Σε δραματική τροχιά βρίσκεται η επιδημία του Έμπολα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, με τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών να προειδοποιεί ότι η εξάπλωση του ιού έχει λάβει πρωτοφανείς διαστάσεις και να καλεί τη διεθνή κοινότητα να κινητοποιηθεί άμεσα.
Ο επικεφαλής του ΟΗΕ για τις ανθρωπιστικές υποθέσεις, Τομ Φλέτσερ, υπογράμμισε ότι η επιδημία «νικά» τη διεθνή αντίδραση, προειδοποιώντας πως ο ιός εξαπλώνεται με ρυθμό που υπερβαίνει τις δυνατότητες των υπηρεσιών υγείας να τον περιορίσουν.
«Ο Έμπολα νικά στη ΛΔ Κονγκό. Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε ο ιός να ξεπεράσει την αντίδρασή μας», ανέφερε ο Φλέτσερ μετά από κατεπείγουσα συνεδρίαση με επικεφαλής υπηρεσιών του ΟΗΕ.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η επιδημία σκοτώνει έναν άνθρωπο κάθε 30 λεπτά, ενώ περισσότεροι από 2.000 άνθρωποι έχουν ήδη χάσει τη ζωή τους.
«Ο κόσμος πρέπει να αφυπνιστεί και να κινητοποιηθεί», τόνισε χαρακτηριστικά.
Η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό κήρυξε στις 15 Μαΐου την 17η επιδημία Έμπολα στην ιστορία της.
Ειδικοί εκτιμούν ότι η επίσημη ανακήρυξη έγινε με καθυστέρηση αρκετών εβδομάδων. Δύο ημέρες αργότερα, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) κήρυξε κατάσταση έκτακτης ανάγκης διεθνούς ενδιαφέροντος για τη δημόσια υγεία, το δεύτερο υψηλότερο επίπεδο συναγερμού.
Παρά την κινητοποίηση των υγειονομικών αρχών, η εξάπλωση του ιού δεν έχει ακόμη ανακοπεί. Το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα οξύ στη ΛΔ Κονγκό, μία από τις φτωχότερες χώρες του κόσμου, όπου οι υγειονομικές υπηρεσίες καλούνται να αντιμετωπίσουν την επιδημία με περιορισμένα μέσα και ανεπαρκείς πόρους.
«Η επιδημία εξαπλώνεται ταχύτερα από οποιαδήποτε άλλη που έχει καταγραφεί ποτέ και σκοτώνει έναν άνθρωπο κάθε 30 λεπτά», προειδοποίησε ο Φλέτσερ.
2.128 νεκροί σε μόλις τρεις μήνες
Ο πιο πρόσφατος απολογισμός των αρχών της ΛΔ Κονγκό αποτυπώνει το μέγεθος της κρίσης.
Η τρέχουσα επιδημία έχει προκαλέσει μέχρι στιγμής 2.128 θανάτους, ενώ έχουν καταγραφεί 4.556 εργαστηριακά επιβεβαιωμένα κρούσματα, μόλις τρεις μήνες μετά την επίσημη κήρυξή της.
Οι αριθμοί αυτοί προκαλούν ιδιαίτερη ανησυχία, καθώς η προηγούμενη φονικότερη επιδημία Έμπολα στη χώρα, την περίοδο 2018-2020, είχε στοιχίσει τη ζωή σε σχεδόν 2.300 ανθρώπους, σε σύνολο περίπου 3.500 καταγεγραμμένων κρουσμάτων.
Η σημερινή επιδημία έχει επομένως ήδη προσεγγίσει τον αριθμό των θυμάτων της φονικότερης προηγούμενης έξαρσης, ενώ η εξάπλωση συνεχίζεται.
Ο ΟΗΕ επιχειρεί να ενισχύσει την παρουσία του στην πρώτη γραμμή της επιδημίας.
Ο Τομ Φλέτσερ ανακοίνωσε ότι 20 επιπλέον μέλη προσωπικού αναπτύχθηκαν στην περιοχή, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι απαιτείται πολύ μεγαλύτερη διεθνής προσπάθεια.
«Αυτή είναι κλήση αφύπνισης. Χρειαζόμαστε ταχύτητα, μέσα σε ευρεία κλίμακα και αλληλεγγύη», ανέφερε.
Παράλληλα, αποφασίστηκε η διάθεση επιπλέον 30,5 εκατομμυρίων δολαρίων από το Κεντρικό Αποθεματικό Ταμείο Αντιμετώπισης Επειγουσών Καταστάσεων (CERF) για τη στήριξη της υγειονομικής αντίδρασης.
Το ποσό αυτό προστίθεται στα 24 εκατομμύρια δολάρια που είχαν ήδη διατεθεί στη ΛΔ Κονγκό και σε τέσσερις γειτονικές χώρες.
Παρά τις νέες χρηματοδοτήσεις, οι ανάγκες παραμένουν πολύ μεγαλύτερες.
Για την υλοποίηση του κοινού σχεδίου προετοιμασίας και αντίδρασης που παρουσιάστηκε στις αρχές Ιουνίου από την υπηρεσία υγείας της Αφρικανικής Ένωσης (Africa CDC) απαιτούνται συνολικά 518 εκατομμύρια δολάρια.
Ωστόσο, μέχρι στιγμής έχουν εξασφαλιστεί μόλις 264 εκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με την προειδοποίηση του ΠΟΥ.
Το χρηματοδοτικό κενό περιορίζει τις δυνατότητες για ενίσχυση των υγειονομικών δομών, επιτήρηση των κρουσμάτων, απομόνωση ασθενών και αποτελεσματική αντιμετώπιση της εξάπλωσης.
Ένα ακόμη σημαντικό πρόβλημα αφορά το στέλεχος του ιού που προκαλεί την τρέχουσα επιδημία.
Για το στέλεχος Μπουντιμπουγκιό δεν υπάρχει μέχρι σήμερα ούτε διαθέσιμο εμβόλιο ούτε ειδική θεραπεία. Ωστόσο, βρίσκονται σε εξέλιξη κλινικές δοκιμές, με στόχο την ανάπτυξη αποτελεσματικών μέσων πρόληψης και αντιμετώπισης.
Η απουσία εγκεκριμένου εμβολίου και θεραπείας αυξάνει την πίεση στις υγειονομικές υπηρεσίες, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου η πρόσβαση σε νοσοκομεία και βασικές υπηρεσίες υγείας είναι περιορισμένη.
Ο Έμπολα εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις πιο θανατηφόρες λοιμώδεις ασθένειες που έχουν πλήξει την Αφρική.
Κατά τις τελευταίες πέντε δεκαετίες, ο ιός έχει προκαλέσει τουλάχιστον 15.000 θανάτους στην αφρικανική ήπειρο.
Η νέα έξαρση στη ΛΔ Κονγκό επαναφέρει στο προσκήνιο τον κίνδυνο μιας ευρύτερης ανθρωπιστικής και υγειονομικής κρίσης, με τον ΟΗΕ να προειδοποιεί ότι η διεθνής κοινότητα πρέπει να κινηθεί ταχύτερα και με πολύ μεγαλύτερους πόρους, πριν η εξάπλωση του ιού ξεπεράσει οριστικά τις δυνατότητες αντιμετώπισής του.
