Έτσι χειραγωγούνται οι κοινωνίες!

«Οι αλγόριθμοι δεν αξιοποιούνται μόνο για τη διαμόρφωση συναισθημάτων, αλλά και για την εδραίωση συγκεκριμένων πεποιθήσεων», γράφει ο χρηματοοικονομικός αναλυτής και συγγραφέας Γιώργος Ηλιόπουλος στο βιβλίο του «Οι μηχανικοί της Πραγματικότητας»
12:35 - 18 Ιουλίου 2026
χειραγώγηση κοινωνία

Από την εποχή της έκδοσης του προφητικού βιβλίου του Όργουελ «1984» και του Μεγάλου Αδελφού που επιτηρεί τα πάντα, οι κοινωνίες είχαν αρχίσει να υποπτεύονται την ενδεχόμενη παρακολούθησή τους. Πλην όμως κατέληγαν στη σχετική διαπίστωση βασιζόμενοι σε συνωμοσιολογικές εκτιμήσεις και απόψεις που καμία σχέση δεν έχουν με την πραγματικότητα. Όπως λ.χ., για να φέρουμε ένα παράδειγμα στα ελληνικά μέτρα, ότι με τα εμβόλια κατά των επιδημιών μάς βάζουν, όπως πιστεύουν κάποιοι αφελώς, τσιπάκι για να μας ελέγχουν κάποιες δυνάμεις, συνήθως κυβερνητικές. Ανάλογες απόψεις διατυπώνονται και σε σχέση με τις νέες ταυτότητες, ενώ όλοι αυτοί οι καχύποπτοι, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά σε όλο τον κόσμο, ως κοινωνίες πέφτουν, ευχαρίστως μάλιστα, σε παγίδες χειραγώγησής τους. Και υπάρχουν πολλές τεχνικές γι΄ αυτό που δεν αποτελούν τωρινή επινόηση αλλά μέθοδοι που είχαν αρχίσει ήδη να εφαρμόζονται από τα τέλη του 19ου αιώνα!

Σε ένα αποκαλυπτικό βιβλίο του ο χρηματοοικονομικός αναλυτής και συγγραφέας -με βιβλία του που έχουν μεταφραστεί και κυκλοφορήσει και στην Κίνα- Γιώργος Ηλιόπουλος περιγράφει τις διαχρονικές τεχνικές χειραγώγησης των μαζών. Το βιβλίο έχει τίτλο «Οι μηχανικοί της Πραγματικότητας» (Εκδόσεις το ΑΝΤΙΔΟΤΟ) και περιγράφει παραστατικά τους μηχανισμούς που χρησιμοποιούνται και οι οποίοι είναι ικανοί να στρέφουν ολόκληρες κοινωνίες προς τις κατευθύνσεις που οι κινούντες τους μηχανισμούς αυτούς, στην ουσία τα κράτη, οραματίζονται.

Αναφέρει ο Ηλιόπουλος, εισάγοντας τον αναγνώστη, στα μυστικά των χειραγωγήσεων:

«Το 2012 το Facebook σχεδιάζει και υλοποιεί ένα μυστικό πείραμα σε 689.000 χρήστες, χειραγωγώντας τη ροή δεδομένων, για να μελετήσει το πώς οι μεταβολές στο περιεχόμενο επηρεάζουν τα συναισθήματά τους. Το απαρχαιωμένο πλέον με βάση τις σύγχρονες εξελίξεις πείραμα, αποτελεί μία πρώτη ένδειξη των επερχόμενων καινοτομιών. Και το 2024 οι αλγόριθμοι δεν αξιοποιούνται μόνο για τη διαμόρφωση συναισθημάτων, αλλά και για την εδραίωση συγκεκριμένων πεποιθήσεων…». Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν πλέον τη δυνατότητα να προβλέπουν και να τροποποιούν την ανθρώπινη συμπεριφορά σε πραγματικό χρόνο, ενώ οι υπηρεσίες ροής ψυχαγωγικού περιεχομένου σχηματοποιούν την πολιτιστικής υφής κατανάλωση. Και τα ψηφιακά συστήματα συναλλαγών καταγράφουν κάθε συναλλαγή, με συνέπεια, η αρχική απλή συναισθηματική χειραγώγηση να μετατρέπεται σε ένα συγκροτημένο σύστημα ελέγχου συνειδήσεων…

Σε μία ιστορική αναδρομή για τους μηχανισμούς χειραγώγησης γίνεται αναφορά στον Τόμας Έντισον ο οποίος στην ουσία είναι αυτός που θεμελίωσε το βασικό πλαίσιο για την άσκηση μιας συστηματικής επιρροής επί της κοινής γνώμης, μέσω του κινηματογράφου. Πράγματι στα τέλη του 19ου αιώνα συμμετέχει μαζί με αμερικανικές εφημερίδες σε μία εκστρατεία παραπληροφόρησης και χειραγώγησης της κοινής γνώμης, με αφορμή τον αγώνα των Κουβανών κατά των Ισπανών. Τα δημοσιεύματα των εφημερίδων είναι παραπλανητικά και περιγράφουν απάνθρωπη συμπεριφορά των Ισπανών, χωρίς να ισχύει κάτι τέτοιο αλλά η αμερικανική κοινωνία είναι φυσικό να επηρεαστεί. Και τότε ο ‘Εντισον δημιουργεί μία βωβή ταινία μικρού μήκους στην οποία εμφανίζονται δήθεν Ισπανοί στρατιώτες να εκτελούν αμάχους και να προβαίνουν και σε άλλες θηριωδίες. Έτσι όμως προετοιμάστηκε ψυχολογικά η κοινή γνώμη και συγκεκριμένα οι παραδοσιακά ουδετερόφιλοι Αμερικανοί να αποδεχτούν μία μεγάλης κλίμακας σύγκρουση με την Ισπανία με αφορμή αυτήν την υπόθεση της Κούβας.

Επίσης στο πλαίσιο του επηρεασμού της κοινής γνώμης έχουμε τις τηλεοπτικές σειρές, τη συνεχή ροή τηλεοπτικής ψυχαγωγίας και τις κινηματογραφικές ταινίες που για να παρασύρουν τους απρόθυμους Αμερικανούς να εμπλακούν σε διεθνείς συγκρούσεις, διαμόρφωσαν μία κοινωνική αντίληψη για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις, εξυμνώντας την αναγκαιότητα και τον ηρωισμό.

Στη σημερινή πραγματικότητα η στρατηγική περιεχoμένου του Netflix επιχειρεί να διαμορφώσει την κοινωνική συνείδηση μέσω προώθησης ταινιών που επιλέγονται με συγκεκριμένο στόχο, ενώ από την άλλη «ενταφιάζονται» παραγωγές που δεν εξυπηρετούν τον στόχο αυτό. Άλλωστε το τηλεοπτικό κυρίως κοινό, εύκολα διαπιστώνει για να αναφέρουμε ένα απλό παράδειγμα επηρεασμού προς ορισμένη κατεύθυνση της κοινής γνώμης, ότι δεν υπάρχει παραγωγή στην οποία να μην έχει ενταχθεί και κάποια ομοφυλοφιλική περίπτωση προκειμένου να εθιστεί η κοινή γνώμη ότι και οι περιπτώσεις αυτές αποτελούν μία κοινωνική κανονικότητα!!

Είναι επίσης χαρακτηριστικό ότι μία σειρά βιβλίων του ευφυούς συγγραφέα Χέρμπερτ Ουέλς και το περιεχόμενό τους, όπως η «Μηχανή του Χρόνου», ο «Αόρατος Άνθρωπος» αλλά κυρίως η «Ανοικτή Συνωμοσία», η «Νέα Παγκόσμια Τάξη» και ο «Παγκόσμιος Εγκέφαλος», χρησιμοποιήθηκαν εναντίον κυρίαρχων κρατών και κοινωνιών με στόχο να καταστραφούν με συστηματικό και μεθοδικό τρόπο οι κοινωνικές δομές που επικρατούσαν στα κράτη αυτά, αλλά και οι βασικές σταθερές πάνω στις οποίες βασίζονταν οι κοινωνίες αυτές.

Εφημερίδα Απογευματινή