Η Μαρία Καρυστιανού εισήλθε στο προσκήνιο του δημόσιου βίου μέσα από την εθνική τραγωδία των Τεμπών, συμπυκνώνοντας ένα διαχρονικό αίτημα της κοινωνίας για διαφάνεια και κράτος στην υπηρεσία των πολιτών. Ως πρόεδρος του Συλλόγου Τεμπών μετατράπηκε σε σύμβολο αυτού του αιτήματος, ωστόσο η πορεία της από τη στιγμή που αποφάσισε να κατέλθει στον πολιτικό στίβο δεν ήταν η αναμενόμενη. Και από τον κορυφή, με τις δημοσκοπήσεις να τη δείχνουν δεύτερη πίσω από τη Νέα Δημοκρατία, φαίνεται να κατρακυλάει δέκα δέκα τα σκαλιά με τελική κατάληξη την ανυποληψία. Και οι κακές γλώσσες λένε πως όταν κληθεί να μιλήσει αναλυτικά με πολιτικούς όρους, και αυτό θα γίνει στη ΔΕΘ, οπότε και θα γίνει γνωστό το πολιτικό πρόγραμμα της Ελπίδας για τη Δημοκρατία, τότε θα… γελάσει και το παρδαλό κατσίκι. Οι ίδιες γλώσσες υποστηρίζουν όμως και κάτι ακόμη: ότι τελικά το μόνο που κατάφερε έως τώρα η Μαρία Καρυστιανού με την ιδιότητα της πολιτικού είναι να ενισχύσει το κεντρικό αφήγημα του Μεγάρου Μαξίμου για τον λαϊκισμό και τους κινδύνους του, αλλά και να αποδυναμώσει το αίτημα μιας ολόκληρης κοινωνίας να αποδοθεί δικαιοσύνη για το πολύνεκρο δυστύχημα.
Η πορεία της από τους αγώνες για τα Τέμπη στην κατρακύλα των δημοσκοπήσεων και στις καταγγελίες πρώην συνεργατών της για δεσποτισμό
Η άνοδός της υπήρξε ραγδαία και πρωτοφανής για τα ελληνικά δεδομένα, εξελίσσεται όμως σε διάττοντα αστέρα. Η πρωτοβουλία για τη συγκέντρωση πάνω από 1.300.000 υπογραφών με αίτημα την αναθεώρηση του Συντάγματος και την κατάργηση της βουλευτικής ασυλίας αποτελεί ορόσημο λαϊκής κινητοποίησης στη σύγχρονη ιστορία της χώρας. Η παρουσία της στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, οι ομιλίες της σε διεθνή φόρα καθώς και οι εμφανίσεις της στις μεγάλες συγκεντρώσεις για τα Τέμπη την κατέστησαν πρωταγωνίστρια ενός κινήματος διαμαρτυρίας που ξεπερνούσε τις παραδοσιακές κομματικές γραμμές.
ΜΕΤΑΒΑΣΗ
Για πολλούς μήνες η Μαρία Καρυστιανού απολάμβανε σχεδόν καθολική αποδοχή. Ωστόσο η σταδιακή μετάβαση από το πεδίο της κοινωνικής διαμαρτυρίας στη συγκρότηση πολιτικού φορέα αποτέλεσε το σημείο καμπής που πυροδότησε σοβαρούς τριγμούς και αμφισβητήσεις. Η απόφασή της να προχωρήσει στην ίδρυση του κόμματος Ελπίδα για τη Δημοκρατία προκάλεσε αρχικά ισχυρές αναταράξεις εντός του Συλλόγου των Τεμπών, με συγγενείς να στρέφονται εναντίον της, κατηγορώντας τη για ιδιοτέλεια και οδηγώντας τελικά στην αποχώρησή της από την προεδρία του διοικητικού συμβουλίου. Αυτή η θεσμική αποκοπή από τον αρχικό πυρήνα συμπληρώθηκε σύντομα από κύμα σφοδρής εσωτερικής αμφισβήτησης στο νέο εγχείρημα.
Η εξέλιξη συνοδεύτηκε από μπαράζ αποχωρήσεων στελεχών, συνεργατών και ιδρυτικών μελών του πολιτικού φορέα. Δημόσια πρόσωπα, οργανωτικά στελέχη και απλοί υποστηρικτές, που είχαν πλαισιώσει το εγχείρημα στις απαρχές, με αιχμηρές ανακοινώσεις κατήγγειλαν απουσία δημοκρατικών διαδικασιών, συγκεντρωτικό τρόπο λήψης αποφάσεων, δεσποτισμό και έλλειψη καταστατικού. Πρώτος άνοιξε τον κύκλο των παραιτήσεων ο Βασίλης Κοκοτσάκης, ο οποίος ως τεχνικός σύμβουλος των οικογενειών των θυμάτων της σιδηροδρομικής τραγωδίας είχε εισφέρει καθοριστικά στο εγχείρημα. Στη δήλωσή του τόνισε ότι στήριξε την Ελπίδα πιστεύοντας σε ένα αυθεντικό κίνημα πολιτών, διευκρινίζοντας πως η πορεία του φορέα ακολούθησε τελικά διαφορετική κατεύθυνση. Με αιχμηρό λόγο σημείωσε ότι δεν μπορεί να προβάλλεται αίτημα διαφάνειας απέναντι στους θεσμούς όταν στο εσωτερικό του σχήματος επικρατούν πρακτικές κλειστού πυρήνα και προσωπικού εγχειρήματος.
ΔΥΣΠΙΣΤΙΑ
Ακολούθησε η αποχώρηση του Θανάση Αυγερινού, ο οποίος είχε αναλάβει τον τομέα της επικοινωνίας. Ο δημοσιογράφος κατήγγειλε δημοσίως τη λειτουργία ενός «παράλληλου γραφείου Τύπου», το οποίο ενεργούσε εν αγνοία του, κάνοντας λόγο για παρασκηνιακές πρακτικές και παράπλευρους συμβούλους που επηρέαζαν τις αποφάσεις. Η τοποθέτησή του ανέδειξε τα προβλήματα συντονισμού και τη δυσπιστία που είχε αναπτυχθεί στον τομέα της ενημέρωσης και της δημόσιας εκπροσώπησης του φορέα.
Στη συνέχεια η Κατερίνα Μουτσάτσου, η οποία ήταν παρούσα στην ιδρυτική πρωτοβουλία στη Θεσσαλονίκη, ανακοίνωσε την απομάκρυνσή της. Στην ανακοίνωση των «22», την οποία η κυρία Μουτσάτσου υπογράφει μαζί με τους κυρίους Αυγερινό και Κοκοτσάκη, γίνεται αναφορά στην ανάγκη διατήρησης των αρχικών δημοκρατικών ιδανικών, εκφράζοντας παράλληλα την αφοσίωσή της στις αξίες της κοινωνικής χειραφέτησης εκτός του συγκεκριμένου κομματικού σχηματισμού.
Όλοι όσοι αποχώρησαν -και είναι πολλοί- καταγγέλλουν τη λειτουργία ενός κλειστού «διευθυντηρίου» ή «αυλής» γύρω από τη Μαρία Καρυστιανού και στενούς συνεργάτες της (τη Μαρία Γρατσία και τον Νίκο Γαλανό), που λαμβάνει αποφάσεις ερήμην των συλλογικών οργάνων, καθαιρώντας ή διορίζοντας πρόσωπα κατά το δοκούν. Κάνουν λόγο για απουσία διαφάνειας, περιθωριοποίηση και φίμωση της διαφορετικής άποψης, καθώς και για αθέτηση της αρχικής υπόσχεσης για ένα κίνημα που θα χτιζόταν από τη βάση. Υποστηρίζουν ότι ο φορέας απομακρύνθηκε από τις διακηρυγμένες αρχές της λογοδοσίας και της αλήθειας, ενώ στελέχη με κεντροαριστερό ή αριστερό υπόβαθρο εξέφρασαν ενστάσεις για ιδεολογική διολίσθηση σε ακροδεξιές προσεγγίσεις. Έχουν ακουστεί άλλωστε πολλά για τις σχέσεις της Μαρίας Καρυστιανού και της Μαρίας Γρατσία με μοναστήρια, «γερόντισσες» από τη Συρία και «πνευματικούς».
Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΓΡΑΤΣΙΑ
Η Μαρία Γρατσία αποτελεί το κεντρικό πρόσωπο του στενού περιβάλλοντος της Μαρίας Καρυστιανού. Αρχικά εμφανίστηκε ως νομική σύμβουλος και εκπρόσωπος στις δικαστικές ενέργειες για την υπόθεση των Τεμπών. Με τη μετάβαση της κυρίας Καρυστιανού στην πολιτική δράση, η κυρία Γρατσία ανέλαβε οργανωτικό, επικοινωνιακό και διοικητικό ρόλο. Το 2023 υπήρξε υποψήφια βουλευτής με το κόμμα ΝΙΚΗ στην Α΄ Αθηνών και διατηρεί προσβάσεις σε συντηρητικούς και εκκλησιαστικούς κύκλους. Στο πλαίσιο των πρόσφατων αποχωρήσεων από το κόμμα, η Μαρία Γρατσία βρίσκεται στο επίκεντρο των καταγγελιών των πρώην στελεχών, τα οποία την κατηγορούν ότι ασκεί συγκεντρωτικό έλεγχο στις αποφάσεις, στο γραφείο Τύπου και στα μέσα επικοινωνίας του φορέα, λειτουργώντας ως ο βασικός μοχλός του κλειστού πυρήνα γύρω από τη Μαρία Καρυστιανού.
Εφημερίδα Απογευματινή
