Σχέδιο για δραστική μείωση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη εξετάζει το Πεντάγωνο, σύμφωνα με επτά νυν και πρώην Αμερικανούς και Δυτικούς αξιωματούχους που επικαλείται το NBC.
Το σχέδιο θα μπορούσε να προβλέπει την αποχώρηση δεκάδων χιλιάδων Αμερικανών στρατιωτικών, καθώς και τη μετακίνηση αεροσκαφών, πλοίων και οπλικών συστημάτων από την Ευρώπη.
Μία από τις επιλογές που εξετάζονται αφορά τη μείωση περίπου κατά ένα τρίτο των αμερικανικών δυνάμεων που βρίσκονται σήμερα στην Ευρώπη, δηλαδή περίπου 25.000 στρατιωτικούς. Ωστόσο, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο και ακόμη μία πηγή που γνωρίζει τις συζητήσεις, εξετάζεται και μεγαλύτερη περικοπή, η οποία θα μπορούσε να φτάσει το 50%, δηλαδή έως και 40.000 στρατιωτικούς.
Σήμερα περίπου 80.000 Αμερικανοί στρατιωτικοί υπηρετούν στην Ευρώπη. Εφόσον υλοποιηθεί η μεγαλύτερη περικοπή, θα πρόκειται για τη σημαντικότερη συρρίκνωση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην ήπειρο από τη δεκαετία του 1990 και την περίοδο μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου.
Γερμανία, Ιταλία και Ισπανία στο επίκεντρο
Μεταξύ των χωρών που ενδέχεται να επηρεαστούν περισσότερο είναι η Γερμανία, η Ιταλία και η Ισπανία, καθώς φιλοξενούν σημαντικό μέρος των αμερικανικών δυνάμεων στην Ευρώπη.
Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ έχει υποστηρίξει από την έναρξη της δεύτερης θητείας του ότι οι ευρωπαϊκές χώρες πρέπει να αναλάβουν μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης για τη συμβατική άμυνα της Ευρώπης, ενώ οι ΗΠΑ θα εξακολουθούν να παρέχουν την πυρηνική αποτροπή.
Παράλληλα, η Ουάσιγκτον θεωρεί ότι αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις χρειάζονται περισσότερο σε άλλες περιοχές, προκειμένου να αντιμετωπιστούν απειλές που συνδέονται με την Κίνα, το Ιράν και τα καρτέλ ναρκωτικών στο δυτικό ημισφαίριο.
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα ασκήσει κριτική στους Ευρωπαίους συμμάχους για το ύψος της αμυντικής τους συνεισφοράς, αλλά και για τη στάση τους απέναντι στις αμερικανικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν.
Η έκθεση που θα κρίνει τα επόμενα βήματα
Τον Ιούνιο, το Πεντάγωνο ανακοίνωσε εξάμηνη επανεξέταση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη.
Ο στρατηγός της Πολεμικής Αεροπορίας Αλέξους Γκρίνκεβιτς, ανώτατος συμμαχικός διοικητής του ΝΑΤΟ και επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Διοίκησης των ΗΠΑ, αναμένεται να παραδώσει την Παρασκευή 18 Σεπτεμβρίου την ανάλυσή του στον υπουργό Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ.
Σύμφωνα με αξιωματούχους, η έκθεση περιλαμβάνει τέσσερις διαφορετικές επιλογές, οι οποίες μπορεί να αφορούν μειώσεις σε αεροπορικές, ναυτικές και χερσαίες δυνάμεις, αλλά και σε άλλες στρατιωτικές δυνατότητες.
Μία από τις επιλογές προβλέπει επίσης τη μεταφορά μέρους των αμερικανικών δυνάμεων εντός της Ευρώπης, με μεγαλύτερη παρουσία σε χώρες της ανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ.
Ο Χέγκσεθ αναμένεται να λάβει την τελική εισήγηση στις 6 Νοεμβρίου, προτού αυτή παρουσιαστεί στον Ντόναλντ Τραμπ. Μέχρι στιγμής, πάντως, δεν έχει ληφθεί οριστική απόφαση.
Οι ανησυχίες των Ευρωπαίων συμμάχων
Η προοπτική σημαντικής μείωσης των αμερικανικών δυνάμεων έχει προκαλέσει ανησυχία σε ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, αλλά και σε μέλη του αμερικανικού Κογκρέσου.
Οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι έχουν ζητήσει, σύμφωνα με το NBC, οποιαδήποτε μείωση να πραγματοποιηθεί σταδιακά, ώστε να έχουν χρόνο να αναπτύξουν δυνατότητες που σήμερα παρέχονται σε μεγάλο βαθμό από τις ΗΠΑ.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται πύραυλοι μεγάλου βεληνεκούς, δορυφορική επιτήρηση και αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασμού.
Παράλληλα, επικριτές μιας μεγάλης αποχώρησης υποστηρίζουν ότι θα μπορούσε να επηρεάσει την αποτροπή απέναντι στη Ρωσία και να δημιουργήσει αμφιβολίες σχετικά με τις δεσμεύσεις της Ουάσιγκτον προς τους συμμάχους της.
Η αμερικανική παρουσία στην Ευρώπη
Η Γερμανία αποτελεί τον βασικότερο πυλώνα της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη, φιλοξενώντας περίπου 36.000 Αμερικανούς στρατιωτικούς και πολλές αμερικανικές βάσεις.
Η Ιταλία φιλοξενεί περίπου 12.000 Αμερικανούς στρατιωτικούς, ενώ στην Ισπανία βρίσκονται σημαντικές αμερικανικές αεροπορικές και ναυτικές εγκαταστάσεις.
Η αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην Ευρώπη, η οποία διαμορφώθηκε μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, είχε φτάσει σε περισσότερους από 400.000 στρατιώτες τη δεκαετία του 1950. Μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου μειώθηκε σημαντικά, ενώ ενισχύθηκε εκ νέου μετά την προσάρτηση της Κριμαίας από τη Ρωσία το 2014 και τη ρωσική εισβολή πλήρους κλίμακας στην Ουκρανία το 2022.
Οι νέες προτεραιότητες της Ουάσιγκτον
Η συζήτηση για την αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην Ευρώπη πραγματοποιείται ενώ οι ευρωπαϊκές χώρες αυξάνουν τις αμυντικές τους δαπάνες και αναπτύσσουν νέες στρατιωτικές δυνατότητες.
Ο Γερμανός υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους δήλωσε αυτή την εβδομάδα ότι οι Ευρωπαίοι είναι έτοιμοι να αναλάβουν μεγαλύτερο μέρος του βάρους για την άμυνα της ηπείρου.
Την ίδια ώρα, στο εσωτερικό της αμερικανικής κυβέρνησης έχουν καταγραφεί διαφορετικές προσεγγίσεις σχετικά με την έκταση και τον χρόνο των πιθανών περικοπών. Η τελική απόφαση αναμένεται μετά την ολοκλήρωση της επανεξέτασης του Πενταγώνου και την αξιολόγηση των προτάσεων από την αμερικανική ηγεσία.
