Ο Μοχσέν Ρεζαΐ είναι ο νέος επικεφαλής του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, σε μια ακόμη αλλαγή στην ηγεσία ενός από τα πλέον νευραλγικά όργανα του ιρανικού συστήματος εξουσίας.
Η επιλογή του ανακοινώθηκε την Κυριακή 9 Αυγούστου από την ιρανική ηγεσία. Ο Ρεζαΐ, ο οποίος στο παρελθόν διετέλεσε αρχηγός των Φρουρών της Επανάστασης, βρίσκεται εδώ και περίπου δύο δεκαετίες στο στόχαστρο της Ιντερπόλ, καθώς κατηγορείται από τις Αρχές της Αργεντινής για φερόμενη εμπλοκή στη βομβιστική επίθεση του 1994 εναντίον του εβραϊκού κοινοτικού κέντρου AMIA στο Μπουένος Άιρες.
Νέα αλλαγή στην ηγεσία του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας
Ο Ρεζαΐ αναλαμβάνει τη θέση μετά την παραίτηση του Μοχαμάντ Μπαγέρ Ζολγάντρ, ο οποίος μετακινείται σε ρόλο πολιτικού συμβούλου του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ.
Πρόκειται για μία ακόμη αλλαγή στην ηγεσία του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας, μετά τις σημαντικές απώλειες υψηλόβαθμων αξιωματούχων κατά τη διάρκεια του πολέμου. Το Συμβούλιο αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα κέντρα λήψης αποφάσεων στο Ιράν, καθώς στους κόλπους του συνυπάρχουν διαφορετικές πολιτικές τάσεις και ισχυροί μηχανισμοί εξουσίας.
Ο εκπρόσωπος της ιρανικής προεδρίας, Μεχντί Ταμπαταμπαΐ, ανακοίνωσε μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης ότι ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν διόρισε τον Ρεζαΐ επικεφαλής του οργάνου, μετά την παραίτηση του προκατόχου του και την ανάληψη των νέων καθηκόντων του.
Η μακρά διαδρομή στους Φρουρούς της Επανάστασης
Ο Μοχσέν Ρεζαΐ έχει μακρά παρουσία στην κορυφή του ιρανικού πολιτικοστρατιωτικού συστήματος. Ηγήθηκε των Φρουρών της Επανάστασης από το 1981 έως το 1997, καλύπτοντας σχεδόν ολόκληρη την περίοδο του πολέμου Ιράν-Ιράκ.
Μετά την αποχώρησή του από την ηγεσία των Φρουρών, κατείχε σειρά υψηλόβαθμων πολιτικών και κυβερνητικών θέσεων, ενώ πιο πρόσφατα είχε αναλάβει καθήκοντα στρατιωτικού συμβούλου του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ.
Ο διορισμός του έρχεται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία για την Τεχεράνη, με το Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας να καλείται να διαχειριστεί τις συνέπειες της πολεμικής σύγκρουσης, αλλά και τις απώλειες κορυφαίων στελεχών του ιρανικού καθεστώτος.
Η θέση του για τα Στενά του Ορμούζ
Ο νέος επικεφαλής του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας έχει τοποθετηθεί το τελευταίο διάστημα και για το ζήτημα των Στενών του Ορμούζ, τα οποία αποτελούν κρίσιμο ενεργειακό και γεωπολιτικό σημείο.
Ο Ρεζαΐ έχει δηλώσει ότι το Ιράν δεν πρόκειται να επιτρέψει τη δημιουργία μη εγκεκριμένης διαδρομής μέσω των Στενών. Τον Ιούλιο είχε χαρακτηρίσει τον έλεγχο του Ορμούζ «πιο σημαντικό από δεκάδες ατομικές βόμβες», συνδέοντας το ζήτημα με τη στρατηγική θέση του Ιράν και το πυρηνικό του πρόγραμμα.
Γιατί καταζητείται από την Ιντερπόλ
Το όνομα του Μοχσέν Ρεζαΐ συνδέεται εδώ και χρόνια με την υπόθεση της βομβιστικής επίθεσης στην AMIA, η οποία σημειώθηκε στις 18 Ιουλίου 1994 στο Μπουένος Άιρες.
Από την επίθεση στο εβραϊκό κοινοτικό κέντρο σκοτώθηκαν 85 άνθρωποι και εκατοντάδες ακόμη τραυματίστηκαν. Σύμφωνα με την έρευνα των δικαστικών Αρχών της Αργεντινής, την επίθεση πραγματοποίησαν μέλη της Χεζμπολάχ, ενώ ο σχεδιασμός και η χρηματοδότησή της αποδόθηκαν στο Ιράν.
Ο Ρεζαΐ φέρεται να είχε εμπλακεί στην υπόθεση λόγω της τότε ιδιότητάς του ως αρχηγού των Φρουρών της Επανάστασης και της συμμετοχής του σε όργανα της ιρανικής ηγεσίας που, σύμφωνα με τις κατηγορίες, έλαβαν μέρος στον σχεδιασμό της επίθεσης.
Η έρευνα του Αλμπέρτο Νίσμαν
Κεντρικό ρόλο στην έρευνα για την υπόθεση είχε ο Αργεντινός εισαγγελέας Αλμπέρτο Νίσμαν, ο οποίος το 2006 παρουσίασε κατηγορητήριο σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο, σύμφωνα με τα ευρήματά του, οργανώθηκε η επίθεση.
Ο Νίσμαν υποστήριξε ότι η απόφαση για την πραγματοποίηση της επίθεσης είχε ληφθεί σε συνεδρίαση της «Επιτροπής Ειδικών Επιχειρήσεων» της ιρανικής ηγεσίας τον Αύγουστο του 1993 στη Μασχάντ.
Στο κατηγορητήριο κατονομάζονται κορυφαία στελέχη της τότε ιρανικής ηγεσίας, ενώ ο Ρεζαΐ, ως αρχηγός των Φρουρών της Επανάστασης και μέλος του συγκεκριμένου οργάνου, φέρεται να συμμετείχε στον σχεδιασμό και, σύμφωνα με τις κατηγορίες, στη φάση υλοποίησης της επίθεσης.
Ο Νίσμαν βρέθηκε νεκρός το 2015, λίγες ώρες πριν καταθέσει στο Κογκρέσο της Αργεντινής σχετικά με την υπόθεση AMIA. Ο θάνατός του προκάλεσε διεθνείς αντιδράσεις και παραμένει ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα κεφάλαια της υπόθεσης.
Η «Ερυθρά Αγγελία» και το αίτημα σύλληψης
Σε βάρος του Ρεζαΐ έχει εκδοθεί από το 2007 «Ερυθρά Αγγελία» της Ιντερπόλ, στο πλαίσιο της υπόθεσης AMIA. Αντίστοιχα διεθνή αιτήματα έχουν εκδοθεί για ακόμη πέντε Ιρανούς και έναν Λιβανέζο που οι Αρχές της Αργεντινής θεωρούν ότι συνδέονται με την επίθεση.
Το 2022, η Αργεντινή ζήτησε από το Κατάρ να προχωρήσει στη σύλληψη του Ρεζαΐ, όταν εκείνος βρισκόταν στη χώρα του Κόλπου. Ωστόσο, οι Αρχές του Κατάρ δεν προχώρησαν στη σύλληψή του.
Την ίδια χρονιά, η παρουσία του Ρεζαΐ στην ορκωμοσία του προέδρου της Νικαράγουας προκάλεσε την έντονη αντίδραση της Αργεντινής. Το υπουργείο Εξωτερικών της χώρας χαρακτήρισε τότε την παρουσία του προσβολή προς τη δικαιοσύνη της Αργεντινής και προς τα θύματα της επίθεσης στην AMIA.
