Σε νέα συμφωνία με τη Δανία και τη Γροιλανδία για την ασφάλεια του στρατηγικής σημασίας αρκτικού νησιού υποστηρίζει ότι κατέληξαν οι Ηνωμένες Πολιτείες, ο Ντόναλντ Τραμπ, ανακοινώνοντας παράλληλα ότι η Ουάσινγκτον αποκτά «μόνιμο έλεγχο» της ασφάλειας και όλων των άλλων αναγκών της Γροιλανδίας.
Η συμφωνία προβλέπει σημαντική ενίσχυση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στη Γροιλανδία, χωρίς ωστόσο να προβλέπει μεταβίβαση της κυριαρχίας του νησιού στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η Δανία και η Γροιλανδία υποστηρίζουν ότι η συμφωνία αναγνωρίζει την εδαφική ακεραιότητα και κυριαρχία του Βασιλείου της Δανίας, καθώς και το δικαίωμα αυτοδιάθεσης των Γροιλανδών.
Η επίσημη υπογραφή του συμφώνου αναμένεται να πραγματοποιηθεί την επόμενη εβδομάδα, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, ενώ προηγουμένως απαιτείται η ολοκλήρωση των σχετικών κοινοβουλευτικών διαδικασιών στη Δανία και τη Γροιλανδία.
Τι ανακοίνωσε ο Ντόναλντ Τραμπ
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, ο Αμερικανός πρόεδρος παρουσίασε τη συμφωνία ως απάντηση στις ανησυχίες της Ουάσινγκτον για την ασφάλεια της Γροιλανδίας και της Βόρειας Αμερικής.
Ο Τραμπ υποστήριξε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αποκτούν «για πάντα» τη δυνατότητα να κάνουν ό,τι θεωρούν απαραίτητο για την ασφάλεια και την άμυνα της Γροιλανδίας και των ΗΠΑ. Χαρακτήρισε μάλιστα τη συμφωνία «Infinite Life Agreement», υποστηρίζοντας ότι δεν έχει ημερομηνία λήξης.
Παράλληλα, ανέφερε ότι κανένας αντίπαλος των ΗΠΑ δεν θα μπορεί να εγκαταστήσει στρατιωτική βάση, να αναπτύξει στρατεύματα ή να διατηρήσει στρατιωτική παρουσία στη Γροιλανδία χωρίς την έγκριση της Ουάσινγκτον.
Η συμφωνία προβλέπει επίσης μηχανισμούς για τον περιορισμό ευαίσθητων ξένων επενδύσεων, με το βλέμμα στραμμένο κυρίως στη δραστηριότητα της Ρωσίας και της Κίνας στην Αρκτική.
Ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα ξεκινήσουν άμεσα τη διαδικασία για την ενίσχυση του στρατιωτικού τους αποτυπώματος στη Γροιλανδία.
Οι ακριβείς λεπτομέρειες για τον αριθμό ή την τοποθεσία νέων στρατιωτικών εγκαταστάσεων δεν έχουν γίνει γνωστές. Οι ΗΠΑ διαθέτουν ήδη την Pituffik Space Base στη βορειοδυτική Γροιλανδία, η οποία έχει στρατηγική σημασία για την αμερικανική αντιπυραυλική και διαστημική άμυνα.
Σύμφωνα με το Reuters, η νέα συμφωνία παρέχει στις ΗΠΑ μόνιμη πρόσβαση, δικαιώματα ανάπτυξης βάσεων και δικαιώματα υπερπτήσεων, διευρύνοντας τις δυνατότητες της Ουάσινγκτον να αυξήσει την παρουσία της στο νησί.
Η κυβέρνηση της Μέτε Φρεντέρικσεν επιβεβαίωσε την επίτευξη συμφωνίας, εκφράζοντας την ικανοποίησή της για την προοπτική ενός νέου πλαισίου συνεργασίας μεταξύ Δανίας, Γροιλανδίας και Ηνωμένων Πολιτειών.
Η Δανή πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι η συμφωνία αναγνωρίζει την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα του Βασιλείου της Δανίας, αλλά και το δικαίωμα των Γροιλανδών στην αυτοδιάθεση. Παράλληλα, χαρακτήρισε θετική την εξέλιξη για την ασφάλεια του ΝΑΤΟ και της Ευρώπης.
Η τελική συμφωνία θα πρέπει να περάσει από τις προβλεπόμενες κοινοβουλευτικές διαδικασίες σε Κοπεγχάγη και Νουούκ πριν τεθεί πλήρως σε εφαρμογή.
Ρωσία και Κίνα στο επίκεντρο
Κεντρικό στοιχείο της συμφωνίας αποτελεί η προσπάθεια της Ουάσινγκτον να αποτρέψει την ενίσχυση της παρουσίας Ρωσίας και Κίνας στην Αρκτική.
Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι το νέο πλαίσιο διασφαλίζει πως οι δύο χώρες δεν θα μπορούν να δημιουργήσουν στρατιωτικές βάσεις ή να αναπτύξουν στρατεύματα στη Γροιλανδία, ενώ προβλέπονται μηχανισμοί για τον έλεγχο επενδύσεων σε ευαίσθητους τομείς.
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω της γεωστρατηγικής θέσης της Γροιλανδίας, η οποία βρίσκεται ανάμεσα στη Βόρεια Αμερική και την Ευρώπη και αποτελεί κρίσιμο σημείο για τις αμυντικές και επιχειρησιακές δυνατότητες στην Αρκτική.
Η εξέλιξη έρχεται έπειτα από μήνες έντασης, καθώς ο Τραμπ είχε επανειλημμένα υποστηρίξει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να αποκτήσουν τον έλεγχο της Γροιλανδίας για λόγους εθνικής ασφάλειας, ενώ στο παρελθόν είχε αρνηθεί να αποκλείσει ακόμη και τη χρήση στρατιωτικής ισχύος.
Η νέα συμφωνία κινείται σε διαφορετική κατεύθυνση: η Γροιλανδία παραμένει υπό τη Δανία, ενώ η Ουάσινγκτον εξασφαλίζει διευρυμένα δικαιώματα και δυνατότητες στον τομέα της άμυνας και της ασφάλειας.
Το νέο πλαίσιο βασίζεται, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, και στην ήδη υπάρχουσα αμυντική συνεργασία ΗΠΑ και Δανίας, η οποία χρονολογείται από το 1951 και επικαιροποιήθηκε το 2004.
Η τελική μορφή της συμφωνίας, οι ακριβείς όροι για τη στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ και το εύρος των περιορισμών στις ξένες επενδύσεις αναμένεται να αποσαφηνιστούν με την επίσημη υπογραφή και την κοινοβουλευτική έγκριση του συμφώνου.
