Ο κόσμος αλλάζει με ταχύτητα που λίγοι θα μπορούσαν να προβλέψουν πριν από λίγα χρόνια. Νέες οικονομικές δυνάμεις αναδύονται, εμπορικοί δρόμοι αναδιαμορφώνονται, συμμαχίες επαναπροσδιορίζονται και ο ανταγωνισμός για επενδύσεις, τεχνολογία και ανθρώπινο κεφάλαιο γίνεται ολοένα πιο έντονος. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον η Ελλάδα καλείται να απαντήσει σε ένα κρίσιμο ερώτημα. Ποια θέση επιθυμεί να καταλάβει στον παγκόσμιο χάρτη; Η απάντηση δεν μπορεί να περιορίζεται στη γεωγραφία. Η Ελλάδα δεν είναι μόνο μια χώρα. Είναι ένα παγκόσμιο δίκτυο ανθρώπων, πολιτισμού, ναυτιλίας, επιχειρηματικότητας και ιστορικής παρουσίας που εκτείνεται από την Αμερική έως την Ασία.
Στη Νότια Ασία, περιοχή που γνωρίζω καλά, η εικόνα είναι αποκαλυπτική. Η ελληνική παρουσία εξακολουθεί να υπάρχει μέσω των πρεσβειών και των προξενικών Αρχών, όμως συχνά δεν συνοδεύεται από μια ολοκληρωμένη στρατηγική οικονομικής και πολιτιστικής εξωστρέφειας. Οι τοπικές κοινωνίες γνωρίζουν την Ελλάδα ως τόπο ιστορίας, φιλοσοφίας και τουρισμού, αλλά πολύ λιγότερο ως σύγχρονο επενδυτικό προορισμό ή ως αξιόπιστο εμπορικό εταίρο. Το αποτέλεσμα είναι ότι οι ευκαιρίες χάνονται. Οι αεροπορικές συνδέσεις ανάμεσα στην Ελλάδα και σημαντικές ασιατικές αγορές παραμένουν περιορισμένες, δυσχεραίνοντας τόσο τον τουρισμό όσο και τις επιχειρηματικές επαφές. Την ίδια στιγμή, χώρες που αντιλήφθηκαν εγκαίρως τη δυναμική της περιοχής επενδύουν συστηματικά στη διπλωματία, στις μεταφορές και στην οικονομική συνεργασία, αποκομίζοντας σημαντικά οφέλη.
Το ίδιο ισχύει και για τις επενδύσεις. Παρά τις αξιόλογες προσπάθειες ορισμένων διπλωματικών αποστολών και μεμονωμένων στελεχών, η συνολική εικόνα παραμένει περιορισμένη. Η Ελλάδα δυσκολεύεται να παρουσιάσει ένα συνεκτικό αφήγημα που να πείθει έναν ασιατικό επιχειρηματία ότι η χώρα μας αποτελεί ασφαλή και ελκυστική πύλη προς την ευρωπαϊκή αγορά. Παράλληλα, οι ελληνικές κοινότητες της περιοχής, αριθμητικά μικρές αλλά ιδιαίτερα δραστήριες, συχνά αισθάνονται ότι βρίσκονται στο περιθώριο των προτεραιοτήτων της μητέρας πατρίδας. Οι άνθρωποι αυτοί λειτουργούν ως άτυποι πρεσβευτές της Ελλάδας, διατηρούν σχέσεις με τις τοπικές κοινωνίες και δημιουργούν γέφυρες συνεργασίας. Και όμως, η εμπειρία και οι δυνατότητές τους σπάνια αξιοποιούνται οργανωμένα.
Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η προσφορά της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Σε πολλές χώρες της Νότιας Ασίας λειτουργεί σχολεία, ορφανοτροφεία, κλινικές και κοινωνικές δομές που υπηρετούν χιλιάδες ανθρώπους ανεξαρτήτως θρησκείας ή εθνικότητας. Μέσα από αυτό το έργο προβάλλονται καθημερινά οι αξίες του Ελληνισμού, η ελληνική γλώσσα, η ιστορία και ο πολιτισμός μας. Πρόκειται για μια ανεκτίμητη μορφή ήπιας παρουσίας, η οποία όμως συχνά παραμένει χωρίς την ουσιαστική στήριξη που θα μπορούσε να της προσφέρει η ελληνική πολιτεία.
Η νέα εποχή απαιτεί μια διαφορετική αντίληψη. Οι πρεσβείες δεν μπορούν να περιορίζονται στη διεκπεραίωση διοικητικών υποθέσεων. Οφείλουν να λειτουργούν ως κέντρα οικονομικής διπλωματίας, πολιτιστικής προβολής και δικτύωσης. Οι απόδημοι Έλληνες δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται μόνο ως εκλογικό σώμα ή ως συναισθηματικός δεσμός με την πατρίδα, αλλά ως πολύτιμοι συνεργάτες στην εθνική στρατηγική. Η Ελλάδα διαθέτει ιστορία, κύρος και ανθρώπους. Εκείνο που χρειάζεται είναι να πιστέψει ότι η πραγματική της δύναμη δεν σταματά στα σύνορά της. Αρχίζει ακριβώς εκεί όπου ο Ελληνισμός συνεχίζει να δημιουργεί, να εμπνέει και να ανοίγει δρόμους σε κάθε γωνιά του κόσμου.
Εφημερίδα Απογευματινή
