Το θέμα με τα καλώδια έχει αρχίσει και περιπλέκεται, σε σημείο που πλέον ρίχνει σκιές στη διαχείριση από την ελληνική πλευρά, διότι η παρατεταμένη αναβλητικότητα μετά το φιάσκο της Κάσου έδωσε τη θέση της σε γκρίζες μεθοδεύσεις, οι οποίες ανοίγουν κερκόπορτα για να εμφανιστεί η Τουρκία ως συνδιαχειριστής των έργων. Η υπόθεση του ερευνητικού πλοίου KOBI RUEGG και του τηλεπικοινωνιακού καλωδίου EMC (είναι καλώδιο δεδομένων που ξεκινά από τη Σαουδική Αραβία και διέρχεται μέσω Κύπρου και Ελλάδας, δεν έχει σχέση με τον GSI, αλλά ακολουθεί περίπου την ίδια όδευση) αναδεικνύει ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο. Την εκχώρηση, στην πράξη, ρόλου συνδιαχείρισης στην Τουρκία σε έργα για τα οποία δεν έχει ούτε δικαιώματα ούτε αρμοδιότητα, αντιθέτως διεκδικεί λόγο και ρόλο επί ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Στο έργο του EMC συμμετέχουν η σαουδαραβική Center3, η ΔΕΗ και η κυπριακή TTSA. Την κατασκευή του καλωδιακού συστήματος έχει αναλάβει η γαλλική Alcatel Submarine Networks, ενώ στις θαλάσσιες έρευνες εμπλέκεται η γερμανική Fugro, στην οποία ανήκει το πλοίο KOBI RUEGG. Η Αγκυρα εξέδωσε παράνομη NAVTEX, δήλωσε ρητά ότι οι έρευνες «έχουν συντονιστεί και εγκριθεί» από τις «αρμόδιες» (sic) τουρκικές αρχές και επανήλθε με αντιNAVTEX για την ελληνική αναγγελία που εξεδόθη από τον σταθμό του Ηρακλείου.
Εδώ προκύπτουν μία σειρά από ερωτήματα. Πώς γνώριζε η Τουρκία τις ακριβείς συντεταγμένες και της κυπριακής και της ελλαδικής NAVTEX και πρόλαβε την έκδοση της δικής της; Ποιος της έδωσε τα στοιχεία; Ποιος ζήτησε, αν ζήτησε, συγκατάθεση; Με ποιον τρόπο ζητήθηκε, αν ζητήθηκε, έμμεσα ή άμεσα άδεια; Υπήρξε «απλή» ενημέρωση ή η εταιρεία αιτήθηκε άδεια και από την Τουρκία, ζητώντας έκδοση NAVTEX από όλες τις πλευρές για να είναι «καλυμμένη», παραβιάζοντας το νόμιμο πλαίσιο που έχουν θέσει Ελλάδα και Κύπρος; Υπέβαλε η γερμανική πλευρά αίτημα αδειοδότησης στην Τουρκία; Ενημέρωσε απλώς τις τουρκικές αρχές; Υπήρξε εμπλοκή ή γνώση της γερμανικής κυβέρνησης; Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών ζήτησε εξηγήσεις και αποσαφήνιση από την εταιρεία; Γιατί αποδέχθηκε τη μεθόδευση και δεν ακύρωσε τις εργασίες, καθιστώντας την Τουρκία συνδιαχειριστή του έργου και δημιουργώντας έτσι προηγούμενο; Γιατί νομιμοποίησε την Αγκυρα ως συνδιαχειριστή για εργασίες εντός ελληνικής υφαλοκρηπίδας; Γνώριζε η Αθήνα τις σχετικές κινήσεις και τις αποσιώπησε ελπίζοντας να περάσει η μεθόδευση εν κρυπτώ;
Η έκδοση ελληνικών αντιNAVTEX αποτελεί αυτονόητη ενέργεια στην περίπτωση που η Τουρκία εξέδωσε αυθαίρετα NAVTEX για να καπελώσει το έργο. Είναι διαφορετική η διάσταση αν κάποιος από τους εμπλεκόμενους αιτήθηκε αδειοδότηση από την Τουρκία. Σε αυτήν την περίπτωση δεν αρκεί η Ελλάδα να χαρακτηρίζει άκυρες τις τουρκικές αναγγελίες, εάν οι ανάδοχοι ενός έργου που διέρχεται από ελληνικές θαλάσσιες ζώνες αντιμετωπίζουν την Τουρκία ως αρμόδια αρχή από την οποία απαιτείται έγκριση.
Το προηγούμενο του 2025, όταν η Τουρκία παρεμπόδισε τις έρευνες του Fugro Gauss για το ίδιο έργο, καθιστά βαρύτερη την ευθύνη της ελληνικής διπλωματίας. Γνώριζαν τα πιθανά σενάρια. Δεν υπήρχε άγνοια κινδύνου. Εφόσον αποδειχθεί ότι ζητήθηκε τουρκική άδεια κατά παράβαση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων, η Αθήνα οφείλει να απαιτήσει άμεση ανάκληση οποιασδήποτε σχετικής διαδικασίας και να εξετάσει την αναστολή των εργασιών και των ελληνικών αδειοδοτήσεων μέχρι την πλήρη αποσαφήνιση της υπόθεσης. Το υπουργείο Εξωτερικών καλείται να εξηγήσει τι έπραξαν οι εταιρείες, τι γνώριζε η κυβέρνηση, γιατί δεν αποτράπηκε εγκαίρως η δημιουργία αυτής της κατάστασης ή, έστω, αν αιφνιδιάστηκε (πάλι), γιατί δεν πάγωσε εκ των υστέρων διαδικασίες ώστε να μη δημιουργηθεί προηγούμενο.
Μέσω τεχνικών διαδικασιών και επιχειρησιακών χειρισμών, προς τις οποίες η ελληνική πλευρά διολισθαίνει και τείνει ευήκοον ους στο όνομα αποφυγής μιας κρίσης, η Τουρκία επιχειρεί να αποκτήσει ρόλο σιωπηρού συνδιαχειριστή σε περιοχές ελληνικών δικαιωμάτων και δικαιοδοσίας. Με την πρακτική της δημιουργίας μικρών ή μεγάλων τετελεσμένων η Αγκυρα αποσπά την ανοχή ή την έμμεση συναίνεση της κυβέρνησης και δημιουργεί τις προϋποθέσεις για το επόμενο βήμα.
Χρειάζονται σαφείς απαντήσεις, πολύ περισσότερο που επίκειται η επανέναρξη των εργασιών για τον GSI και την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, για την οποία οι μεθοδεύσεις που αφήνονται να διαρρεύσουν δημιουργούν επιπλέον προβληματισμό και θολώνουν έτι περαιτέρω το τοπίο.
Τα περί έγγραφης ενημέρωσης που ζητά η Τουρκία είναι εκ του περισσού και εκ του πονηρού. Η NAVTEX αρκεί. Οτιδήποτε πέραν αυτής περνά στο πεδίο ικανοποίησης των τουρκικών παράνομων, ανυπόστατων και αβάσιμων απαιτήσεων. Η αποδοχή τους θα δημιουργήσει προηγούμενο και βατήρα για νέο τετελεσμένο. Το καινοφανές επιχείρημα που προβάλλεται, ότι το έργο δεν είναι πια ούτε κυπριακό ούτε ελληνικό, διότι την πλειοψηφία την έχει γαλλική εταιρεία, απλά επιβεβαιώνει και διογκώνει την εικόνα αδυναμίας, απροθυμίας και φοβίας της Ελλάδας, από την οποία εξάγουν συμπεράσματα ανταγωνιστές, αντίπαλοι, εταίροι και σύμμαχοι. Η γελοιότητα της αποποίησης του εθνικού χαρακτήρα ενός έργου για να καλυφθεί η υποχωρητικότητα πίσω από εταιρική βιτρίνα επιβαρύνει τη συνολική θέση της χώρας. Η κυβέρνηση έχει απόλυτη ευθύνη να μην το επιτρέψει.
Εφημερίδα «Κυριακάτικη Απογευματινή»
