Τα παιδιά που αρχίζουν να χρησιμοποιούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σε μικρότερη ηλικία βρίσκονται έως και έξι μήνες πίσω στο σχολείο όταν φτάνουν στα χρόνια των εξετάσεων GCSE, σύμφωνα με νέα μελέτη.
Οι ερευνητές παρακολούθησαν περισσότερους από 5.000 μαθητές και συνέκριναν την ηλικία κατά την οποία άνοιξαν για πρώτη φορά λογαριασμούς στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με τις μεταγενέστερες επιδόσεις τους σε διάφορα μαθήματα.
Όσοι άρχισαν να χρησιμοποιούν πλατφόρμες όπως το TikTok και το Instagram στην ηλικία των 11 ετών βρέθηκαν, σε ορισμένα μαθήματα, στο ισοδύναμο έξι μηνών καθυστέρησης όταν έφτασαν στην ηλικία των 15 και 16 ετών.
Οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι ο συχνός έλεγχος του κινητού τηλεφώνου, η υπερβολική χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και η έλλειψη γονικής επίβλεψης θα μπορούσαν να διαταράσσουν την προσοχή και τη μάθηση των μαθητών.
Τα ευρήματα της έρευνας παρέχουν ισχυρά στοιχεία ότι η πρώιμη ενασχόληση με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης επηρεάζει αρνητικά τα μαθησιακά αποτελέσματα
«Τα ευρήματα παρέχουν ισχυρά στοιχεία ότι η πρώιμη ενασχόληση με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης επηρεάζει αρνητικά τα μαθησιακά αποτελέσματα», έγραψε η ομάδα στο επιστημονικό περιοδικό «Nature Human Behaviour».
«Βραχυπρόθεσμα, πολιτικές που καθυστερούν την πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έως ότου τα παιδιά είναι αρκετά ώριμα γνωστικά ώστε να διαχειρίζονται τους πιθανούς περισπασμούς τους θα μπορούσαν να αποδειχθούν ωφέλιμες».
Η μελέτη δημοσιεύεται καθώς η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου ανακοίνωσε σχέδια για την απαγόρευση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης σε παιδιά κάτω των 16 ετών από την άνοιξη του επόμενου έτους.
Η αλλαγή θα σημαίνει ότι οι νέοι δεν θα μπορούν να έχουν πρόσβαση σε δημοφιλείς εφαρμογές όπως το Instagram, το YouTube, το TikTok, το Snapchat, το Facebook και το X.
Για τη μελέτη τους, οι ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Milano-Bicocca ανέλυσαν δεδομένα ερωτηματολογίων σχετικά με τις συνήθειες χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης 5.227 Ιταλών μαθητών.
Συγκέντρωσαν επίσης βαθμολογίες εξετάσεων στα ιταλικά, τα αγγλικά και τα μαθηματικά.
Η ανάλυση αποκάλυψε ότι, σε σύγκριση με μαθητές που άνοιξαν λογαριασμό στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στην ηλικία των 14 ή 15 ετών, όσοι άνοιξαν λογαριασμό στα 11 ή στα 12 τους χρόνια είχαν σημαντικά χαμηλότερες επιδόσεις στα ιταλικά και τα μαθηματικά όταν έφτασαν στην ηλικία των 15 – 16 ετών.
Η διαφορά στις βαθμολογίες των εξετάσεων αντιστοιχούσε σε περίπου έξι μήνες σχολικής εκπαίδευσης, δήλωσαν οι ερευνητές.
«Τα ευρήματά μας υποδηλώνουν σημαντική αρνητική επίδραση της πρώιμης χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης στις σχολικές επιδόσεις κατά τα χρόνια της κατώτερης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στα μαθηματικά και τα ιταλικά», έγραψαν.
«Αυτό επιβεβαιώνει και επεκτείνει προηγούμενες έρευνες που έχουν αναδείξει τη δυνατότητα των ψηφιακών περισπασμών να παρεμβαίνουν στη μάθηση και στη σχολική επίδοση των μαθητών».
Ωστόσο, διαπίστωσαν ότι η χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης σε μικρότερη ηλικία δεν είχε καμία επίδραση στις βαθμολογίες στα αγγλικά.
Αυτό θα μπορούσε να οφείλεται στη μεγάλη ποσότητα αγγλόφωνου περιεχομένου στο διαδίκτυο, υποστηρίζουν οι ερευνητές, που ενδεχομένως προσφέρει κάποια μορφή ανεπίσημης μάθησης.
Οι ερευνητές αναφέρθηκαν επίσης σε προηγούμενες μελέτες που υποδηλώνουν ότι η εντατική χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης συνδέεται με χειρότερη ποιότητα ύπνου, μειωμένα επίπεδα συγκέντρωσης και λιγότερες διαπροσωπικές επαφές πρόσωπο με πρόσωπο.
Ωστόσο, στη συγκεκριμένη μελέτη δεν εντόπισαν σύνδεση μεταξύ της χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και της ευεξίας.
Σχολιάζοντας τα ευρήματα, ο Ντένις Ούγκριν, καθηγητής Παιδοψυχιατρικής και Εφηβικής Ψυχιατρικής στο Queen Mary University of London, δήλωσε: «Η μελέτη προσθέτει στοιχεία στο αυξανόμενο σώμα αποδείξεων ότι η ηλικία κατά την οποία οι νέοι αρχίζουν να χρησιμοποιούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορεί να έχει σημασία για την εκπαιδευτική τους ανάπτυξη. Παρότι τα ευρήματα δεν αποδεικνύουν ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης από μόνα τους προκαλούν χειρότερη σχολική επίδοση, υποδηλώνουν ότι η πρώιμη και σε μεγάλο βαθμό χωρίς επίβλεψη χρήση συνδέεται με διαφορές στις μεταγενέστερες επιδόσεις, ιδιαίτερα στα μαθηματικά και στη γλώσσα».
Ο Λούκας Γκορτάσαρ, ερευνητής που ειδικεύεται στις εκπαιδευτικές πολιτικές και μεταρρυθμίσεις στην Ισπανία, δήλωσε: «Παρότι απαιτούνται περαιτέρω μελέτες, τα στοιχεία είναι συνεπή και δείχνουν ότι όσο νωρίτερα ανοίγεται ένας λογαριασμός στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τόσο μεγαλύτερη είναι η επίδραση. Πρόκειται για ένα ισχυρό εύρημα που υποδεικνύει την ανάγκη να καθυστερεί η ηλικία κατά την οποία οι έφηβοι αρχίζουν να χρησιμοποιούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τουλάχιστον έως τα 15 ή 16 χρόνια».
Ωστόσο, άλλοι προειδοποίησαν ότι τα ευρήματα πρέπει να ερμηνεύονται με προσοχή, υποστηρίζοντας ότι μπορεί να υπάρχουν και άλλες πιθανές εξηγήσεις για τη διαφορά στις βαθμολογίες των εξετάσεων.
Η ίδια η μελέτη είναι παρατηρητική, επομένως, παρότι διαπίστωσε ότι η πρώιμη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης συνδεόταν με χαμηλότερες επιδόσεις στα ιταλικά και τα μαθηματικά, δεν μπορεί να αποδείξει οριστικά ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης προκάλεσαν την πτώση.
Άλλοι παράγοντες -όπως οι οικογενειακές συνθήκες, η γονική υποστήριξη, το κοινωνικοοικονομικό υπόβαθρο ή η προσωπικότητα- θα μπορούσαν ενδεχομένως να συμβάλλουν τόσο στην πρώιμη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης όσο και στη χαμηλότερη σχολική επίδοση.
Παρότι οι κάτω των 16 ετών στο Ηνωμένο Βασίλειο σύντομα θα αποκλειστούν πλήρως από τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, η κυβέρνηση επιβεβαίωσε πρόσφατα ότι και οι 16χρονοι και οι 17χρονοι θα αντιμετωπίσουν χρονικούς περιορισμούς.
Στο πλαίσιο των νέων μέτρων, η πρόσβασή τους σε δημοφιλή μέσα κοινωνικής δικτύωσης θα απενεργοποιείται από τα μεσάνυχτα έως τις 6 το πρωί κάθε βράδυ.
Λειτουργίες που έχουν σχεδιαστεί για να κρατούν τους εφήβους ώστε να κάνουν κύλιση για περισσότερη ώρα θα απενεργοποιούνται επίσης από προεπιλογή για τους μεγαλύτερους εφήβους.
Αυτό περιλαμβάνει βίντεο που αναπαράγονται αυτόματα το ένα μετά το άλλο και ροές περιεχομένου που εμφανίζουν διαρκώς εξατομικευμένες αναρτήσεις.
«Η διαβούλευσή μας έστειλε ένα σαφές μήνυμα τόσο από γονείς όσο και από εφήβους — ακόμη και όταν οι νέοι αποκτούν μεγαλύτερη ανεξαρτησία στα 16 τους χρόνια, θα πρέπει να εξακολουθούν να προστατεύονται από τις πιο εθιστικές διαδικτυακές λειτουργίες που μπορούν να έχουν επιβλαβή επίδραση στην ευεξία τους», δήλωσε η υπουργός Τεχνολογίας Λιζ Κένταλ.
«Αυτά τα μέτρα θα είναι ζωτικής σημασίας για να βοηθήσουν τους νέους να κοιμούνται όσο χρειάζονται, να συγκεντρώνονται στο σχολείο και στο κολέγιο και να περνούν περισσότερο ποιοτικό χρόνο με την οικογένεια και τους φίλους τους, στοιχεία που είναι θεμελιώδη για τη δημιουργία μιας ευτυχισμένης, υγιούς και ολοκληρωμένης ενήλικης ζωής. Θέλουμε οι νέοι να απολαμβάνουν τα οφέλη της τεχνολογίας, έχοντας παράλληλα τα εργαλεία για να μετατρέψουν τον διαδικτυακό κόσμο σε έναν χώρο όπου μπορούν να ευημερήσουν».
Της XANTHA LEATHAM ©Associated Newspapers Limited
Εφημερίδα Απογευματινή
