποίηση της ήδη υπάρχουσας κατάστασης και όχι τη δημιουργία νέων δεδομένων στο Αιγαίο.
Ωστόσο, η χρονική σύμπτωση της νέας NAVTEX με τη δημόσια συζήτηση για το νομοσχέδιο προκαλεί προβληματισμό στην Αθήνα, καθώς επαναφέρει στο προσκήνιο τις πάγιες διαφωνίες των δύο χωρών γύρω από το εύρος των θαλάσσιων δικαιοδοσιών και την ερμηνεία του Δικαίου της Θάλασσας. Παράλληλα, Τούρκοι αναλυτές επιμένουν ότι το νομοσχέδιο αποσκοπεί κυρίως στη θεσμική αποτύπωση του ισχύοντος πλαισίου χωρίς να μεταβάλλει την υφιστάμενη κατάσταση. Στην ελληνική πλευρά, ωστόσο, παραμένει η επιφυλακτικότητα, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τις αυξημένες αρμοδιότητες που φέρεται να αποκτά ο Τούρκος πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν σε ζητήματα θαλάσσιας δικαιοδοσίας και εφαρμογής του Δικαίου της Θάλασσας. Πάντως, μέχρι να ανακοινωθεί κάτι επισήμως από την τουρκική πλευρά, η ελληνική διπλωματία θα αναμένει να δει το ακριβές περιεχόμενο του νομοσχεδίου, έχοντας διαμηνύσει ήδη στην Άγκυρα και σε όλους τους τόνους ότι ζητήματα κυριαρχίας δεν πρόκειται ποτέ να γίνουν αποδεκτά.
Εφημερίδα Απογευματινή
