Συνέντευξη στον ΓΙΑΝΝΗ ΜΟΥΤΣΙΟ
Ο χρόνος είναι µια πολυτέλεια που η Ουάσινγκτον δεν έχει στην περίπτωση του πολέµου µε το Ιράν, σύµφωνα µε τον Αµερικανολιβανέζο δρα Ουαλίντ Φάρεζ, αναλυτή Εξωτερικής Πολιτικής και σύµβουλο του Ντόναλντ Τραµπ στην πρώτη του προεδρική θητεία. Το Ιράν επωφελείται από την παράταση, ενώ ανασυντάσσει τις δυνάµεις του, υπονοµεύοντας ταυτόχρονα τις Συµφωνίες του Αβραάµ.
Υπό το πρίσµα της προσωρινής συµφωνίας µεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, αναρωτιέται κανείς ποιο είναι το αποτέλεσµα του πολέµου και γιατί ξεκίνησε εξ αρχής.
Ξεκίνησε λόγω της συνεχούς στάσης του ισλαµικού καθεστώτος στο Ιράν να κάνει πολλά επικίνδυνα πράγµατα για την περιοχή, τη διεθνή κοινότητα και τις ΗΠΑ, αρχής γενοµένης από τη µαζική δολοφονία του ίδιου του πληθυσµού του. Τον Ιανουάριο, η σφαγή αυτή έφτασε σε επίπεδο γενοκτονίας µετά την 7η Οκτωβρίου. Οι ΗΠΑ ενεπλάκησαν γιατί το καθεστώς χρηµατοδοτεί και δηµιουργεί τροµοκρατικές οργανώσεις που σκοπεύουν να πλήξουν αµερικανικούς στόχους σε πολλές ηπείρους. Ανάµεσα στους βασικούς στόχους ήταν και απόπειρα δολοφονίας του προέδρου µας. Επιπλέον οι ΗΠΑ είναι εντελώς αντίθετες σε ένα πυρηνικό Ιράν, γεγονός το οποίο δεν αποδέχεται η Τεχεράνη.
Επικρατεί η άποψη διεθνών αναλυτών ότι το µόνο που έχουν πετύχει οι ΗΠΑ είναι να αναβάλουν τις επιχειρήσεις για 60 ηµέρες. Συµφωνείτε;
Ναι, γιατί δεν βλέπω το καθεστώς Χοµεϊνί στο Ιράν να εγκαταλείπει το οπλοστάσιό του. Εκτιµώ πως σε 60 ηµέρες το καθεστώς δεν θα αλλάξει συµπεριφορά. Είθισται σε µια ειρηνευτική διαδικασία να δηλώνουν και οι δύο πλευρές ότι δεν είναι πλέον εχθροί. ∆εν µπορείς να εµπιστεύεσαι ένα καθεστώς που θεωρεί τον εαυτό του εκείνον που θα ρίξει την Αµερική και το Ισραήλ. Ο τρόπος που σχεδιάστηκε η συµφωνία µοιάζει περισσότερο µε διαπραγµάτευση µε µια πολυεθνική εταιρεία, παρά µε ένα ισλαµικό τζιχαντιστικό καθεστώς.
Τι έχει επιτύχει η συµφωνία, προς το παρόν;
Η συµφωνία πέτυχε τον έναν στόχο που έχουν οι ΗΠΑ. Το ισλαµικό καθεστώς κέρδισε χρόνο, κάτι το οποίο είναι µεγάλο πλεονέκτηµα για αυτό. Ο παράγοντας χρόνος όµως στην Αµερική έχει συνέπειες στην εσωτερική µας πολιτική. Τους δώσαµε µια χρυσή ευκαιρία επειδή στην Αµερική, σε λίγους µήνες, η κυβέρνηση και το Κογκρέσο θα είναι απασχοληµένα µε τις ενδιάµεσες εκλογές. Αν η διοίκηση χάσει ένα από τα δύο νοµοθετικά σώµατα, πολλά πράγµατα δεν θα µπορούν να προχωρήσουν.
Ο πρόεδρος Τραµπ ζητά από τις αραβικές χώρες να υπογράψουν τις Συµφωνίες του Αβραάµ ως προϋπόθεση για µια συµφωνία ειρήνευσης.
Ως σύµβουλος Εξωτερικής Πολιτικής του προέδρου Τραµπ στην πρώτη προεκλογική εκστρατεία, το 2016, είχα την ευκαιρία να συναντηθώ µε πολλούς Αραβες ηγέτες. Ηθελαν διακαώς µια συµφωνία. Ο πρόεδρος Τραµπ τον Μάιο του 2017 πήγε στο Ριάντ, συγκέντρωσε ηγέτες περίπου 51 αραβικών και µουσουλµανικών κρατών και µε τη βοήθεια της Σαουδικής Αραβίας, των ΗΑΕ και της Αιγύπτου είπε στους Αραβες ηγέτες: «∆ιώξτε τους τζιχαντιστές». Στη συνέχεια, τους προέτρεψε να συγχωνευθούν, να αποµονώσουν και να αποµακρύνουν το καθεστώς στο Ιράν. Ακολουθήθηκε µια σαφής πολιτική ΗΠΑ – Τραµπ, η οποία απέδωσε καρπούς µε την υπογραφή του προσυµφώνου της Συµφωνίας του Αβραάµ. Αλλά γνωρίζουµε ότι υπάρχουν δύο δυνάµεις στη Μέση Ανατολή που κάνουν ό,τι µπορούν για να ανατρέψουν αυτή τη Συµφωνία του Αβραάµ: οι τζιχαντιστές και το ισλαµικό καθεστώς του Χοµεϊνί στο Ιράν.
Οι ΗΠΑ δέχονται κριτική ότι έχουν συνάψει συµφωνία µε το Ιράν, ενόψει των ενδιάµεσων εκλογών.
Το καθεστώς στο Ιράν νοµίζει ότι είναι ο νικητής και προσπαθεί να εκπέµψει το µήνυµα αυτό στη Συρία, την Τουρκία, το Πακιστάν. Η Χεζµπολάχ τώρα αισθάνεται άνετη επειδή πιστεύει ότι ο πρόεδρος Τραµπ θα πιέσει το Ισραήλ να µην προβεί σε καµία ενέργεια εναντίον της. Νιώθουν ότι συνεχίζουν να κερδίζουν χρόνο. Πράγµατι, αν φτάσουµε στην ώρα των ενδιάµεσων εκλογών και δεν έχουµε καταφέρει να αλλάξουµε το καθεστώς, δεν έχουµε αφοπλίσει τη Χεζµπολάχ, τότε θα έχουµε πρόβληµα. Αν η κυβέρνηση Τραµπ και ο ίδιος ο πρόεδρος συνειδητοποιήσουν τι συµβαίνει µε τους σχεδιασµούς, θα µπορούσαν µέσα σε 15 ηµέρες να αλλάξουν τα πάντα. Οι Ηνωµένες Πολιτείες είναι τόσο ισχυρές και µαζί µε το Ισραήλ θα µπορούσαν να αλλάξουν τα πάντα. Το πρόβληµα είναι να κατανοήσουµε το ισλαµοϊρανικό σχέδιο. Αυτό που θα ήθελε να δει ο αµερικανικός λαός, ώστε να υποστηρίξει τις στρατιωτικές ενέργειες, δεν αφορά τη σκόνη του πυρηνικού υλικού ούτε καν τα Στενά του Ορµούζ, αλλά την ήττα του καθεστώτος. Αν το καθεστώς ηττηθεί, τότε θα ανοίξει το Ορµούζ και θα έρθει µια άλλη κυβέρνηση, που θα σταµατήσει οποιαδήποτε απειλή κατά της ∆ύσης. Εάν η κυβέρνηση επανεξετάσει την τρέχουσα κατάσταση και ο πρόεδρος πειστεί, µπορούµε να το υλοποιήσουµε πριν από τον Αύγουστο.
Η διακοπή των στρατιωτικών επιχειρήσεων του Ισραήλ κατά της Χεζµπολάχ φαίνεται να αποτελεί αναπόσπαστο µέρος αυτής της συµφωνίας. Ωστόσο, το Ισραήλ φαίνεται να διατηρεί το δικαίωµα να αντιδράσει, εάν δεχθεί επίθεση από τη Χεζµπολάχ.
Το ζήτηµα είναι ο αφοπλισµός της Χεζµπολάχ και γι’ αυτό ίσως θα είναι απαραίτητη η συµβολή των ΗΠΑ προκειµένου να ασκήσουν πίεση στην κυβέρνηση του Λιβάνου. Αν η Χεζµπολάχ ενεργήσει εναντίον του Ισραήλ, ο πρόεδρος Τραµπ θα ταχθεί στο πλευρό του Ισραήλ. Αλλά αν µόνο του το Ισραήλ προσπαθήσει να προκαλέσει µια µεγάλη αλλαγή στον Λίβανο χωρίς τη βοήθεια των ΗΠΑ και χωρίς αλλαγή συµπεριφοράς της λιβανέζικης κυβέρνησης, τότε αυτό θα είναι δύσκολο. Ανησυχώ πως αν αργήσουµε πολύ να καταλάβουµε τι προσπαθούν να επινοήσουν το ισλαµικό καθεστώς και η Χεζµπολάχ θα βρεθούµε κάτω από τροµερή πίεση και το τίµηµα θα είναι υψηλό.
Εφημερίδα «Κυριακάτικη Απογευματινή»
