Η 81η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη άρχισε σε ένα περιβάλλον έντονων γεωπολιτικών αναταράξεων, με τους πολέμους, τις εμπορικές αντιπαραθέσεις, την τεχνητή νοημοσύνη, την κλιματική κρίση και τη διαδοχή του Αντόνιο Γκουτέρες να δοκιμάζουν τις αντοχές της διεθνούς συνεργασίας.
Στην ομιλία του ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, ανέδειξε ακόμη μία φορά το μότο «Maga» (Make America Greaτ Again) και εστίασε στη δύναμη της αμερικανικής οικονομίας και των Ενόπλων Δυνάμεων, προβάλλοντας την εικόνα μιας χώρας που βρίσκεται σε ανοδική πορεία.
Για το Ιράν είπε ότι βρίσκεται ενώπιον μιας μεγάλης απόφασης: είτε να επιτρέψει στην ιρανική οικονομία να ανοικοδομηθεί μέσω μιας συμφωνίας είτε να προχωρήσει σε ακόμη πιο σκληρή δράση. «Να εξολοθρεύσω την Ισλαμική Δημοκρατία, να τους οδηγήσω στην κόλαση; Το Ιράν ανέπτυξε πύραυλο που απειλεί την Ευρώπη. Να το ξέρετε αυτό στην ΕΕ».
Νωρίτερα, ο Αντόνιο Γκουτέρες, γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, είχε καλέσει τη συνέλευση να τερματίσει τις συγκρούσεις. Μια ημέρα πριν ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν παρουσίασε στον Ντόναλντ Τραμπ σχέδιο για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης, με επίκεντρο τα Στενό του Ορμούζ. Το Παρίσι προτείνει ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας για την ελευθερία ναυσιπλοΐας και την αποκατάσταση της ροής των τάνκερ.
Για την Ουκρανία, ο Τραμπ απηύθυνε έκκληση στον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν να προχωρήσει σε συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου. Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, από την πλευρά του, επιδιώκει τη διατήρηση της διεθνούς στήριξης σε μια συνάντηση με τον Τραμπ.
Στο μέτωπο της Λατινικής Αμερικής, ο πρόεδρος των ΗΠΑ ανέφερε χαρακτηριστικά ότι «ο κομμουνισμός δεν θα φτάσει ποτέ στην Αμερική αλλά η ασφάλεια θα φτάσει στην Κούβα, τη Βενεζουέλα και το Μεξικό».
Η ισραηλινοπαλαιστινιακή σύγκρουση βρίσκεται ψηλά στην ατζέντα. Οι διπλωματικές προσπάθειες για λύση δύο κρατών αναμένεται να συνεχιστούν, χωρίς ωστόσο να διαφαίνεται άμεσα συμφωνία.
Παράλληλα, σημαντικό μέρος της διπλωματικής δραστηριότητας πραγματοποιείται εκτός της αίθουσας. Οι διμερείς συναντήσεις και οι ανεπίσημες επαφές μεταξύ ηγετών προσφέρουν περιθώρια για διαπραγματεύσεις.
Η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί ακόμη ένα σημαντικό πεδίο διεθνούς ανταγωνισμού, με τον ΟΗΕ να επιδιώκει τη διαμόρφωση κοινών κανόνων ασφαλείας. Στην ατζέντα βρίσκεται και η κλιματική κρίση, καθώς οι πιο ευάλωτες χώρες πιέζουν για ταχύτερη διεθνή δράση.
Την ίδια στιγμή, η ολοκλήρωση της δεύτερης και τελευταίας θητείας του Αντόνιο Γκουτέρες στις 31 Δεκεμβρίου 2026 έχει ανοίξει τη διαδικασία επιλογής του διαδόχου του. Παράλληλα, ο ΟΗΕ αντιμετωπίζει σημαντικές πιέσεις χρηματοδότησης.
Το βασικό ερώτημα της φετινής συνόδου είναι αν ο ΟΗΕ μπορεί να διατηρήσει τον ρόλο του ως κεντρικός χώρος διεθνούς διαλόγου σε μια εποχή πολέμων, γεωπολιτικών ανταγωνισμών και αυξανόμενης αμφισβήτησης της αποτελεσματικότητας του πολυμερούς συστήματος.
Εφημερίδα Απογευματινή
