Στις ΗΠΑ βρίσκεται από χθες και για περίπου μία εβδομάδα ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, σε ένα ταξίδι στρατηγικής σημασίας που θα έχει κεντρικό άξονα τις συζητήσεις υψηλού επιπέδου για την ενέργεια αλλά και την εμβάθυνση της συνεργασίας μεταξύ Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ–Ηνωμένων Πολιτειών.
Ο Έλληνας υπουργός Ενέργειας θα επιστρέψει το Σάββατο 13 Ιουνίου, αφού πρώτα βρεθεί στην Ουάσινγκτον, το Χιούστον και το Σικάγο για συναντήσεις. Στην Ουάσινγκτον ο υπουργός θα προεδρεύσει της υπουργικής συνάντησης του East Med Gas Forum, ενώ στο Χιούστον θα συμμετάσχει στην υπουργική διάσκεψη του «σχήματος 3+1» και θα μιλήσει στο Global Energy Forum του Atlantic Council. Τέλος, στο Σικάγο πρόκειται να συμμετάσχει στο Global Affairs Council.
Διάσκεψη
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον θα έχει η συμμετοχή του στη διάσκεψη του «σχήματος 3+1», στο οποίο, πέρα από την Ελλάδα, συμμετέχουν η Κύπρος, το Ισραήλ και οι ΗΠΑ. Οι εκπρόσωποι των χωρών 3+1 αναμένεται ότι θα εγκαινιάσουν και τη δημιουργία του Ενεργειακού Κέντρου Ανατολικής Μεσογείου (East Med Energy Center), του διατλαντικού μηχανισμού συνεργασίας στους τομείς της ενέργειας, της τεχνολογίας, της καινοτομίας και της έρευνας που αποτελεί μία από τις κεντρικές διατάξεις του νόμου, με τον οποίο η Ουάσινγκτον θεσμοθέτησε τη στρατηγική συνεργασία με την Ελλάδα, την Κύπρο και το Ισραήλ στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ έχουν υπογράψει σχέδιο συνεργασίας για το 2026, με τις ευλογίες των ΗΠΑ, και στη διάσκεψη του Χιούστον πρόκειται να εξειδικεύσουν τα επόμενα βήματα της συνεργασίας τους. Πέραν του IMEC, αντικείμενο συζήτησης αναμένεται να είναι και η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ (Great Sea Interconnector ή GSI).
Όσον αφορά το East Med Gas Forum, υπενθυμίζεται πως από τις αρχές του 2021 αποτελεί επίσημο οργανισμό, ιδρυτικά μέλη του οποίου είναι η Αίγυπτος, η Ελλάδα, η Κύπρος, το Ισραήλ, η Ιταλία, η Ιορδανία και η Παλαιστίνη. Κύριος σκοπός του είναι να λειτουργήσει ως γέφυρα που θα φέρει κοντά τους παραγωγούς φυσικού αερίου, τους καταναλωτές και τις χώρες διαμετακόμισης. Υποστηρίζει τη δημιουργία μιας περιφερειακής αγοράς αερίου που ωφελεί τα μέλη της μέσω της ασφάλειας προσφοράς και ζήτησης, της βελτιστοποιημένης ανάπτυξης πόρων και του κόστους των υποδομών, της ανταγωνιστικής τιμολόγησης και των βελτιωμένων εμπορικών σχέσεων.
Η διεξαγωγή της συνάντησης στην Ουάσινγκτον έχει τη σημασία της, καθώς στην Ανατολική Μεσόγειο δραστηριοποιούνται έντονα αμερικανικοί πετρελαϊκοί κολοσσοί όπως η ExxonMobil και η Chevron, καθιστώντας τις ΗΠΑ παράγοντα–κλειδί για τις ενεργειακές εξελίξεις στην περιοχή.
Αναφερόμενος στην επίσκεψή του στις Ηνωμένες Πολιτείες κατά τη διάρκεια της τοποθέτησής του στην ημερίδα για την ενέργεια που διοργάνωσε ο ευρωβουλευτής, Δημήτρης Τσιόδρας, ο υπουργός Ενέργειας τόνισε ότι ένας από τους βασικούς στόχους είναι η περαιτέρω εμβάθυνση της συνεργασίας με τους αμερικανικούς ενεργειακούς κολοσσούς, αλλά και η ενίσχυση του γεωπολιτικού σχήματος συνεργασίας Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και ΗΠΑ. Όπως αποκάλυψε, μετά τη συνάντηση που πραγματοποιήθηκε τον Νοέμβριο του 2025, εξετάζεται πλέον η δημιουργία πιο μόνιμων μηχανισμών συνεργασίας στο πλαίσιο του σχήματος 3+1, με στόχο να αποκτήσει μεγαλύτερο θεσμικό βάθος η συνεργασία στην Ανατολική Μεσόγειο.
Με τον υπουργό Ενέργειας να χαρακτηρίζει «διαχρονική εθνική στρατηγική» την αξιοποίηση κοιτασμάτων υδρογονανθράκων στη χώρα μας, η νέα επίσκεψή του στις ΗΠΑ συμπίπτει με την προετοιμασία δύο σημαντικών εξελίξεων στο μέτωπο της έρευνας υδρογονανθράκων. Η μεν πρώτη είναι της ExxonMobil που προγραμματίζεται να πραγματοποιηθεί τον Φεβρουάριο του 2027 στον στόχο «Ασωπός» στο Ιόνιο, η δε δεύτερη αφορά την απόφαση της Chevron να αποκτήσει το 70% της παραχώρησης στο «Block 10», εξαγοράζοντας ποσοστό της HELLENiQ ENERGY, εκεί που σε περίπου δύο χρόνια αναμένεται να ακολουθήσει η δεύτερη μεγάλη ερευνητική γεώτρηση.
«Εθνικό στοίχημα»
Ο Έλληνας υπουργός αναμένεται να πραγματοποιήσει επίσης σειρά συναντήσεων με Αμερικανούς αξιωματούχους και στελέχη της ενεργειακής αγοράς, με βασικό αντικείμενο την προώθηση του Κάθετου Διαδρόμου φυσικού αερίου. Στην ημερίδα για την ενέργεια, ο Σταύρος Παπασταύρου έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στο project, τον οποίο ο Έλληνας υπουργός χαρακτήρισε «εθνικό στοίχημα». Σημείωσε δε ότι το έργο δεν αφορά μόνο την ενέργεια, αλλά τον συνολικό γεωοικονομικό μετασχηματισμό της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Η δημιουργία ενός ενιαίου ενεργειακού άξονα Ελλάδας, Βουλγαρίας, Ρουμανίας, Μολδαβίας και Ουκρανίας διαμορφώνει για τη χώρα μια νέα «ενδοχώρα» περίπου 100.000.000 κατοίκων, σημείωσε.
Εφημερίδα Απογευματινή
