Ρεπορτάζ: Τρύφωνας Ιωαννίδης
Με φόντο τη σφοδρή αντιπαράθεση που έχει προκαλέσει στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες η επιλογή της κυβέρνησης του Πέδρο Σάντσεθ να προχωρήσει σε διαδικασία μαζικής νομιμοποίησης εκατοντάδων χιλιάδων μεταναστών, η Αθήνα επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στη δυσαρέσκειά της απέναντι στη Μαδρίτη και στην ανάγκη να μη διαρραγεί το μέτωπο της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης απέναντι στις υβριδικές μεταναστευτικές κρίσεις.
Παρά την έντονη δυσφορία που, σύμφωνα με πληροφορίες, επικρατεί στην Αθήνα για τη μεταναστευτική πολιτική της κυβέρνησης Σάντσεθ, η ελληνική κυβέρνηση δεν επιθυμεί να αφήσει την Ισπανία απομονωμένη απέναντι στις αυξημένες μεταναστευτικές πιέσεις που δέχεται. Η εκτίμηση που κυριαρχεί είναι ότι η Ελλάδα έχει βιώσει στο παρελθόν αντίστοιχες καταστάσεις, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα την απόπειρα εργαλειοποίησης μεταναστών στον Έβρο το 2020, ενώ πρόσφατα βρέθηκε αντιμέτωπη και με αυξημένες μεταναστευτικές ροές από τη Λιβύη.
Προσωρινή αναστολή της διαδικασίας ασύλου, αποτελεσματική προστασία, ενίσχυση της Frontex και επιτάχυνση των επιστροφών
Στην Αθήνα θεωρούν ότι μια χώρα πρώτης γραμμής δεν μπορεί να αντιμετωπίσει μόνη της μια οργανωμένη μεταναστευτική κρίση. Κυβερνητικά στελέχη σημειώνουν ότι, ακόμη κι αν υπάρχουν σοβαρές διαφωνίες με επιλογές της ισπανικής κυβέρνησης, η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να διαθέτει κοινά εργαλεία αντίδρασης, καθώς κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει το ενδεχόμενο η Ελλάδα να βρεθεί ξανά στο μέλλον αντιμέτωπη με μία κατευθυνόμενη μαζική μετακίνηση πληθυσμών από τρίτες χώρες και να χρειαστεί εκ νέου την έμπρακτη στήριξη των εταίρων της.
Ο μηχανισμός
Τη λογική αυτή ανέπτυξε ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, με άρθρο του στο «Politico», στο οποίο υποστήριξε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση χρειάζεται έναν ευρωπαϊκό μηχανισμό αντιμετώπισης ακραίων περιπτώσεων εργαλειοποίησης της μετανάστευσης από τρίτες χώρες. Επικαλέστηκε ως χαρακτηριστικά παραδείγματα την κρίση στον Έβρο το 2020, αλλά και τη σημερινή πίεση που δέχεται η Ισπανία στη Θέουτα, επισημαίνοντας ότι καμία χώρα πρώτης γραμμής δεν πρέπει να μένει μόνη απέναντι σε τέτοιου είδους υβριδικές επιθέσεις και ότι η Ευρώπη οφείλει να αποκτήσει κοινά εργαλεία άμεσης αντίδρασης. «Εκτός από τις ταχύρρυθμες διαδικασίες ασύλου που πρέπει να εξακολουθήσουν να αποτελούν μέρος της εργαλειοθήκης, ιδίως για άτομα που προέρχονται από χώρες με χαμηλά ποσοστά αναγνώρισης διεθνούς προστασίας», θα πρέπει «τα κράτη-μέλη να έχουν τη δυνατότητα, στο πλαίσιο ενός ειδικού ευρωπαϊκού καθεστώτος έκτακτης ανάγκης, να αναστέλλουν προσωρινά την υποβολή από νεοαφιχθέντες, προχωρώντας παράλληλα στην ταχεία επιστροφή όσων δεν δικαιούνται να παραμείνουν, σε πλήρη συμμόρφωση με τις νομικές υποχρεώσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης», ξεκαθάρισε ο κ. Μητσοτάκης.
Ευρωπαϊκό μηχανισμό έκτακτης ανάγκης για το μεταναστευτικό, προτείνει ο Μητσοτάκης
Την ίδια στρατηγική εξειδίκευσε ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης, κατά τη συμμετοχή του στις ευρωπαϊκές διαβουλεύσεις. Σύμφωνα με πληροφορίες, κατά τη διάρκεια τηλεδιάσκεψης των υπουργών Εσωτερικών και Μετανάστευσης, ο Έλληνας υπουργός παρουσίασε την ελληνική πρόταση για τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού μηχανισμού αντιμετώπισης έκτακτων μεταναστευτικών κρίσεων, ο οποίος θα ενεργοποιείται όταν ένα κράτος-μέλος δέχεται αιφνίδια και οργανωμένη πίεση στα εξωτερικά του σύνορα. Η ελληνική πρόταση προβλέπει, μεταξύ άλλων, τη δυνατότητα προσωρινής αναστολής της διαδικασίας ασύλου, την αποτελεσματική προστασία των εξωτερικών χερσαίων και θαλάσσιων συνόρων, την ενίσχυση της Frontex και την επιτάχυνση των επιστροφών όσων δεν δικαιούνται διεθνή προστασία. Κατά τον υπουργό, ένας τέτοιος μηχανισμός θα πρέπει να μπορεί να ενεργοποιείται σε περιπτώσεις όπως η εργαλειοποίηση των μεταναστευτικών ροών στον Έβρο το 2020, οι αυξημένες αφίξεις από τη Λιβύη, αλλά και η κρίση που εκδηλώθηκε στη Θέουτα, όταν χιλιάδες άνθρωποι πέρασαν μαζικά από το Μαρόκο προς την ισπανική πόλη.
Δυσφορία
Σύμφωνα με πληροφορίες, πίσω από τις δημόσιες διατυπώσεις αλληλεγγύης προς τη Μαδρίτη καταγράφηκε έντονη δυσφορία αρκετών ευρωπαϊκών κυβερνήσεων για την πολιτική νομιμοποιήσεων της κυβέρνησης Σάντσεθ. Στις Βρυξέλλες εκφράζονται φόβοι ότι η διαδικασία, η οποία εκτιμάται ότι μπορεί να αφορά περισσότερους από 500.000 μετανάστες που βρίσκονται ήδη στην Ισπανία, ενδέχεται να λειτουργήσει ως παράγοντας έλξης νέων μεταναστευτικών ροών προς την Ευρώπη, αυξάνοντας την πίεση και στα υπόλοιπα κράτη-μέλη.
Παρά το κλίμα αυτό, η ελληνική κυβέρνηση επιδιώκει να διαχωρίσει τη διαφωνία της με τις επιλογές της ισπανικής κυβέρνησης από την ανάγκη διατήρησης της ευρωπαϊκής συνοχής. Η Αθήνα εκτιμά ότι το διακύβευμα υπερβαίνει τη σημερινή κρίση στην Ισπανία και αφορά τη θωράκιση ολόκληρης της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέναντι σε μελλοντικές απόπειρες εργαλειοποίησης της μετανάστευσης, οι οποίες θα μπορούσαν αύριο να εκδηλωθούν εκ νέου στα ελληνικά σύνορα.
Εφημερίδα Απογευματινή
