Σάλο έχει προκαλέσει στη γαλλική λογοτεχνική σκηνή η υπόθεση του Καναδο-Αϊτινού συγγραφέα Τελισόν Ορελιέν, ο οποίος κατηγορείται ότι χρησιμοποίησε τεχνητή νοημοσύνη για τη συγγραφή του πρώτου του μυθιστορήματος.
Ο 38χρονος συγγραφέας τιμήθηκε με το Prix du Roman Fnac, ένα από τα πρώτα σημαντικά λογοτεχνικά βραβεία της γαλλικής σεζόν, για το βιβλίο του «C’était ça ou mourir» («Αυτό ή ο θάνατος»). Παράλληλα, το έργο του βρίσκεται στη βραχεία λίστα για δύο από τα σημαντικότερα ετήσια γαλλόφωνα λογοτεχνικά βραβεία, το Goncourt και το Renaudot, οι νικητές των οποίων αναμένεται να ανακοινωθούν σύντομα.
Thélyson Orélien accusé d’avoir utilisé l’IA : derrière le compte à l’origine de l’affaire, le chroniqueur du “Figaro” Samuel Fitoussi
➡️ https://t.co/CnDKtu6cv9 pic.twitter.com/aZuJDwEaqa
— L’Humanité (@humanite_fr) September 24, 2026
Η καταγγελία για χρήση τεχνητής νοημοσύνης
Την Τρίτη, μια ελάχιστα γνωστή ομάδα με την ονομασία Balance ton Claude, σε ελεύθερη απόδοση «Κατάγγειλε τον Claude», υποστήριξε ότι το βιβλίο είναι «σχεδόν εξ ολοκλήρου» γραμμένο από τεχνητή νοημοσύνη, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις.
«Δοκιμάσαμε αρκετά αποσπάσματα, από διαφορετικά σημεία του χειρογράφου, και καταλήξαμε στο ίδιο αποτέλεσμα: 100% AI», ανέφερε η ομάδα σε ανάρτησή της στην πλατφόρμα X.
Σύμφωνα με την ίδια, η ανάλυση πραγματοποιήθηκε μέσω του προγράμματος Pangram, το οποίο χαρακτήρισε «με διαφορά το πιο ακριβές», υποστηρίζοντας ότι έχει σχεδόν μηδενική πιθανότητα λάθους. Ωστόσο, δεν είναι γνωστό ποια είναι τα μέλη της συγκεκριμένης ομάδας.
On dirait une secte. Yannick Haenel sur le roman IA de Thélyson Orélien :
« Ce livre, c’est un événement. Ça n’a jamais été écrit avant, c’est la première fois, avec une telle langue. Quand il y a une langue comme ça, quand il y a une langue poétique pour dire l’indicible, alors… pic.twitter.com/zsOkP6kYJ7— 🐺 CERBÈRE 🇫🇷 (@voixducerbere) September 23, 2026
Η απάντηση του συγγραφέα
Ο Ορελιέν, ο οποίος γεννήθηκε στην Αϊτή και μετακόμισε στο Μόντρεαλ το 2010, απέρριψε κατηγορηματικά τις κατηγορίες.
«Πάντα αγαπούσα τη δημιουργία και τη λογοτεχνία. Δεν μπορώ να καταλάβω γιατί να ένιωθα την ανάγκη να χρησιμοποιήσω μια μηχανή», δήλωσε στην εφημερίδα Libération, προσθέτοντας ότι μαζί με τον εκδότη του ετοιμάζει φάκελο που θα αποδεικνύει πως το βιβλίο γράφτηκε από τον ίδιο.
«Οι παραδόσεις μου είναι αϊτινές και καραϊβικές. Οι εικόνες, οι επαναλήψεις και οι ρυθμοί είναι η ζωντανή λέξη, είναι δικά μου», ανέφερε.
Στο πλευρό του τάχθηκε και ο εκδοτικός οίκος Grasset, ο οποίος χαρακτήρισε τις κατηγορίες «εξαιρετικά προσβλητικές για έναν συγγραφέα με μια εξαιρετική διαδρομή ζωής», υποστηρίζοντας ότι το έργο του είναι «πρωτότυπο και ισχυρό».
Η ιστορία του μυθιστορήματος
Το μυθιστόρημα αφηγείται την ιστορία ενός δασκάλου που εγκαταλείπει την Αϊτή λόγω της βίας των συμμοριών και περιγράφει την πορεία του μέχρι τον Καναδά, όπου ανακαλύπτει ξανά «το δικαίωμα να αναπνέει χωρίς φόβο».
Ο Ορελιέν γεννήθηκε το 1988 στην πόλη Γκονάιβ της βόρειας Αϊτής. Πριν εγκαταλείψει τη χώρα του έγραφε κυρίως ποιητικά κείμενα, ενώ αργότερα εργάστηκε ως δημοσιογράφος στον Καναδά.
Το μυθιστόρημά του, το οποίο ο Καναδός εκδότης του χαρακτηρίζει ως το πιο επιτυχημένο βιβλίο του εδώ και 60 χρόνια, αναμένεται να μεταφραστεί σε περίπου 20 γλώσσες.
Ο ίδιος δήλωσε στη Libération ότι το πρώτο προσχέδιο του βιβλίου γράφτηκε το 2019, πολύ πριν τα εργαλεία παραγωγής κειμένου μέσω τεχνητής νοημοσύνης γίνουν ευρέως διαθέσιμα.
Στο επίκεντρο η αξιοπιστία των ανιχνευτών AI
Η υπόθεση θυμίζει τη διαμάχη γύρω από τον συγγραφέα από το Τρινιντάντ, Τζαμίρ Ναζίρ, το έργο του οποίου «The Serpent in the Grove» είχε αρχικά στερηθεί το βραβείο Commonwealth Short Story τον Ιούλιο, μετά από καταγγελίες ότι είχε δημιουργηθεί με τη χρήση γενετικής τεχνητής νοημοσύνης. Το βραβείο αποδόθηκε εκ νέου, όταν οι διοργανωτές δήλωσαν ότι πείστηκαν πως το κείμενο ήταν αυθεντικό.
Παράλληλα, αρκετοί ειδικοί αμφισβητούν την αξιοπιστία των εργαλείων ανίχνευσης AI, επισημαίνοντας ότι μπορούν να δώσουν διαφορετικά αποτελέσματα για το ίδιο κείμενο.
Τα συγκεκριμένα εργαλεία δεν μπορούν να γνωρίζουν ποιος ή τι έγραψε ένα κείμενο. Αντίθετα, αναζητούν μοτίβα που συναντώνται συχνά σε κείμενα που παράγονται από τεχνητή νοημοσύνη, τα οποία όμως μπορεί να εμφανιστούν και σε έργα ανθρώπων συγγραφέων.
Έρευνες έχουν δείξει ότι οι ανιχνευτές AI μπορούν να χαρακτηρίσουν λανθασμένα ανθρώπινα κείμενα ως δημιουργημένα από τεχνητή νοημοσύνη, αλλά και να αποτύχουν στον εντοπισμό κειμένων που έχουν παραχθεί από AI, ειδικά όταν έχουν υποστεί επεξεργασία ή έχουν παραφραστεί.
Ορισμένοι επισημαίνουν επίσης ότι τα εργαλεία αυτά έχουν σχεδιαστεί κυρίως γύρω από τυποποιημένες γλωσσικές δομές, όπως τα αγγλικά και τα γαλλικά, με αποτέλεσμα να δυσκολεύονται να αξιολογήσουν κείμενα που περιλαμβάνουν ιδιώματα ή πολιτισμικές αναφορές, όπως εκείνα της Καραϊβικής.
Η συζήτηση για την τεχνητή νοημοσύνη
Η ομάδα Balance ton Claude, πάντως, επιμένει ότι το Pangram έχει παρουσιάσει λανθασμένο αποτέλεσμα μόλις μία φορά στις 24.400 περιπτώσεις.
Οι σύγχρονοι ανιχνευτές δεν συγκρίνουν πλέον απλώς κείμενα για τον εντοπισμό λογοκλοπής. Αντίθετα, αναλύουν πιθανότητες και στατιστικά στοιχεία, αναζητώντας γλωσσικά μοτίβα που ενδέχεται να υποδηλώνουν χρήση τεχνητής νοημοσύνης.
