Οι αεροπορικές εταιρείες έχουν αφαιρέσει δύο εκατομμύρια θέσεις από τα προγράμματα πτήσεων του Μαΐου μέσα στις τελευταίες δύο εβδομάδες, καθώς εντείνονται οι ανησυχίες ότι ο πόλεμος με το Ιράν θα μπορούσε να οδηγήσει τα αποθέματα καυσίμων αεροσκαφών σε «κρίσιμα χαμηλά επίπεδα».
Σύμφωνα με την εταιρεία αεροπορικών αναλύσεων Cirium, ο συνολικός αριθμός διαθέσιμων θέσεων όλων των αερομεταφορέων για τον μήνα μειώθηκε από 132.619.704 στα μέσα Απριλίου σε 130.674.864 στα τέλη του μήνα.
Την ίδια περίοδο, ο αριθμός των πτήσεων μειώθηκε κατά περισσότερες από 13.000 — από 859.167 σε 846.162.
Οι αεροπορικές εταιρείες του Κόλπου, όπως η Qatar Airways, η Etihad Airways και η Emirates, έχουν πληγεί περισσότερο από το κλείσιμο και τις διαταραχές στον εναέριο χώρο της Μέσης Ανατολής από την έναρξη της σύγκρουσης στις 28 Φεβρουαρίου, καθώς και από την αύξηση του κόστους καυσίμων.
Η γερμανική Lufthansa προχώρησε στις περισσότερες ακυρώσεις θέσεων, περικόπτοντας 20.000 πτήσεις μεταξύ Μαΐου και Οκτωβρίου, ενώ η Air China ακύρωσε σχεδόν 500.000 θέσεις, συμπεριλαμβανομένων εσωτερικών δρομολογίων, σύμφωνα με τους Financial Times.
Οι ευρωπαϊκοί αερομεταφορείς Air France-KLM και SAS έχουν επίσης περιορίσει τα προγράμματά τους τις τελευταίες εβδομάδες, ενώ η αμερικανική Spirit Airlines κατέρρευσε, με τις αυξανόμενες τιμές πετρελαίου να θεωρούνται βασικός παράγοντας.
Ο επικεφαλής της Ryanair, Michael O’Leary, προειδοποίησε ότι οι μεγαλύτερες αεροπορικές εταιρείες της Ευρώπης αναζητούν πλέον «απεγνωσμένα» πτήσεις προς ακύρωση και αναμένεται να προχωρήσουν σε νέες περικοπές μέσα στις επόμενες εβδομάδες.
Οι εξελίξεις αυτές σημειώνονται ενώ η εύθραυστη εκεχειρία στη Μέση Ανατολή παραμένει υπό πίεση, μετά από ανταλλαγή πυρών μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν στον Κόλπο, στο πλαίσιο της αντιπαράθεσης για τα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται το 20% της παγκόσμιας παραγωγής αργού πετρελαίου.
Ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε ότι κατέστρεψε έξι μικρά ιρανικά σκάφη τη Δευτέρα, καθώς και πυραύλους και drones σε δύο ξεχωριστές περιπτώσεις, αφού ο Donald Trump διέταξε το αμερικανικό ναυτικό να συνοδεύσει εγκλωβισμένα δεξαμενόπλοια μέσω των στενών, στο πλαίσιο της επιχείρησης «Prosperity Guardian».
Η μέση παγκόσμια τιμή καυσίμων αεροσκαφών αυξήθηκε την περασμένη εβδομάδα για πρώτη φορά εδώ και έναν μήνα, φτάνοντας τα 181 δολάρια (134 λίρες) ανά βαρέλι, σύμφωνα με στοιχεία της International Air Transport Association.
Η τιμή αυξήθηκε κατά 1,1% σε εβδομαδιαία βάση, έπειτα από τρεις συνεχόμενες εβδομάδες πτώσης μετά την κορύφωση των 209 δολαρίων (155 λιρών) στις αρχές Απριλίου — από 99 δολάρια (73 λίρες) στα τέλη Φεβρουαρίου.
Παράλληλα, η επενδυτική τράπεζα Goldman Sachs προειδοποίησε ότι η Βρετανία είναι ιδιαίτερα ευάλωτη σε ελλείψεις καυσίμων αεροσκαφών, καθώς υπάρχει κίνδυνος δελτίου λόγω πιθανής πτώσης των αποθεμάτων σε «κρίσιμα χαμηλά επίπεδα».
Σύμφωνα με σημείωμα που επικαλούνται οι The Times, η ευρωπαϊκή αγορά καυσίμων αεροσκαφών αντιμετωπίζει «ακραία στενότητα» λόγω του κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ, με το Ηνωμένο Βασίλειο να είναι «το πλέον εκτεθειμένο» εξαιτίας της μεγάλης εξάρτησής του από εισαγωγές, της περιορισμένης διυλιστηριακής ικανότητας και των χαμηλών αποθεμάτων.
Η Goldman Sachs ανέφερε: «Το Ηνωμένο Βασίλειο είναι ο μεγαλύτερος καθαρός εισαγωγέας καυσίμων αεροσκαφών στην Ευρώπη και δεν διαθέτει στρατηγικά αποθέματα, αφήνοντας τα εμπορικά αποθέματα ως το βασικό μέσο άμυνας».
Ως αποτέλεσμα, τα αποθέματα σε ορισμένες χώρες — ιδίως στη Βρετανία — ενδέχεται να μειωθούν σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα, αυξάνοντας την πιθανότητα επιβολής μέτρων δελτίου.
Την ίδια στιγμή, η Βρετανία διαθέτει πλέον μόλις τέσσερα διυλιστήρια πετρελαίου — το Fawley στο Hampshire, το Stanlow στο Cheshire, το Humber στο Lincolnshire και το Pembroke στην Ουαλία — μετά το κλείσιμο του Grangemouth στη Σκωτία τον Απρίλιο του 2025 και του Lindsey στο Lincolnshire τον περασμένο Αύγουστο.
Πολλά εμπορικά πλοία στον Κόλπο ανέφεραν εκρήξεις ή πυρκαγιές, ενώ υπήρξαν φόβοι για πιθανό πλήγμα στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τα οποία φιλοξενούν μεγάλη αμερικανική στρατιωτική βάση, από ιρανικούς πυραύλους.
Οι Islamic Revolutionary Guard Corps (Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν) έχουν ουσιαστικά αποκλείσει τα στενά μέσω απειλών για νάρκες, drones, πυραύλους και ταχύπλοα επιθετικά σκάφη, ενώ οι ΗΠΑ απάντησαν αποκλείοντας ιρανικά λιμάνια.
Η βρετανική κυβέρνηση εισήγαγε πλέον προσωρινή αλλαγή κανονισμών, επιτρέποντας στις αεροπορικές εταιρείες να συγκεντρώνουν επιβάτες από διαφορετικές πτήσεις σε λιγότερα αεροσκάφη, στο πλαίσιο σχεδίου εξοικονόμησης καυσίμων.
Αυτό σημαίνει ότι επιβάτες ενδέχεται να μεταφερθούν από την αρχική τους πτήση σε παρόμοια δρομολόγια, ώστε να περιοριστεί η κατανάλωση καυσίμων από αεροσκάφη που δεν έχουν καλυφθεί πλήρως και διαφορετικά θα ακυρώνονταν.
Όταν ρωτήθηκε σχετικά με τις δύο εκατομμύρια θέσεις που περικόπηκαν τον Μάιο, εκπρόσωπος του πρωθυπουργού παρέπεμψε στις δηλώσεις της υπουργού Μεταφορών Heidi Alexander νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα.
Πρόσθεσε ότι η υπουργός έλαβε μέτρα ώστε να επιτραπεί στις αεροπορικές να συγχωνεύουν δρομολόγια από το Ηνωμένο Βασίλειο, με στόχο να υπάρξουν λιγότερες δυσάρεστες εκπλήξεις για όσους σχεδιάζουν τις διακοπές τους.
Η ίδια είχε επίσης αναφερθεί στον σχεδιασμό έκτακτης ανάγκης, δηλώνοντας: «Όπως είναι αναμενόμενο, αυτή η εργασία συνεχίζεται… είμαστε απολύτως σαφείς ότι οι επιπτώσεις της σύγκρουσης στο Ιράν επηρεάζουν άμεσα την οικονομική κατάσταση του Ηνωμένου Βασιλείου και γι’ αυτό συνεχίζουμε να πιέζουμε για διαρκή ειρήνη στην περιοχή».
Οι εξελίξεις αυτές έρχονται μετά από προειδοποίηση της European Commission προς τη βιομηχανία αερομεταφορών να προετοιμαστεί για αναταράξεις, καθώς παραμένει αβεβαιότητα σχετικά με τις προμήθειες καυσίμων.
Η εκπρόσωπος Anna-Kaisa Itkonen δήλωσε σε ενημέρωση στις Βρυξέλλες: «Δεν νομίζω ότι γνωρίζει κανείς πόσο θα διαρκέσει αυτή η κατάσταση, επομένως το καλύτερο και αποτελεσματικότερο που μπορούμε να κάνουμε είναι να προετοιμαστούμε για κάθε ενδεχόμενο».
Των Mark Duell και David Wilcock ©Associated Newspapers Limited
