Με τον τίτλο του σημερινού σημειώματος δεν αναφέρομαι σε κάποια νέα πρωτοβουλία της επισήμου Εκκλησίας με την οποία κατατάσσεται στις τάξεις των Αγίων κάποιο πρόσωπο που άξιζε την αγιοσύνη κατά τους κανόνες της θρησκείας μας. Αναφέρομαι στην ομαδική υστερία για το προσκύνημα ενός καλλιτέχνη που χάθηκε μεν αδίκως αλλά όπως και να το κάνουμε, και ανεξάρτητα από την όποια αξία του στο είδος της τέχνης στην οποία επιδιδόταν, συναγωνίστηκε ως προς τα πλήθη κόσμου που έσπευσαν να προσκυνήσουν το φέρετρό του ανάλογη κατάνυξη με την οποία ίσως τα ίδια αυτά πλήθη να είχαν προσκυνήσει την κάρα ενός Αγίου. Ή την Τιμία Ζώνη.
Δεν είναι δυνατόν να μη γίνονται σχετικοί συνειρμοί με αφορμή την αγρυπνία για τον μεταστάντα καλλιτέχνη. Και προκαλεί απορία ποια ψυχολογική παρόρμηση είναι αυτή και τι εσωτερικό κενό έρχεται να αναπληρώσει η ανάγκη να δείξει κάποιος κατά τον τρόπο αυτό τη λατρεία του προς ένα πρόσωπο που, σίγουρα δεν θα έχει ποτέ γνωρίσει και ακόμη ποιο σίγουρο είναι ότι δεν θα είναι σε θέση να αξιολογήσει στοιχεία της προσωπικότητάς του και της συμπεριφοράς του ώστε την εσχάτη ώρα να του συμπεριφέρεται με τέτοια θρησκευτική ευλάβεια.
Στις κοινωνίες δεν είναι άγνωστα τα φαινόμενα ομαδικής υστερίας με αφορμή γεγονότα ή και πρόσωπα τα οποία υποκαθιστούν ατομικές εσωτερικές ελλείψεις. Στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν έφτασε βεβαίως η ομαδική υστερία στο να βλέπει οράματα με τον αδίκως αποθανόντα καλλιτέχνη να δίνει συμβουλές για έναν καλύτερο κόσμο ή για την εσωτερική βελτίωση των ακολούθων του.
Θα μπορούσε άραγε κανείς να αξιολογήσει αυτήν τη συλλογική συμπεριφορά, μέσα από ένα πολιτικό πρίσμα, ως μία διέξοδο σε σχέση με αυτό που δεν μπορεί να του παράσχει το πολιτικό σύστημα γενικότερα και επομένως μπορεί ο κόσμος να καταφεύγει σε υποκατάστατα για μία ικανοποίηση που δεν παίρνει από πουθενά;
Όποια ερμηνεία και να αναζητήσει κανείς και σε όποια ερμηνεία και να καταλήξει παρόμοια φαινόμενα αποτελούν και μία ένδειξη μιας πολιτισμικής ύφεσης για να μην πούμε κατάπτωσης. Τέτοιου είδους προσωπολατρίες που επιχειρούν να εξιδανικεύσουν ένα πρόσωπο αναδεικνύουν συγχρόνως το εσωτερικό κενό όσων καταφεύγουν σε αυτές. Μοιραία υποβιβάζουν εαυτούς σε αγέλη η οποία εύκολα μπορεί να άγεται και να φέρεται από οποιονδήποτε επιτήδειο. Και αν αυτή την ευκολία με την οποία ένα πρόσωπο μπορεί να επιδρά στους πολλούς τη «μεταφέρουμε» στο επίκαιρο πολιτικό πεδίο, εξίσου εύκολα μπορεί να συμπεράνει κανείς την επίδραση που μπορεί να έχει σε αυτές τις μάζες κάθε λαϊκιστής ή πολιτικός απατεώνας.
Η πρόσφατη αυτή ομαδική υστερία που δεν χρειαζόταν, διότι τον αναγκαίο σεβασμό στο πρόσωπο του εκλιπόντος καλλιτέχνη μπορεί να τον εκφράσει κανείς και με μία πιο ταπεινή συμπεριφορά και όχι με δημόσιες παράτες, αν μη τι άλλο είναι και μία ένδειξη παρακμής της κοινωνίας μας . Ή μέρους της τουλάχιστον…
Εφημερίδα Απογευματινή
