Συναγερμό για τον κίνδυνο να βρεθεί η Ευρώπη ενώπιον ελλείψεων και πολύ υψηλών τιμών στις προμήθειες φυσικού αερίου ήδη από τον ερχόμενο χειμώνα λόγω της αβελτηρίας των κρατών-μελών να λάβουν άμεσα κοινές αποφάσεις ενίσχυσης του ενεργειακού εφοδιασμού ήχησε ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του Ομίλου AKTOR και διευθύνων σύμβουλος της Atlantic SEE LNG Trade, Αλέξανδρος Εξάρχου.
Μιλώντας στο οικονομικό συνέδριο του Φόρουμ των Δελφών, ο πολύπειρος επιχειρηματίας που επιδίδεται σε αδιάλειπτο αγώνα δρόμου ώστε να αποκτήσει σάρκα και οστά ο λεγόμενος Κάθετος Διάδρομος εισαγωγής μέσω Ελλάδας και μεταφοράς στη ΝΑ Ευρώπη, αμερικανικού LNG που βρίσκεται σε αφθονία, ενώ άλλες πηγές έχουν κλείσει, προειδοποίησε πως βρισκόμαστε πολύ κοντά στο ξέσπασμα μιας κρίσης επάρκειας φυσικού αερίου που θα μπορούσε να έχει σοβαρές επιπτώσεις στον πληθωρισμό και στο κόστος ζωής των ευρωπαίων πολιτών.
Κατά τη διάρκεια συζήτησης για την ενεργειακή ασφάλεια στην Ευρώπη, στην οποία συμμετείχαν η υπουργός Ενέργειας της Βόρειας Μακεδονίας, Σάνια Μποζινόβσκα, ο υπουργός Ενέργειας της Βουλγαρίας, Τράικο Τράικοφ, και ο ειδικός απεσταλμένος του υπουργείου Ενέργειας των ΗΠΑ, Τζόσουα Βολζ, ο Αλέξανδρος Εξάρχου εκτίμησε ότι εάν η Ευρώπη βρεθεί ενώπιον μίας τέτοιας κατάστασης, είναι πολύ πιθανό να δούμε την ΕΕ να τρέχει να προλάβει ευρύτερες συναινέσεις και να επαναλαμβάνει το προηγούμενο της πανδημίας της Covid-19, όπου η ΕΕ παρενέβη και κινήθηκε κεντρικά, εκπροσωπώντας το σύνολο των κρατών-μελών.
Μακροχρόνιες προμήθειες
Ωστόσο τόνισε ότι αυτό δεν θα λύσει το πρόβλημα, καθώς οι μακροπρόθεσμες συμφωνίες προμήθειας LNG και η ισορροπία και ασφάλεια που αυτές φέρνουν είναι το «κλειδί» ώστε να υπάρχουν οικονομική προβλεψιμότητα και ενεργειακή σταθερότητα. Ο Αλέξανδρος Εξάρχου εξήγησε ότι η αμφιθυμία που επιδεικνύει η Ευρώπη και ιδιαίτερα συγκεκριμένα κράτη-μέλη που επιμένουν στην αναίρεση της απόφασης αποκλεισμού τροφοδοσίας της ΕΕ από το ρωσικό φυσικό αέριο, αποτελεί λανθασμένη πολιτική, την οποία πιθανότατα θα πληρώσουν ακριβά οι πολίτες της ΕΕ τον ερχόμενο χειμώνα εξαιτίας έλλειψης φυσικού αερίου και υψηλών τιμών. Στο ίδιο μήκος κύματος, άσκησε κριτική στην ευρωπαϊκή στάση, υποστηρίζοντας ότι τα κράτη-μέλη «θα έπρεπε να είχαν σπεύσει» να κλείσουν μακροχρόνια συμβόλαια, κυρίως με τις Ηνωμένες Πολιτείες, κάτι που -όπως είπε- δεν έγινε εγκαίρως. Μάλιστα, σημείωσε ότι εντός της Ευρώπης υπάρχουν σημαντικές αντιστάσεις σε αυτήν την κατεύθυνση, με αιχμή χώρες της Βόρειας Ευρώπης και ειδικά τη Γερμανία, η οποία, κατά την εκτίμησή του, εμφανίζεται επιφυλακτική τόσο απέναντι στις μακροχρόνιες συμφωνίες LNG όσο και στην προώθηση κρίσιμων ενεργειακών έργων. Προειδοποίησε δε ότι η Ευρώπη δεν προετοιμάζεται επαρκώς για τις προκλήσεις που έρχονται και χρειάζεται πιο άμεσες και αποφασιστικές παρεμβάσεις για να διασφαλίσει την ενεργειακή της επάρκεια.
Ιστορική ευκαιρία
Ο Αλέξανδρος Εξάρχου υπογράμμισε ότι ο Κάθετος Διάδρομος είναι σημαντικός για την επίτευξη του σκοπού της εξασφάλισης μακροχρόνιων συμβάσεων, ενώ σημείωσε ότι για την υλοποίησή του μακροπρόθεσμα θα χρειαστούν περαιτέρω υποδομές, προσθέτοντας ότι η Atlantic SEE LNG Trade εργάζεται εντατικά στο σκέλος της διαπραγμάτευσης μακροπρόθεσμων συμφωνιών για 8-10 δισ. κ.μ. ετησίως, που μπορούν να εξασφαλίσουν τις ταμειακές ροές που χρειάζονται ώστε να χρηματοδοτηθούν επιπρόσθετες επενδύσεις σε υποδομές, όπως ένα δεύτερο ή ακόμη κι ένα τρίτο FSRU στην Ελλάδα, χωρίς να χρειαστούν κρατικές επιδοτήσεις.
Ο κ. Εξάρχου επισήμανε με ιδιαίτερη έμφαση τη σημασία που έχει η Ελλάδα για το εγχείρημα του Κάθετου Διαδρόμου, καθώς η γεωγραφική της θέση της προσφέρει μία ιστορική ευκαιρία ώστε να λειτουργήσει ως διεθνής ενεργειακός κόμβος, εξηγώντας ότι η χώρα διαθέτει ένα συγκριτικό πλεονέκτημα που σχετίζεται άμεσα με τη φύση του LNG. «Η Ελλάδα είναι μια χώρα με θάλασσα, και αυτό βοηθά για το LNG, γιατί το LNG χρειάζεται πλοία», ανέφερε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι η ναυτιλιακή και γεωγραφική της θέση δημιουργεί τις προϋποθέσεις για να λειτουργήσει ως βασικός κόμβος εισόδου και διανομής φυσικού αερίου στην ευρύτερη περιοχή. Με βάση αυτό το πλεονέκτημα, έκανε λόγο για ένα «παράθυρο ευκαιρίας» που ανοίγεται για τη χώρα, το οποίο όμως είναι χρονικά περιορισμένο. Όπως τόνισε, η Ελλάδα έχει τη δυνατότητα, αξιοποιώντας τη θέση της και τον Κάθετο Διάδρομο, να ενισχύσει τη γεωπολιτική της θέση και να συμβάλει στη σταθερότητα της περιοχής. Ωστόσο, προειδοποίησε ότι η ευκαιρία αυτή δεν θα παραμείνει ανοικτή επ’ αόριστον, αλλά αφορά την τρέχουσα συγκυρία και τους αμέσως επόμενους μήνες.
Υπογράμμισε δε ότι ο Κάθετος Διάδρομος είναι πολύ σημαντικός για την απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο, επισημαίνοντας την ανάγκη η Ευρώπη να είναι ισχυρή, ενεργειακά ανεξάρτητη και να διατηρεί ισορροπία ως προς την εξάρτησή της από διαφορετικές πηγές. Χαρακτήρισε, μάλιστα, την ισορροπία αυτή ως «γεωπολιτικής σημασίας», καθώς, όπως είπε, προσφέρει σταθερότητα και ασφάλεια. «Η ισορροπία μεταξύ της προμήθειας αμερικανικού LNG και του Κάθετου Διαδρόμου είναι το κλειδί για την ενεργειακή ασφάλεια, που συνδέεται και με την εθνική ασφάλεια», επισήμανε.
Κοινή φωνή
Ο κ. Εξάρχου τόνισε ότι πηγή του ευρύτερου προβλήματος της ΕΕ είναι το γεγονός ότι δεν μιλάει με μία φωνή, κάτι που εάν είχε εξασφαλιστεί θα έκανε πιο εύκολο τον ανταγωνισμό της με τις ΗΠΑ και την Κίνα. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη δομική αδυναμία της ευρωπαϊκής ενεργειακής στρατηγικής, η οποία βασίστηκε επί χρόνια στο φθηνό ρωσικό φυσικό αέριο. Η διακοπή αυτής της εξάρτησης, σε συνδυασμό με νέες γεωπολιτικές εντάσεις, έχει περιορίσει τις διαθέσιμες επιλογές. Παράλληλα, επισήμανε ότι η αγορά υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) δεν μπορεί να καλύψει επαρκώς τη ζήτηση χωρίς μακροχρόνιες συμφωνίες, τονίζοντας ότι «χωρίς συμβόλαια δεν μπορούν να εξασφαλιστούν οι αναγκαίες ποσότητες». Ενώ σχολίασε ότι η ΕΕ αποτελεί σήμερα ένα μοναδικό πείραμα παγκοσμίως, καθώς έχει ενιαίο νόμισμα, αλλά όχι κοινή εξωτερική, οικονομική ή αμυντική πολιτική.
Εφημερίδα Απογευματινή
